Irtish (tuman)

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Irtish tumani
Ертіс ауданы
tuman
Tarkibida Pavlodar viloyati
Maʼmuriy markazi Irtish
Asos solingan sanasi 1938-yil
Akim Shugayev Janat Rashitovich
Rasmiy tillar qozoq
Aholi (2012) 19 459[1]
Zichligi 1,9 kishi./km²
Millatlar tarkibi Qozoqlar - 58,2%
Ruslar - 24,37%
Ukrainlar - 7,85%
Olmonlar - 4,36%
Beloruslar - 1,19%
Tatarlar - 1,01% [1]
Dinlar tarkibi musulmonlar, Xristianlar
Maydoni 10,2 ming km²
Irtish tumani xaritada
Soat mintaqasi UTC+6
Telefon kodi +7 71832 [2]
Pochta indeksi 140500-140517[3]
Avtomobil raqami kodi S, 14

Irtish tumani — Pavlodar viloyatining shimoli-gʻarbiy tarafida, Irtish daryosi|Irtish daryosining soʻng yoqasida joylashgan. Irtish Tumani 1928-yili tashkil etilgan. Tuman hududi 10,2 ming km², aholisi 19,459 kishi (2012). Tuman markazi — Irtish qishlogʻi

Geografiyasi[tahrir]

Tuman shimoliy tarafida Rossiyaning Omsk viloyati bilan, sharqida viloyatning Jelezin, Qashir tumanlari bilan, janubida Aqtoʻgʻay tumani bilan, gʻarbida Akmola viloyati bilan chegaradosh.

Iqlimi[tahrir]

Tuman iqlimi keskin kontinental. Bahor va kuz oylari oʻzgaruvchan, issiqdan sovuqqa almashib turuvchi harorati qisqadir. Yanvar oyining oʻrtacha harorati −18 °C-ga, iyulning — +20 °C-ga teng. Yogʻingarchilikning aksar qismi yoz oyiga toʻgʻri keladi. Yogʻingarchilikning yillik miqdori — 250—300 mm. Yil davomida boʻronlar ham boʻlib turadi.

Aholisi[tahrir]

Tuman aholisi 2012-yili 19,459 kishini tashkil qildi. Tuman aholisining oʻrtacha zichligi 2012-yili 1 km² 1,9 kishidan toʻgʻri keldi. Tuman aholisining milliy tarkibi (1-yanvar 2012-yil)

  • qozoqlar — 11 326 kishi (58,2 %)
  • ruslar — 4 742 kishi (24,37 %)
  • ukrainlar — 1 528 kishi (7,85 %)
  • olmonlar — 849 kishi (4,36 %)
  • tatarlar — 197 kishi (1,01 %)
  • beloruslar — 232 kishi (1,19 %)
  • boshqalar — 585 kishi (3 %)
  • Umumiy — 19 459 kishi (100,00 %)

Hududiy boʻlinishi[tahrir]

Tuman tarkibida 18 ta qishloq mavjud:

  • Irtish
  • Abay
  • Agʻashoʻrin
  • Amangeldi
  • Qoʻsagʻash
  • Qoʻskoʻl
  • Qiziljar
  • Lenin
  • Shimoliy
  • Seleti
  • Toʻqti
  • Uzunsuv

Ijtimoiy soha[tahrir]

Taʼlim[tahrir]

2012-yilgi oʻquv yilining boshida 4140 oʻquvchisi bor 31 ta davlat kundizgi umumiy bilim beruvchi maktablari, 269 nafar oʻquvchisi bor 1 kasbiy-texnik maktab faoliyat yuritmoqda.

Tibbiyot[tahrir]

Davolash mahkamalar soni — 35, shulardan kasalxona, poliklinika, silga qarshi kasalxonalar faoliyat yuritmoqda.

Madaniyat[tahrir]

Klublar soni-22, kutubxonalar soni-19, muzey-1. Ikkita tuman nashrlari mavhud, shularning bittasi davlat tilidagi „Ertis nuri“, ikkinchisi — rus tilidagi „Irtish“.[4]

Manbalar[tahrir]