Abduqodir Shakuriy

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Abduqodir Shakuriy (1875-1943) — maʼrifatparvar, pedagog. Abduqodir Shakuriy 1875-yilda Samarqandning Rajabamin qishlogʻida bogʻbon oilasida tugʻildi. Shakuriy eski usuldagi maktabni tamomlaganidan keyin Samarqand shahridagi madrasaga o’qishga kirdi. Shakuriy rus gimnaziyasiga borib, uning ichki tartib qoidalari va o’qitish usullari bilan tanishadi. Shundan muallim o’z xalqining bolalari uchun ham shu tartibdagi yangi maktab tashkil qilishni orzu qilardi.

Abduqodir Shakuriy Samarqand gimnaziyasida koʻrgan va o’zi orzu qilgan yangi o’qitish usullari Rossiya joylarida yashagan boshqa turkiy xalqlarda ham mavjudligini gazetalardan bilib oladi.

Shakuriy doʻstlari yordamida Qoʻqon shahriga boradi va u yerda yangi maktabdagi o’qitish usullari bilan tanishadi. Samarqandga qaytib kelgach, o’z qishlogʻi Rajabaminda 1901-yilning kuzida birinchi yangi [[usu] maktab]]ni tashkil qiladi. Shakuriy maktabining shuhrati keng tarqala boshladi, 0'rta Osiyodagi boshqa maktablarga kishilar diqqatini jalb etdi.

Shakuriy faqat o’qituvchilik qilish bilangina cheklanib qolmagan. U o’z maktabi uchun darsliklarni o’z mablagʻlari hisobiga nashr qildirgan. Masalan, uning „Rahnamoyi savod“ („Savod chiqi llanmasi“) deb atalgan kitobi shu tariqa chop etilgan. Shakuriy dastlab qizlar uchun ham yangi usuldagi maktab tashkil qilgan. Unda o’zi rahbarligida raf allimalik qilgan. Keyinchalik o’gʻil va qiz bolalar guruhini birlashtirib o’qita boshlagan. 1921-yilda Samarqand shahridagi 13-maktabga mudir qilib tayinlanadi. U bolalarni tarbiyalash, o’qitishga gʻayrat bilan kirishdi, koʻp yillar davomida shu maktabning mudiri hamda ona tili va adabiyot o’qituvchisi boʻlib ishladi.

1925-yilda Shakuriyning tashabbusi bilan qishloq aholisi o’z mablagʻlari hisobiga toʻrt sinfli yangi maktabni ishga tushiradi. Abduqodir Shakuriy 1943-yilda vafot etadi.


Bu maqola vikilashtirilishi kerak.

nothumb

Iltimos, bu maqolani Vikipediya qoida va yoʻllanmalariga muvofiq tartibga keltiring.