Muhammad Iqbol

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Muhammad Iqbol
محمد اقبال
Iqbal.jpg
Tavallud sanasi: 9-noyabr, 1877-yil(1877-11-09)
Tavallud joyi: Panjob, Hindiston
Vafot sanasi: 21-aprel, 1938-yil(1938-04-21)
(60 yoshda)
Vafot joyi: Panjob, Hindiston
Fuqarolik: Pokistan
Kasb: fan doktori, olim
Faoliyat: faylasuf, shoir, davlat arbobi

Alloma Muhammad Iqbol (1877 - 1938) - mashhur Hind shoir, faylasuf va davlat arbobi. Bundan tashqari, XX asrda islom jamiyatining eng o`rnakka sazovor farzandlaridan hisoblanadi. Ilk ta'limini uyda ota-onasi yonida boshlaydi, keyinchalik bilimlarini Hind, Ingliz va Nemis universitetlarida shakllantiradi.

Islom olamida "Alloma Iqbol" nomi bilan yodga olinadi. Hindiston mustaqilligi uchun olib borilgan siyosiy kurashlarda faol ishtirok etgan. Hindistonda hindular va musulmonlar o`rtasidagi kelishmovchilik va o`zaro kurashning avj olib ketgani va ikki jamiyat o`rtasida sulhga erishish imkonsiz ekanligini tushunib yetgani uchun, Hindiston musulmonlari uchun mustaqil davlat tuzish g`oyasini yoqlab chiqadi. U Pokiston davlati qurilishidan oldin vafot etgan bo`lsada, bu g`oyani ilk yoqlab chiqqan inson sifatida Pokistonning ma'naviy asoschisi hisoblanadi. Pokiston xalqi hurmat bilan Alloma Iqbolni "Pokiston mutafakkiri" va "Sharq shoiri" sifatida yodga oladi. Alloma Iqbol nafaqat Pokiston va Hindistonda, balki dunyoning ko`p mamlakatlarida hozirgacha hurmat bilan yodga olinadi va asarlari sevilib o`qiladi. Shu jumladan, O`zbekiston va Markaziy Osiyoda ham.

Hindiston va butun dunyo musulmonlari, ayniqsa yoshlariga o`z she'rlari va maqolalari bilan juda qattiq ta'sir ko`rsatgan. Fors, urdu va ingliz tillarida ijod qilgan. "Asrori Xudi", "Jovidnoma" kabi go`zal she'r turkumlari bilan bir qatorda, "Islomda diniy fikrni qaytadan qurish" (The reconstruction of religious thought in Islam) kitobi din bilan jamiyat, falsafa, ilm va huquq kabi sohalar o`rtasidagi aloqalar, ushbu sohalarni rivojlantirish va zamonaviy fan uchratgan muammolarni yechish uchun "Qur'on" va Islom darslariga juda keng istiqbollar ochib berish kerakligini ko`rsatib bergan mumtoz asar xisoblanadi. Alloma Iqbolning asarlari mana bir asrga to`lib qolayotgan bo`lsada, hozirgi juda muammoli dunyoda bazi juda muhim prinsiplarni yoritib beraolishi va fikrlarimizni rivojlantirish uchun juda keng istiqbollar ochib beraolish kuchi uchun hali ham o`z dolzarbligini yo`qotmagan.

Mashhur so`zlaridan[tahrir]

"Agar sen Qur'onni tushunmoqchi bo`lsang, uning oyatlarini xuddi senga yangidan vahiy qilinayotgandek his qilib o`qigin".

Alloma Iqbol haqida:[tahrir]

"Iqbolning insoniyatga eng buyuk chaqirig`i: Iso kabi yuraging bo`lsin, Suqrot kabi fikring va Qaysar kabi qo`ling bo`lsin. Lekin shularning hammasi sen, oddiy bir insonda yagona ruh ostida va yagona bir maqsad uchun birlashgan bo`lsin. Yani, Iqbolning o`zi kabi bo`l."

Ali Shariatiy

Manba[tahrir]