Rossiya fanlar akademiyasi

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Rossiya fanlar akademiyasi - Rossiya Federatsiyasining oliy ilmiy muassasasi. 1991 y. taʼsis etilgan. Tarixi 1724 yilda tashkil etilgan Peterburg FAdan boshlanadi. 1917—25 yillarda Rossiya FA, 1925—91 yillarda SSSR Fanlar akademiyasi (oʻzbek olimlaridan O. Sodiqov akademiyaning haqiqiy aʼzosi, S. Yunusov, P. Habibullayev, E. Yusupov muxbir aʼzolari etib saylangan) deb nomlangan. Akademiya prezidiumi 1934 yildan Moskvada. Oʻzini oʻzi boshqaradigan ilmiy tashkilot. Sobiq SSSR FA ning aʼzolari va yangi saylangan akad.lar Rossiya FAning aʼzolaridir.

890 dan ortiq haqiqiy, 1110 dan ziyod muxbir aʼzosi, deyarli 480 xorijiy aʼzosi bor. Fan tarmoq va yoʻnalishlari boʻyicha 13 boʻlimi (matematika; fizika; nanotexnologiyalar va axborot texnologiyalari; energetika, mashinasozlik, mexanika va boshqaruv jarayonlari; kimyo va materialshunoslik; biologiya; fiziologiya; Yer fanlari; ijtimoiy fanlari; global muammolar va xalqaro munosabatlar; tarix va filologiya; tibbiyot; qishloq xo'jaligi), mintaqaviy boʻlinmalari (Sibir, Ural, Uzoq Sharq) va ilmiy markazlari, 1000 ga yaqin ilmiy muassasasi, Rossiya fanlar akademiyasi floti bor. Ilmiy adabiyotlar nashr etadi. Ilmiy kadrlar tayyorlaydi. Olimlarning ilmiy ishlari uchun medallar va mukofotlar taʼsis etilgan.

SSSR va Rossiya FAning akad. lari I.Ye. Tamm, I.M. Frank, P.A. Cherenkov, N.G. Basov, A.M. Proxorov, P.L. Kapitsa, N.N. Semyonov, I.P. Pavlov, A.I. Soljenitsin, M.A. Sholoxov, A.D. Saxarov, L.V. Kantorovich, J.I. Alfyorov, A.A. Abrikosov, V.A. Ginzburg turli davrlarda Nobel mukofotiga sazovor boʻlishgan. Xalqaro ilmiy alokalar olib boradi. Prezidenta — Yu.S. Osipov (1991-2013),[1] V.E. Fortov (2013-2017), V.V. Kozlov (2017). A.M. Sergeev (2017 yilning 27 sentyabridan boshlab).

Manbalar[tahrir]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil