Harorat
Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Harorat (Temperatura) (lot. temperatura — kerakli aralashma, o'rtacha holat) — moddaning holatini issiq-sovuqligini tavsiflaydigan fizik kattalik.
Harorat umumiy qilib aytganda, predmet va atrof muhitning shunaqa xususiyatiki, qaysiki inson sezgi organlariga sovuq, issiq va xok. sifatida ta'sir etadi. Harorat, modda zarralarining kinetik energiyasi bilan o'zaro bog'liqdir.
Harorat SI da kelvinlarda (K) o'lchanadi. Yordamchi o'lchov birligi sifatida esa Tselsiy darajasidan (°C) keng foydalaniladi.
Haroratni o'lchashda termometr, termopara, optik pirometr va xok. ishlatiladi.
Mundarija |
[tahrir] Tarixi
Qadimda «harorat», tanasi issiqroq odamlarda boshqa odamlarga nisbatan, ko'proq o'ziga xos xususiyatga — teplorodga ega deb tushunilgan. Shuning uchun harorat deganda kuchli tananing o'ziga xos xususiyati va teplorod tushunilgan. Shundan kelib chiqib spirtli ichimliklarning quvvati va harorat, bir xil — graduslarda o'lchanadi.
[tahrir] Harorat shkalalari
| shkalalar | Kelvin | Tselsiy | Farengeyt |
|---|---|---|---|
| Kelvin (K) | = K | = С + 273,15 | = (F + 459,67) / 1,8 |
| Tselsiy (° C) | = K − 273,15 | = C | = (F − 32) / 1,8 |
| Farengeyt (°F) | = K · 1,8 − 459,67 | = C · 1,8 + 32 | = F |
[tahrir] Harorat shkalalarini solishtirish
| Tavsif | Kelvin | Tselsiy | Farengeyt | Rankin | Delil | Nyuton | Reomyur | Ryomer |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Absolut nol | 0 | −273.15 | −459.67 | 0 | 559.725 | −90.14 | −218.52 | −135.90 |
| Farengeyt qorishmasining erish harorati (tuz va muz teng miqdorda) | 255.37 | −17.78 | 0 | 459.67 | 176.67 | −5.87 | −14.22 | −1.83 |
| Suvning muzlash harorati (qulay sharoitda) | 273.15 | 0 | 32 | 491.67 | 150 | 0 | 0 | 7.5 |
| Inson tanasining o'rtacha harorati ¹ | 310.0 | 36.6 | 98.2 | 557.9 | 94.5 | 12.21 | 29.6 | 26.925 |
| Suvning qaynash harorati (qulay sharoit) | 373.15 | 100 | 212 | 671.67 | 0 | 33 | 80 | 60 |
| ErishTitan | 1941 | 1668 | 3034 | 3494 | −2352 | 550 | 1334 | 883 |
| Quyosh sirti | 5800 | 5526 | 9980 | 10440 | −8140 | 1823 | 4421 | 2909 |
¹ Inson tanasining o'rtacha harorati — 36.6 ° C ±0.7 ° C, yoki 98.2 °F ±1.3 °F. Jadvaldagi ba'zi qiymatlar yaxlitlanilgan!
[tahrir] Havolalar
- Temperature of a Healthy Human (Body Temperature) (inglizcha)
- Shkalalarni biridan boshqasiga o'zgartirish (online)
 |
Bu maqola chaladir. Siz uni toʻldirib, loyihaga yordam berishingiz mumkin. Bu izohni aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
