Tangrichilik

Tangrichilikdagi Uch-Dunyo kosmologiyasining shomon dovulidagi rasmi. Dunyoning oʻrtasida turgan Dunyolar Daraxti Yerosti, Yeryuzi va Ust olamni birlashtiradi. Quyosh atrofidagi jismlar Yer Suv ruhlarini ifodalaydi.

Tangrichilik turkiy xalqlar va moʻgʻullarning qadimgi dinidir. Turkiy paganizm, deb ham ataladi. Tangriga ibodat etish bilan birga bu murakkab din animizm, shomonchilik va totemizm unsurlarini ham oʻz ichiga oladi.

Tangrichilik islom, zardushtiylik, buddizm kabi boshqa dinlar taʼsirida ancha kuchsizlanib qolgan boʻlsa-da, hanuzgacha baʼzi mintaqalarda (masalan, Oltoy, Tuva, Surxondaryo, Qirgʻiziston ayrim yerlarida) saqlanib qolgan. Tilimizda xudo soʻzining sinonimlaridan biri — "Tangri" (eski turkiy yozuvida: "").