Yoqutlar
Vikipediya, ochiq ensiklopediya
| Yoqutlar |
|---|
| Yoqutlar oilasi 1911-yil. Ayol milliy kiyimda. |
| Umumiy aholi soni |
|
470,000 |
| Katta aholiga ega mintaqalar |
| Rossiya |
| Tillar |
| Saxa, Ruscha |
| Dinlar |
| Nasroniy,Shomoniylik |
| Qarindosh etnik guruhlar |
| boshqa turkiy xalqlar |
Yoqutlar (o'zlarini — uranxay saxa deb atashadi) — tukiy millat,Yoqutistonning mahalliy aholisi. Yoqut tili turkiy tillardan biridir.Saxa tilida juda ham ko'p mo'g'ulcha so'zlar uchraydi, shu bilan birga paleoazit tillaridan ham so'zlar o'tgan,ayniqsa shimoliy yoqutlarda.
[tahrir] Tarix
Ko'pchilik olimlar takidlashlariga ko'ra, yoqutlar Lena, Aldan, Vilyuy dayolari bo'yiga XII asrda Baykal orolidan ko'chib kelishgan va ulardan oldin bu yerda istiqomat qilib kelgan paleoazit xalqlarini siqib chiqarishgan. Yoqutlar chorvachilik, yilqichilik, baliqchilik, ovchilik bilan shug'ullanishgan.Savdo-sotiq, Tangritanlik dinini va harbiy ishlarni rivojlantirishgan. Sibir va Shimoli-sharqiy Osiyoga katta tasir o'tkazishgan.
[tahrir] Umumiy
Yoqutlar (o'z nomi — saxa, uraanxay Saxa), Rossiya federatsiyasidagi turkiy millat, Yoqutistonning tub aholisi(450 ming). Magadan, Saxalin, Amur oblastlarida ham yashaydilar. Rossiyada hammasi bo'lib 470 ming yoqutlar yashaydi. Yoqut yoki saxa tili Oltoy tillar oilasining shimoli-sharqiy turkiy tillar guruxiga kiradi. Dini pravoslav va tangritanlik. Ota-onasidan hech bo'lmasa bittasi yoqut bo'lganlar metislarni, saxalyarlar deb atashadi.
[tahrir] Madaniyati
Avloddan-avlodga o'tib kelayotgan qadimiy epos [[olonxo] (Andoza:Lang-sah), Yunesko qaramog'i ostiga olingan.
Musiqiy asboblardan eng mashxuri - xomus.
