Saturn
.jpg) |
|
| "Cassini" fazoviy kemasi olgan surat (2004 yil). | |
| Mehvar tasnifi | |
|---|---|
| Katta yarim oʻqi | 1 433 449 370 km 9.58201720 AB |
| Ekssentrisiteti | 0.055723219 |
| Perigeliy | 1 353 572 956 km 9.04807635 AB |
| Afeliy | 1 513 325 783 km 10.11595804 AB |
| Sinodik davri | 378.09 kun |
| Oʻrtacha orbital tezligi | 9.69 km/soniya |
| Chekinish | 2.485240° (5.51° (Quyosh ekvatoriga nisbatan)) |
| Orbital tugun uzunligi | 113.642811° |
| Perigeliy argumenti | 336.013862° |
| Tabiiy yoʻldoshlari soni | 60 |
| Fizik tasnif | |
| Ekvatorining radiusi | 60,268 ± 4 km (9.4492 (Yer)) |
| Qutbiy radiusi | 54,364 ± 10 km (8.5521 Yer) |
| Siqiqligi | 0.09796 ± 0.00018 |
| Maydoni | 4.27×1010 km2 (83.703 (Yer)) |
| Hajmi | 8.2713×1014 km3 (763.59 (Yer)) |
| Massasi | 5.6846×1026 kg (95.152 (Yer)) |
| Zichlik | 0.687 g/sm3 |
| Erkin tushish tezlanishi (ekvatorda) | 8.96 m/s2 (0.914 g) |
| Ikkinchi kosmik tezlik | 35.5 km/s |
| Siderik sutka | 10 soat 32 - 47 daq |
| Aylanish tezligi | 9.87 km/s (ekvatorda) |
| Ekliptikaga ogʻish burchagi | 26.73° |
| Rektassenziya (Shimoliy qutb uchun) |
40.589° (2 soat 42 daq 21 s) |
| Deklinatsiya | 83.537° |
| Albedo | 0.342 |
| Sirtidagi harorat - min - oʻrta - max |
134 K (−139 °C) |
| Atmosfera tasnifi | |
| Vodorod | ~96% |
| Geliy | ~3% |
| Metan | ~0.4% |
| Ammiak | ~0.01% |
| Vodorod deyteridi | ~0.01% |
| Etan | ~0.0007% |
| Muz: | ammiak, suv, ammoniy gidrosulfidi (NH4SH) |
| tahrir | |
Saturn Quyoshdan uzoqligi boʻyicha oltinchi va Quyosh tizimida kattaligi boʻyicha ikkinchi sayyoradir. Yupiter, Uran va Neptun bilan bir qatorda gaz gigantlari, deb ataluvchi toifaga kiradi. U qadimgi Rim mifologiyasidagi xudo - Saturnus sharafiga shunday nomlangan. Saturn ramzi xudoning oʻrogʻini ifodalaydi (Unicode: ♄).
Saturn sayyorasi asosan vodoroddan iborat, shuningdek oz miqdorda geliy va boshqa unsurlar ham uchrab turadi.[1] Yadroga yaqin sohasi esa metallashgan vodorod bilan oʻralmish tosh va muzdan iborat. Tashqi atmosferasi odatda bir tusda, biroq baʼzan sobit dogʻlar paydo boʻlib turadi. Saturnda Shamol tezligi 1,800 km/soat ga yetishi mumkin, bu Yupiterdagidan ancha tez. Saturn magnitosferaga ega boʻlib, u Yernikidan kuchsiz bolsa-da, Yupiternikidan qattiqroqdir.
Saturn xalqalari bilan mashhur; bu xalqalar asosan chang aralashgan muz boʻlaklaridan iborat. Sayyora atrofida koʻp yoʻldoshlar aylanadi, ulardan bizga oltmishtasi maʼlum. Titan, Saturnning eng katta va Quyosh tizimining ikkinchi katta (Ganimeddan soʻng) yoʻldoshi, Merkuriydan kattaroq boʻlib, Quyosh tizimidagi atmosferali yagona tabiiy yoʻldoshdir.[2]
[tahrir] Fizik xossalari
Saturn gaz sayyoralari turiga kiradi: u asosan gazlardan iborat boʻlib, qattiq yuzaga ega emas. Sayyoraning ekvatorial radiusi 60 300 km, qutblardagi radiusi 54 400 km[3]; Quyosh tizimidagi barcha sayyoralar ichida Saturn eng katta siqish kuchiga ega. Sayyoraning ogʻirligi Yerning ogʻirligidan 95 marta katta, ammo Saturnning oʻrtacha zichligi atigi 0,69 g/sm³ ni tashkil etib[3], shu xossasiga koʻra, u Quyosh tizimidagi zichligi suvdan yengil boʻlgan yagona sayyoradir. Shuning uchun, Yupiter va Saturnning ogʻirliklaridagi farq 3 barobardan yuqori boʻlsa-da, ularning ekvatorial diametrlari atigi 19% ga farq qiladi. Boshqa gaz gigantlarining zichliklari ancha kattadir (1,27—1,64 g/sm³). Ekvatordagi erkin tushish tezlanishi 10,44 m/s² ga teng, bu koʻrsatkich Yer va Neptun koʻrsatkichlariga yaqin, ammo Yupiter koʻrsatkichidan ancha kichik.
[tahrir] Manbalar
- ↑ Hamilton, Calvin (1997). Voyager Saturn Science Summary. Solarviews. 2007-07-05.
- ↑ Munsell, Kirk (April 6, 2005). The Story of Saturn. NASA Jet Propulsion Laboratory; California Institute of Technology. 2007-07-07.
- ↑ Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namednssdc.gsfc.nasa.gov
[tahrir] Ishoratlar
| Quyosh tizimi — Quyosh |
 |
| Sayyoralar: Merkuriy | Venera | Yer | Mars | Yupiter | Saturn | Uran | Neptun |
| Karlik sayyoralar: Serera | Pluton | Xaron | Erida |
| Asteroidlar kamari | Kometalar | Kuiper kamari | Oort buluti |
|
Shuningdek: Tabiiy yoʻldoshlar | Oy |
 |
Bu astronomiyaga oid tugallanmagan maqoladir. Iltimos, ushbu sahifani toʻldiring. |
