MAN

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish
Logo MAN.png
Sent-Entoni temir zavodi

MAN SE (sobiq nomi: M aschinenfabrik A ugsburg- N ürnberg mashinasozlik zavodi; SE ) — avtomobil konserni, Yevropa ochiq aktsiyadorlik jamiyati. Bosh qarorgohi Myunxenda joylashgan. Kompaniyaning asosiy aktsiyadori Volkswagen AG konserni bo'lib, u 75,73% aktsiyalarga egalik qiladi. MAN butun dunyo bo'ylab 53 824 kishini ishlaydi (ulardan 31 444 nafari Germaniyada).

Yillik aylanmasi 14,2 milliard yevro (2017-yil), shundan 76 foizi Germaniyadan tashqaridagi ishlab chiqarishga to‘g‘ri keladi.

Tarixi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Baza[tahrir | manbasini tahrirlash]

MAN konsernining kelib chiqishi Rur mintaqasida va Germaniyaning janubida joylashgan ishlab chiqarish korxonalaridir. Eng qadimgi salafiy korxona 1758 - yilda asos solingan Sent-Entoni temir zavodi (nem. Eisenhütte St. Antony) hisoblanadi. Oberxauzenda (nem. Oberhausen) va Rur mintaqasida tog'- kon sanoati rivojlanishiga asos solgan. 1808 - yilda Ikki qo'shni metallurgiya zavodi bilan birgalikda 1873 - yilda Yakobi, Haniel & Huyssen kon kompaniyasi tarkibiga kiradi. Sterkrade tumanidagi Gutehoffnungshütte, Aktienverein für Bergbau und Hüttenbetrieb (GHH)[de] kon kompaniyasi nomini oladi.

Shu bilan birga, 1840 yilda Ludwig Sander[de] (1790–1877) va Jan Gaspard Dollfuss (1812–1889) Augsburgda (Bavariya, Janubiy Germaniya) Lyudvig Sander mashina zavodiga (nem. Sander'sche Maschinenfabrik) asos solishdi. MAN ning kelib chiqishida. Keyinchalik u matbaa asoschilaridan biri Carl August Reichenbach[de] nomini oldi va keyinchalik Maschinenfabrik Augsburg mashina zavodi nomini oldi. 1898 - yilda Klett & Comp[de] mashina zavodi bilan birlashish orqali. (Nemis: Eisengießerei und Maschinenfabrik Klett & Comp; 1841, Nyurnberg ) Maschinenfabrik Augsburg-Nürnberg AG mashinasozlik zavodi tashkil topdi, u 1908 yilda MAN deb qisqartirildi.

Urushdan keyingi davr[tahrir | manbasini tahrirlash]

Vites qutisi bilan MAN dizel dvigateli, Berlin avtosalon, 1924 -yil dekabr

Ikkinchi jahon urushi tugagandan so'ng, ittifoqchilar yirik konsernlarni, shu jumladan GHHni dekartelizatsiya qilish siyosatini boshladilar. Tog'-kon sanoati korxonalari va temir va po'lat ishlab chiqaruvchi kompaniyalar ham xuddi shunday konsernning bir qismi bo'la olmadilar. Shu sababli, Germaniyaning janubidagi Gutehoffnungshütte va MAN zavodlari asbob-uskunalar va dastgohlar, yuk mashinalari va bosma mashinalar ishlab chiqarishni davom ettirdilar, shu bilan birga kon qazish to'xtatilishi kerak edi. Urushdan keyingi davrda konsern tomonidan amalga oshirilgan operatsiyalarda torroq sanoat yo'nalishi o'z aksini topdi: 1953 - yil — Xitoyning Jinhua Youngman Vehicle Co. Ltd..[de] yuk va avtobus kompaniyasi bilan qoʻshma korxona tashkil etish. Jinhua Youngman Vehicle Co. Ltd..[de]

1971- yil Bussing yuk mashinasi va avtobus ishlab chiqaruvchisi ulushini sotib oldi

1966 -1967 - yillar - Deutsche Werft[de] kemasozlik kompaniyasi ulushini sotish


1979 - yil — Faber & Schleicher yozuv mashinkasi kompaniyasining sotib olinishi va MAN Roland Druckmaschinen AG[de] tashkil etilishi.

Scania korpusi[tahrir | manbasini tahrirlash]

2006 - yil sentyabr oyida MAN o'zining raqobatchisi shved yuk mashinasi ishlab chiqaruvchisi Scania ni sotib olishni taklif qildi. 19 - dekabrda Yevropa komissiyasi uni qonuniy deb tan oldi. Biroq, 2007- yil 23 - yanvarda Scania'ning asosiy aktsiyadori Volkswagen AG va qudratli Vallenberglar oilasi tomonidan rad etilganidan so'ng, MAN o'z taklifini ixtiyoriy ravishda qaytarib oldi. 2008-yil 24-dekabrda MAN Scania-ning asosiy aktivini sotib olish imkoniyatini olganini va natijada aktsiyalarning 20% dan ortig'iga egalik qilganini e'lon qildi.

Shu bilan birga, Volkswagen AG MANdagi ulushini 15 foizdan (2006 - yil oktyabr) deyarli 30 foizgacha oshirmoqda. 2008 yil dekabr oyining boshida MAN VW Truck and Bus Brasilien yuk va avtobus biznesini sotib oldi va uni MAN Lotin Amerikasi deb o'zgartirdi. Ushbu kelishuv tufayli MAN Braziliyadagi avtomobil bozorining 30 foizini egalladi. 2009 - yilning bahorida MAN Ferrostaal[de] ning 70% ulushini Abu-Dabida joylashgan IPIC neft investitsiya kompaniyasiga sotdi.

2009 - yil may oyidan beri MAN Yevropa ommaviy cheklangan kompaniyasi (SE) hisoblanadi. 2009 - yil iyul oyida MAN sho'ba korxonalari MAN Turbo[de] , MAN Diesel va Renk[de] Energetika bo'limiga qo'shilishi haqida e'lon qildi. MAN, shuningdek, Xitoy yuk mashinalari ishlab chiqaruvchisi Sinotruk bilan strategik hamkorlikka kirdi.

IAA 2012 xalqaro savdo yarmarkasida MAN Concept kontseptual yuk mashinasi

Volkswagen AG barcha aksiyadorlarga 2011 - yilning 29 - iyuniga qadar MAN oddiy aksiyasi uchun 95,00 evro va imtiyozli aksiya uchun 59,90 evro miqdorida naqd pul to'lashni taklif qildi.

2011-yil 9-noyabrda Volkswagen Group MAN SEdagi ulushini ovoz beruvchi aktsiyalarning 55,90 foiziga va ustav kapitalining 53,71 foiziga oshirdi. MAN SE ni sotib olish MAN, Scania va Volkswagen Commercial Vehicles sho'ba korxonalarini birlashtirish va har uchala brendning jahon bozoridagi mavqeini mustahkamlashga qaratilgan edi.

O'sha paytda MAN va Scania Xitoy va Hindiston yuk mashinalarini ishlab chiqaruvchilardan orqada qolib, bozor ulushini yo'qotib qo'ygan edi. Shu munosabat bilan raqobatbardosh mahsulotlarni sotishni rag'batlantirish zarurati paydo bo'ldi. MAN, Scania va Volkswagen Commercial Vehiclesning uchta sho'ba korxonalarini markaziy chiqish xarajatlarni kamaytirdi va texnik ishlanmalarni soddalashtirdi, bu esa Volkswagen AG tomonidan ishlab chiqarilgan tijorat avtomobillarini yanada raqobatbardosh qildi.

Volkswagen yuk mashinalari va avtobus xoldingi[tahrir | manbasini tahrirlash]

2015-yil 5-may kuni aksiyalarning nazorat paketiga ega bo‘lgan Volkswagen AG konserni yangi xolding tashkil etilganini e’lon qildi.Truck & Bus GmbH Volkswagen[de] , shu jumladan MAN, Scania, Volkswagen Trucks & Bus va Volkswagen Commercial Vehicles brendlari. Xoldingning maqsadi MAN Truck & Bus AG, MAN Lotin America va Scania AB uchta kompaniyasini birlashtirish, markazlashtirilgan tarzda muvofiqlashtirish va o'zaro hamkorlik qilishdir. Xolding rahbari Andreas Renshler MAN va Scania xolding tarkibida mustaqil brend bo'lib qolishini ta'kidladi.

Bo'limlar va aktsiyalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Yuk mashinasi MAN TGX, 2016 - yil

MAN konserni ikkita bo'limni o'z ichiga oladi:

MAN Rossiyada[tahrir | manbasini tahrirlash]

MAN kompaniyasining Rossiyadagi tijorat bo'limi "MAN Truck & Bus Rus" deb nomlanadi.

MAN O'zbekistonda[tahrir | manbasini tahrirlash]

“JV MAN Auto-Uzbekistan” Oʻzbekiston-Germaniya qoʻshma korxonasi 2009-yil 9-avgustda Vazirlar Mahkamasining 08.07.2009 yildagi 224-son qaroriga asosan tashkil etilgan. Oʻzbekiston tomonidan korxona taʼsischisi “Oʻzavtosanoat” aksiyadorlik kompaniyasi, Germaniya tomonidan hamkori — MAN Truck & Bus AG.[manba?]

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Karimov 2011-yil 16-fevralda “Og‘ir avtomobillar ishlab chiqarishni yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarorni imzolaganidan so‘ng, O‘zbekistonda MAN rusumli yuk avtomobillarini ishlab chiqarish va ularga texnik xizmat ko‘rsatish majmuasi barpo etildi va ishga tushirildi. 2012-yil 30-iyul kuni MAN og‘ir yuk avtomobillarini ishlab chiqaruvchi yangi yig‘ish zavodining ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi.[manba?]

Aksiyalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

MAN SE aksiyalari Frankfurt fond birjasida savdo qilishda davom etmoqda, biroq barcha daromadlar Volkswagen AG ning yillik hisoblarida to‘liq hisobga olinadi. Shartnomada dividendlarni muntazam to'lash nazarda tutilmagan. Shu sababli, to'lanmagan barcha nafaqaga chiqqan aktsiyadorlar har bir oddiy yoki imtiyozli aksiya uchun 3,07 evro yillik naqd pul yoki 80,89 evro miqdorida bir martalik kompensatsiya olish imkoniyatiga ega.

Asosiy bitimlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Sotib olish Sotish
1969: Kemasozlik kompaniyasi

Deggendorfer Werft und Eisenbau Gesellschaft[de]

Gutehoffnungshütte[de] (GHH) qismi

1971 yil: Büssing Automobilwerke AG[de] avtomobil zavodi ,

Braunshveyg; Gräf & Stift[de] , Avstriya

1973 yil: Deutsche Werft[de] kemasozlik kompaniyasi
1979 yil: Bosma mashinalar va dastgohlar ishlab chiqaruvchisi Faber & Schleicher[de] 1990 yil: Metallga ishlov berish va temir yo'l transporti bo'linmalari AEG elektr temir yo'l avtomobil ishlab chiqaruvchisiga sotildi.
1980 yil: Производитель дизельных двигателей B&W Diesel[de] , Daniya 2003 yil: 50% aktsiya SMS[de] guruhiga sotilgan, hammuallif (Vayslar oilasi)
1990 yil: yuk mashinalari ishlab chiqaruvchisi Steyr Nutzfahrzeuge AG, Avstriya 2005 yil: Sho'ba korxonalari va aktsiyalari: MAN Technologie bo'limi, MAN Logistics, MAN Heiztechnik, MAN Wolffkran[de] minora kranlari ishlab chiqaruvchisi, Schwäbische Hüttenwerke[de] temir zavodi.
2000/01: tijorat yuk mashinalari ishlab chiqaruvchisi Star Trucks[de] , Polsha, yuk mashinalari ishlab chiqaruvchi ERF[de] , Buyuk Britaniya; Gottlob Auwärter GmbH & Co avtobus kompaniyasi. KG ( Neoplan ); gaz turbinasi ishlab chiqaruvchisi Sulzer Turbo, Shveytsariya 2006 yil: MAN Roland Druckmaschinen[de]
2007 yil: SEMT Pielstick dizel dvigatel kompaniyasi MAN Diesel tomonidan sotib olindi 2008 yil: MAN Ferrostaal[de]
2009 yil: марка Volkswagen Caminhões e Ônibus[de] , Braziliya
2010: EUROLasing

Oldingi avlod[tahrir | manbasini tahrirlash]

MAN Schienenverkehrstechnik[tahrir | manbasini tahrirlash]

Namibiyadagi yuk vagonidagi MAN yozuvi (1910) )

Klett & Comp po'lat zavodi MANning ikkita asoschi kompaniyasidan biri edi. 1851 - yildan boshlab Nyurnberg zavodida temir yo'l transporti vositalari ham ishlab chiqarila boshlandi. 1898 - yilda Klett & Comp temir quyish zavodi va Maschinenfabrik Augsburg muhandislik zavodi Vereinigte Maschinenfabrik Augsburg und Maschinenbauges muhandislik jamiyatiga birlashdi. Nürnberg AG . 1908 -;yildan 1986 - yilgacha kompaniya MAN konsernining bo'linmalaridan biri bo'lib, ikkala temir yo'l uchun ko'p birlikli harakat tarkibini ishlab chiqargan (masalan, temir yo'l avtobusi MAN ) va shahar ichidagi va shahar atrofidagi yo'lovchi tashish uchun (tramvaylar, metro va shahar tezyurar poezdlari ).

1986 - yilda Schienenverkehrstechnik bo'limi tizimli ravishda Maschinenfabrik Augsburg Nürnberg AG kompaniyasidan MAN Gutehoffnungshütte Schienenverkehrstechnik AG ga o'tkazildi, u 1990 yilda AEG elektr temir yo'l transporti kompaniyasiga sotilgan. 1993 - yil 1 - iyuldan boshlab kompaniya nomi AEG Schienenfahrzeuge Nahverkehr & Wagen GmbH, Nyurnberg. 1996 - yil 1 - yanvarda u ABB Daimler Benz Transportation (Adtranz) konserni tarkibiga kirdi va u o'z navbatida Bombardier Transportation temir yo'l transporti kompaniyasi tarkibiga kirdi.

Nyurnbergda temir yo'l transport vositalarini ishlab chiqarish 2001- yilda to'xtatildi. 2000 - yil oxirida ishlab chiqarilgan oxirgi model ICE 3[de] 403 537-4 edi .

Temir yo'llar uchun transport ishlab chiqarish[tahrir | manbasini tahrirlash]

Litsenziyalangan temir yo'l avtobusi VT 95
]][de] ), Xyuffenhardt
Tw 2 Halledagi Tramvay muzeyida

Shahar ichida va shahar atrofida yo'lovchi tashish uchun transport ishlab chiqarish[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • 1908/1928: Plauen tramvayi[de] (1911 yildagi Tw 2ning 1 nusxasi Halle Halle tramvay muzeyi[de] saqlanadi)
  • 1909: Dresdner Straßenbahn AG uchun ( Siemens elektr komponentlari) (Drezden tramvay muzeyida 1913, 1920, 1925 yillardagi avtomashinalar)
  • 1928 yil: (Siemens elektr komponentlari) Kirnitzschtalbahn uchun 5 ta motor va 6 ta tirkama avtomobil (nemis: Kirnitzschtalbahn)
  • 1961 yilgi GB4a tipidagi Bremen shahar tramvayi[de]
  • 1970-1984: (Siemens elektr komponentlari) metro (Nyurnberg) тип DT1[de]
  • 1972-1974 Vuppertal osma temir yo'li uchun mototsikl

MAN Ackerdiesel[tahrir | manbasini tahrirlash]

1921 yildan 1962 yilgacha (interval) MAN qishloq xo'jaligi texnikasini ishlab chiqardi. Traktorlar MAN Ackerdiesel[de] brendi ostida ishlab chiqarilgan. 1962 yilda MAN Porsche Diesel Motorenbau GmbH kompaniyasini sotib oldi. 1963 yilgacha traktorlar ishlab chiqarilgan va keyin Renaultga sotilgan.

MAN Heiztechnik[tahrir | manbasini tahrirlash]

Yog 'yoqilg'isi MAN

1953 - yilda MAN dengiz turbinalari va suyuq yonilg'i injektorlarini ishlab chiqarish bo'yicha mutaxassis WAHODAG kompaniyasini sotib oldi. 1969 - yildan beri MAN Heiztechnik[de] maishiy ehtiyojlar uchun yog 'yoqilg'ichlarini ishlab chiqarishni boshlaydi. 2005 - yilda firma yangi egasiga sotilgan va hozirda MHG Heiztechnik GmbH nomi ostida faoliyat yuritadi.

MAN Technologies[tahrir | manbasini tahrirlash]

MAN o'zining sho'ba korxonasi MAN Technologie bilan birgalikda Ariane seriyali kosmik raketalarni yaratishda ishtirok etdi. Xususan, MAN kuchaytirgichlar, yonilg'i baklari, bosim baklari va turbonasoslarni yetkazib berdi. MAN Technologie kompaniyasining hozirgi egasi MT Aerospace[de] aerokosmik kompaniyasi hisoblanadi.

Kompaniya 1922 - yilda Heilbronn shahrida Ervin Mene tomonidan tashkil etilgan. Dastlab, u ko'priklar va sanoat binolari uchun statik metall va payvandlash konstruktsiyalarini ishlab chiqarishga ixtisoslashgan. Asta-sekin kompaniya logistika sanoati uchun butlovchi qismlar, tizimlar va kalitlarni yetkazib beruvchi yetakchi yetkazib beruvchiga aylandi. 1968 yilda Mehne GmbH qog'oz ulgurji sotuvchisi PAGEDA uchun birinchi avtomatik yuqori qavatli [[|Koʻpyarusli omborxona]][de] qurdi.

Zamonaviy tarkib[tahrir | manbasini tahrirlash]

Bugungi kunda kompaniya Yevropa uslubidagi og'ir yuk tashuvchi fuqarolik yuk mashinalari ( TGX, TGM va TGS modellari), o'rta yuk mashinalari ( TGL va TGM modellari), turli toifadagi harbiy yuk mashinalari, shuningdek, har xil turdagi avtobuslar ishlab chiqaradi.

MAN avtomobillarining logotipi Büssing Automobilwerke[de] kompaniyasi gerbida tasvirlangan Brunsvik sheridir .

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]