Dipluridae

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Dipluridae
Ilmiy tasniflashUshbu tasnifni tahrirlash
Olam: Eukariotlar
Tip: Xordalilar
Sinf: Araxnidlar
Turkum: Oʻrgimchaklar
Oila: Dipluridae
Urugʻ: Artropod
Xalqaro ilmiy nomi
Dipluridae Simon, 1889
Distribution.dipluridae.1.png

Xavfsizlik holati
Masteria petrunkevitchining koʻzlari joylashgan joy

Dipluridae (lat.) oʻrgimchaklar oilasiga mansub boʻlib, Mygalomorphae infratartibiga kiradi.[1] Ular ikki juft oʻpka qoplari va ortognatik chelicerae bilan ajralib turadi. Ilgari bu oilaga kirgan bir qator avlodlar, jumladan, Atrax, endi Hexathelidae oilasiga koʻchirildi. 24 avlodga birlashgan 188 tur mavjud.[2]

Taʼrif[tahrir | manbasini tahrirlash]

Huni tarantulalari choʻzilgan tanaga ega, uning uzunligi kengligidan uch baravar katta. Chelicerae oʻrtacha uzunlikka ega. Oʻrta araknoid siğillar orqa lateral siğillarga qaraganda ancha qisqaroq boʻlib, ular uch boʻlakli va deyarli qorin boʻshligʻiga teng. Koʻzlar birga joylashgan, karapasda tuklar yoʻq. Masteria caeca gʻor turlari koʻzsiz.

Koʻpgina turlar oʻrta va kichik oʻlchamlarga ega — 3 dan 15 mm gacha. Rangi jigarrang yoki qora dogʻlar bilan.

Biologiyasi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Ular chuqurchalarda yashaydilar, uning kirish joyi maxsus tarzda — oʻrgimchak toʻridan yasalgan huni shaklida. Baʼzi turlari oʻrgimchak toʻrlari (Diplura, Trechona, baʼzi Linothele turlari) bilan chuqurchaga oʻraladi. Ular yerdagi yoriqlarga, daraxtlarning poʻstlogʻi ostiga, ignabargli daraxtlar tagiga yoki tushgan barglarga uya quradilar.[3]

Tarqalishi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Euagrus jinsining vakili

Ular tropiklarda deyarli hamma joyda uchraydi. Asosan Markaziy va Janubiy Amerikada, Avstraliya mintaqasida ham koʻplab turlar mavjud. Indothele Hindiston va Shri-Lankada joylashgan. Ischnothele jinsi neotropik tur, lekin bir turi faqat Hindistonda uchraydi. Afrikada bir necha avlod, Madagaskarda Thelechoris ham uchraydi. Leptothele va Phyxioschema suthepium Tailand uchun endemik, boshqa Phyxioschema turlari Markaziy Osiyoda uchraydi. Masteria jinsi hamma joyda tarqalgan.[4]

Taksonomiyasi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Dipluridae oilasiga 26 avlod kiradi[5]:

Oilaning qazilma turlari:

  • Clostes Menge, 1869 — fotoalbom, Eotsen
    • Clostes priscus (Menge, 1869)
  • Cretadiplura Selden, 2005 — fotoalbom, quyi boʻr[6]
    • Cretadiplura ceara Selden, 2005-yil
  • Dinodiplura Selden, 2005 — fotoalbom, quyi boʻr[6]
    • Dinodiplura ambulacra Selden, 2005-yil
  • Seldischnoplura Raven, Jell & Knezour, 2015 — fotoalbom, Quyi boʻr[6]
    • Seldischnoplura seldeni Raven, Jell & Knezour, 2015-yil
  • Edva Raven, Jell & Knezour, 2015 — fotoalbom, Trias, Avstraliya[6]
    • Edva maryae Raven, Jell & Knezour, 2015-yil

Yana qarang[tahrir | manbasini tahrirlash]

Dipluridae oilasining turlari roʻyxati

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. The spider Infraorder Mygalomorphae (Araneae): cladistics and systematics. 
  2. The world spider catalog Arxivlandi 2022-04-29 Wayback Machine saytida., version 17.0 American Museum of Natural History
  3. Murphy & Murphy 2000
  4. Platnick 2008
  5. „Spider Catalog. Dipluridae“. 21-iyun 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-may 2017-yil.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 Edwa maryae gen. et sp. nov. in the Norian Blackstone Formation of the Ipswich Basin—the first Triassic spider (Mygalomorphae) from Австралия. 
  • Murphy, Frances & Murphy, John (2000): An Introduction to the Spiders of South East Asia. Malaysian Nature Society, Kuala Lumpur.
  • Platnick, Norman I. (2008): The world spider catalog Arxivnaya kopiya ot 10-noyabrya 2009 na Wayback Machine, version 8.5. American Museum of Natural History.

Adabiyotlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Chickering, A. M. (1964): Two new species of the genus Accola (Araneae, Dipluridae). Psyche 71: 174-180. PDF
  • Coyle, F. A. (1986): Chilehexops, a new funnelweb mygalomorph spider genus from Chile (Araneae, Dipluridae). Am. Mus. Novit. 2860: 1-10. PDF Arxivnaya kopiya ot 12-iyunya 2007 na Wayback Machine
  • Goloboff, Pablo A. (1994): Linothele cavicola, a new Diplurinae spider (Araneae, Dipluridae) from the caves in Ecuador. J. Arachnol. 22: 70-72. PDF Arxivlandi 2019-08-04 Wayback Machine saytida. Arxivnaya kopiya ot 4-avgusta 2019 na Wayback Machine
  • Selden, P.A., da Costa Casado, F. & Vianna Mesquita, M. (2005): Mygalomorph spiders (Araneae: Dipluridae) from the Lower Cretaceous Crato Lagerstatte, Araripe Basin, North-east Brazil. Palaeontology 49(4): 817-826. doi:10.1111/j.1475-4983.2006.00561.x