Yelena Isinbayeva

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish

Yelena Isinbayeva (1982 yil 3-iyunda tug'ilgan, Volgograd, RSFSR, SSSR) - rossiyalik shest bilan sakrash bo'yicha proffesional sportchi. Ikki karra Olimpiya chempioni (2004, 2008), 2012-yilgi Olimpiya o'yinlarining bronza medali sovrindori. Ochiq havoda uch karra jahon chempioni va yopiq inshootlarda 4 karra jahon chempioni, ochiq va bino ichida Yevropa chempioni. Shest bilan sakrashda 28 ta jahon rekordi[1] egasi. Rossiyada xizmat ko'rsatgan sport ustasi.

2005-yil 22-iyulda Londonda bo'lib o'tgan musobaqada ayollar shest bilan sakrashda tarixida birinchi marta besh metr balandlikka ko'tarildi. 2008-yil 18-avgustda Pekin Olimpiadasida Elena Isinbayeva jahon rekordini o'rnatdi - 5,05 m.

2016-yil 18-avgustda u Xalqaro Olimpiya Qo'mitasining (XOQ) sportchilar komissiyasiga qo'shildi, 24 nomzod orasidan tanlab olingan, 11 ming ovoz beruvchi sportchidan 1365 ta ovoz to'plagan holda kuchli to'rtlikka kirdi. vakolat muddati 8 yil. Undan oldin Aleksandr Popov[2] komissiyada Rossiyadan kelgan sportchi edi. 2016-yil 21-avgustda u XOQ a'zoligiga saylandi, 70 ovozdan 45 tasi, ikkita betaraf ovoz bilan[3].

Biografiya[tahrir | manbasini tahrirlash]

EYeena Gadjievna Isinbayeva 1982-yil 3-iyunda Volgogradda tug'ilgan. Uning otasi Gadji Gafanovich Isinboev Tabasaran, Dog'istonning Xiva tumani Chuvek qishlog'ida tug'ilgan[4], chilangar bo'lib ishlaydi. Onasi - Natalya Petrovna Isinbayeva - rus, qozonxonada ishlagan, keyinroq - uy bekasi bo'lgan[5] ; 2017-yilda vafot etgan. Inessa opa sirk artisti Mixail Golevga turmushga chiqdi.

1989-yilda Yelena muhandislik-texnik litseyga o'qishga kirdi va uni 1997-yilda tugatdi. 1998-yilda u Olimpiya zaxiralari maktabiga o'qishga kirdi va 2000-yilda uni tamomladi. 2002-yilda u Volgograd davlat jismoniy tarbiya akademiyasiga o'qishga kirdi, 2005-yilda u jismoniy madaniyat o'qituvchisi diplomini oldi. 2009-yilda Moskva davlat universitetining san'at tarixi fakultetida tahsil oldi. 2010-yil oktabr oyida Volgograd davlat jismoniy tarbiya[5] fan nomzodi ilmiy darajasini himoya qildi.

Uzoq vaqt davomida Isinbayeva Monakoning Monte-Karlo shahrida yashagan[6]. 2011-yil mart oyida Isinbayeva, uning so'zlariga ko'ra, oila va do'stlar bilan ko'proq vaqt o'tkazish uchun Volgogradga[7] qaytishga qaror qildi[8]. Biroq, 2013-yildayoq Isinbayeva sportni rivojlantirish uchun sharoitlar yo'qligi va mintaqaning ijtimoiy noqulayligidan shikoyat qilib, Monakoga qaytish niyatini e'lon qildi[9][10].

U pravoslavlikni tan oladi[11]. U Rossiya Federatsiyasi Qurolli Kuchlarining asosiy ma'badini qurish uchun mablag' yig'uvchi "Tirilish" xayriya jamg'armasi boshqaruvi a'zosi[12].

Armiya markaziy sport klubining yengil atletika bo'yicha instruktori, mayor unvoniga ega[13][14][15].

2016-yil 28-avgustda u Rossiyada qolish niyatini e'lon qildi[16].

2016-yil 1-oktabrda u Birinchi kanaldagi Muzlik davri shousining hakamlar hay'ati a'zosi bo'ldi[17].

2018-yilgi prezidentlik saylovlarida u Vladimir Putinni qoʻllab-quvvatlagan “ Putin jamoasi” harakatiga qoʻshildi[18].

Shahsiy hayot[tahrir | manbasini tahrirlash]

2014-yil 28-iyunda Yelena Isinbayeva Rossiya terma jamoasi a'zosi, nayza uloqtiruvchi Nikita Petinovdan (1990-yilda tug'ilgan) Yeva ismli qizni dunyoga keltirdi[19][20]. 2014-yil 12-dekabrda u unga turmushga chiqdi[21].

2018-yil 14-fevralda Yelena, Dobrynya ismli o'g'il tug'di[22][23]. Tug'ilish Monakoda bo'lib o'tdi[24].

Sport karyerasi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Musobaqa davomida sportchi ma'lum bir taktikaga amal qiladi: uning birinchi balandligi isinish, ikkinchisi g'olib, uchinchisi - rekord. Yelenaning iltimosiga ko'ra, "Ruh" ustunlarini ishlab chiqaruvchisi ularga ko'p rangli o'rash yasaydi. Dastlabki balandlik uchun Isinbayeva pushti rangni, g'alaba uchun - ko'k va rekord uchun - oltin rangni tanladi[25].

1998–2003: erta martaba va birinchi jahon rekordi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Yelena 5 yoshda va uning singlisi Inna 4 yoshda bo'lganida, ota-onalari ularni gimnastika bilan shug'ullanadigan sport maktabiga yuborishdi. Uning murabbiyi Aleksandr Lisovoy shest bilan sakrash bo'yicha o'yinini televizorda ko'rib, yengil atletika bo'yicha murabbiy Yevgeniy Trofimovga Yelenani ko'rsatdi.

Eng boshida murabbiy Aleksandr Lisovoy, Elena Isinbayevaning gimnastika bo'yicha kelajagiga uning yuqori o'sishi tufayli shubha qilgan edi, ammo tabiiy ma'lumotlar uni bolalar bo'limiga olib borishga ishontirdi. Bu vaqtda Isinbayeva olimpiya zaxiralari maktabidan haydalgan, chunki u umidsiz sportchi hisoblangan. Aleksandr Lisovoy gimnastikaga yaxshi tayyorgarligi tufayli shest bilan sakrashda kelajagi bor, deb hisobladi. Keyinroq Yelena Isinbaeva birinchi murabbiyiga u uchun qilganidan ko'ra ko'proq narsani qilganini aytib, unga kvartira beradi[26]. Yelena Isinbayevaning ta'kidlashicha, unga hayot yo'lini bergan va uni to'g'ri yo'naltirgan birinchi murabbiy[27].

Olti oy o'tgach, 1998-yilda Yelena Isinbayeva Moskvada bo'lib o'tgan Jahon yoshlar o'yinlarida o'smirlar o'rtasidagi Evropa chempionatida 4,00 m.lik natija bilan g'olib chiqdi.

2000-yilda 18 yoshli rossiyalik ayol yana o'smirlar o'rtasida jahon rekordi bilan o'smirlar o'rtasida jahon chempioni bo'ldi - 4,20 m.Jahon rekordchisi Steysi Dragila Sidneyda 4,60 m (jahon rekordidan atigi 3 sm past) natija bilan chempion boʻldi. Kumush medalni Avstraliya vakili sobiq rossiyalik Tatyana Grigoryeva (4,55 m) qo'lga kiritdi.

2001-yilda 4,40 m bilan Isinbayeva yana birinchi bo'ldi, bu safar o'smirlar o'rtasidagi Yevropa chempionatida. O'sha yili Yelena Berlindagi Xalqaro festivalda (ISTAF) ishtirok etdi. U yerda sportchi 4,46 m balandlikka sakradi - o'smirlar o'rtasidagi yangi jahon rekordini faqat 2005-yilda nemis sportchisi Silke Shpigelburg ortda qoldirib, Isinbayevaning muvaffaqiyatini 2 santimetrga oshirdi. 2002-yilda Myunxenda bo'lib o'tgan Yevropa chempionatida Yelena 4,55 m bilan rossiyalik Svetlana Feofanovadan keyin ikkinchi bo'ldi.

2003-yilda 23 yoshgacha bo'lgan sportchilar o'rtasidagi yopiq inshootlardagi Yevropa chempionatida u 4,65 m natija bilan oltin medalni qo'lga kiritdi.2003-yil 13-iyulda Geytsxedda bo'lib o'tgan Britaniya Gran-prisida Yelena yangi jahon rekordini o'rnatdi - 4,82 m.2003-yilda Parijda bo'lib o'tgan yengil atletika bo'yicha jahon chempionatida u favorit hisoblangan, ammo u Svetlana Feofanova va nemis Annika Bekkerga yutqazib, faqat bronza medalini qo'lga kiritgan.

2004-2009: ikkita Olimpiya oltin va yangi jahon rekordlari[tahrir | manbasini tahrirlash]

2008-yil 30-iyulda Monakoda bo'lib o'tgan Super Grand Prix seriyasining navbatdagi bosqichida Isinbayeva yana bir jahon rekordini o'rnatdi - 5,04 metr, avvalgisidan bir santimetrga oshib ketdi. Uning muvaffaqiyati haqida sportchi dedi[28] :

“Men Monakoda yashayman. Bular mening uy stadionimdagi ilk musobaqalarim edi, bu meni motivatsiya qilolmasdi».

2008-yil 18-avgustda Pekindagi Olimpiya o'yinlarida u ketma-ket birinchi Olimpiya (4,95 metr), keyin esa jahon (5,05 metr) rekordlarini o'rnatib, oltin medalni qo'lga kiritdi.

2010-2016: 27-jahon rekordi[tahrir | manbasini tahrirlash]

2009-yil 15-fevralda Donetskda bo'lib o'tgan XX Xalqaro qutb yulduzlari turnirida u birinchi navbatda 4,97 metrga, keyin esa 5,00 metrga[29] sakrash bo'yicha ikkita jahon rekordini o'rnatdi (natija hali rasman tasdiqlanmagan).

Elena Laureus Jahon sport shon-sharafi akademiyasiga ko'ra 2007 va 2009-yillarda sayyoradagi eng yaxshi sportchi hisoblanadi.

2009-yilda Berlinda boʻlib oʻtgan jahon chempionati finaliga hech qanday muammosiz yetib borgan u finalda bitta balandlikdan oʻta olmadi. Musobaqadan so'ng, Isinbayeva doimiy ravishda g'alaba qozonib, rekord o'rnatib, kerakli konsentratsiyani yo'qotganini aytdi. Sportchi murabbiy oldida uyalganini koʻzlarida yosh bilan tan oldi.

2009-yil 28-avgustda Tsyurixdagi Oltin liganing beshinchi bosqichida u 27-jahon rekordini (5,06 metr) o'rnatdi[30].

2010-yil 10-aprelda Dohadagi yopiq inshootlardagi jahon chempionatida muvaffaqiyatsiz ishtirok etganidan so'ng, Yelena o'z karerasidan noma'lum tanaffus qilishga qaror qildi[31].

2010-yil aprel oyida Elena Singapurdagi o'smirlar Olimpiya o'yinlarining elchisi etib saylandi.

Biroz tanaffusdan so'ng, matbuotda Elena 2011-yil boshida spektakllarga qaytishni rejalashtirayotgani haqida ma'lumot paydo bo'ldi, ammo bu ma'lumot faqat 2010-yil 1-dekabrda rasman tasdiqlandi - ARAFning rasmiy veb-saytida Elenaning Rossiya qishida ishtirok etishi haqida ma'lumot paydo bo'ldi.[32].

2011-yil 6-fevralda Rossiya qishki turnirda, o'z karerasida bir yillik tanaffusdan so'ng, Elena Isinboeva sektorga kirdi va 4,81 m balandlikka ko'tarilib, dunyodagi mavsumning eng yaxshi natijasi bilan musobaqada g'olib chiqdi[33]. 2011-yil 30-avgustda u Tegu shahrida boʻlib oʻtgan yengil atletika boʻyicha jahon chempionatida medalsiz qoldi[34].

2012-yil 6-fevralda u Rossiya Federatsiyasi Prezidentligiga nomzod va o'sha paytda Rossiya Federatsiyasi Hukumati raisi Vladimir Putinning ishonchli vakili sifatida rasman ro'yxatga olingan[35].

2012-yil 23-fevralda Stokgolm Gran-prisida u yopiq inshootlarda yangi jahon rekordini o'rnatdi - 5,01 m.2012-yil 6-avgustda Londonda bo'lib o'tgan Olimpiya o'yinlarida musobaqaning asosiy favoriti bo'lib, u faqat bronza medalini qo'lga kiritdi, 4,70 m balandlikka ko'tarilgan Olimpiya oltin amerikalik Jennifer Sur 4,75 m bilan g'alaba qozondi (2008-yilda Isinbayevanng o'rnatilgan Olimpiya rekordidan 30 sm past), kumush medal kubalik Yarisley Silvaga nasib etdi, u ham 4,75 m balandlikka sakrab chiqdi.

 

2013-yil 18-mayda u 4,70 m natija bilan Shanxay Oltin Gran-prisi g'olibi bo'ldi.

2013-yil 13-avgustda Moskvada bo'lib o'tgan Jahon chempionatida 4,89 m[36] ga sakrab oltin medalni qo'lga kiritdi.

2013-yilgi Jahon chempionatidan oldin Elena Isinbayeva ushbu chiqishdan keyin sport karerasini vaqtincha to'xtatishi yoki hatto tugatishi haqida bir necha bor ta'kidlagan. Bunga sabab Elenaning ona bo'lish istagi edi[37]. Biroq, rekorddan uzoq natija bilan chempionlikni qo'lga kiritgandan so'ng, murabbiy Yevgeniy Trofimov Yelenaning bir nechta tijorat musobaqalarida rejalashtirilgan ishtirokini e'lon qildi[38], va Elenaning o'zi 2016-yilgi Olimpiadada ishtirok etishi mumkinligi haqida aytdi[39].

2013-yil oktabr oyida Isinbayeva Sochidagi Olimpiya shaharchasi meri sifatida ish boshladi.

2015-yil 12-fevralda u sport karerasini qayta tiklashini e'lon qildi.

2015-yil 6-mayda Rossiya Mudofaa vazirligi Yelena Isinbayeva bilan besh yillik shartnoma imzoladi, u TsSKA yengil atletika instruktori harbiy lavozimiga tayinlandi[14].

2016-yil 8-fevralda Xalqaro yengil atletika federatsiyalari assotsiatsiyasi (IAAF) Butunrossiya yengil atletika federatsiyasining IAAFdagi aʼzoligi toʻxtatilgani sababli Yelena Isinbayevani xalqaro musobaqalarda qatnashishni taqiqladi[40]. Isinbayeva, Rossiya uchun kurashayotgan deyarli barcha sportchilar singari, IAAF tomonidan 2016-yilda Rio-de-Janeyroda bo'lib o'tadigan Olimpiadada ishtirok etishiga ruxsat berilmagan, faqat bitta rossiyalik sportchi ishtirok etishga ruxsat berilgan[41], turar joy qabul qilishning ajralmas sharti edi.[42]. 2016-yil 19-avgustda Yelena sport karerasini yakunlaganini e'lon qildi[43].

2016-yil 7-dekabrda Yelena Isinbayeva Rossiya antidoping agentligi (RUSADA) kuzatuv kengashi rahbari etib tayinlandi[44], 2017-yil 9-martda esa bu lavozimga qayta saylandi[45]. WADA kengashi bu tayinlanishga salbiy munosabat bildirgan[46] va Isinbayevaning Kuzatuv kengashi rahbari lavozimidan ketishini talab qilgan[47]. 31-may kuni bu talab qondirildi, Yelena Isinbaeva RUSADA kuzatuv kengashi raisi lavozimini tark etdi. WADA talabi Isinbayevaning tayinlanishi Rossiya olimpiya qo'mitasi tavsiyasiga ko'ra amalga oshirilganligi sababli uni mustaqil shaxs deb hisoblash mumkin emasligi bilan izohlanadi.[48]

Rekordlar ro'yxati[tahrir | manbasini tahrirlash]

2006-yil
sana Balandligi Eslatma
2012-yil 23-fevral 5,01 m ichkarida
2009-yil 28-avgust 5,06 m 
2009-yil 15-fevral 5.00 m ichkarida
2009-yil 15-fevral 4,97 m ichkarida
2008-yil 18-avgust 5,05 m
2008-yil 29-iyul 5,04 m
2008-yil 11-iyul 5,03 m
2008-yil 16-fevral 4,95 m ichkarida
2007-yil 10-fevral 4,93 m ichkarida
2006-yil 12-fevral 4,91 m ichkarida
2005-yil 12-avgust 5,01 m
2005-yil 22-iyul 5.00 m
2005-yil 22-iyul 4,96 m
2005-yil 16-iyul 4,95 m
2005-yil 7-iyul 4,93 m
2005-yil 6 mart 4,90 m ichkarida
2005-yil 26-fevral 4,89 m ichkarida
2005-yil 18-fevral 4,88 m ichkarida
2005-yil 12-fevral 4,87 m ichkarida
2004-yil 3-sentabr 4,92 m
2004-yil 24-avgust 4,91 m
2004-yil 30-iyul 4,90 m
2004-yil 25-iyul 4,89 m
2004-yil 27-iyun 4,87 m
2004-yil 6 mart 4,86 m ichkarida
2004-yil 15-fevral 4,83 m ichkarida
2004-yil 15-fevral 4,81 m ichkarida
2003-yil 14-iyul 4,82 m

2013-yil 13-avgust kuni Isinbayevaning murabbiyi Yevgeniy Trofimov shu yilning bahorida oʻtkazilgan mashgʻulotlarda Elena ikkinchi urinishda 5,11 metr balandlikka koʻtarilganini aytdi. Xuddi shu joyda, u Isinbayeva 5.15-5.20[38][39] olishga potentsial tayyor ekanligini aytdi.

Mukofotlar va unvonlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

IV darajali "Vatanga xizmatlari uchun" ordeni bilan taqdirlash, 2009-yil 8-sentabr
Navbatdagi harbiy unvonni berish, 2015-yil 16-may
  • IV darajali "Vatanga xizmatlari uchun" ordeni (2009-yil 2-avgust) - jismoniy tarbiya va sportni rivojlantirishga qo'shgan ulkan hissasi, 2008-yilda Pekinda bo'lib o'tgan XXIX Olimpiada o'yinlarida yuqori sport yutuqlari uchun[49].
  • "Shon-sharaf" ordeni (2006-yil 18-fevral) - jismoniy tarbiya va sportni rivojlantirishga qo'shgan ulkan hissasi va yuqori sport yutuqlari uchun[50].
  • II darajali "Vatanga xizmatlari uchun" ordeni (2012-yil 13-avgust) - jismoniy tarbiya va sportni rivojlantirishga qo'shgan ulkan hissasi, 2012-yilda Londonda (Buyuk Britaniya) o'tkazilgan XXX Olimpiada o'yinlaridagi yuksak sport yutuqlari uchun.[51].
  • Asturiya shahzodasi mukofoti (2009-yil oktabr)[52].
  • Donetskning faxriy fuqarosi (2006)[53].
  • 2010-yil 31-yanvarda Yelena Isinbayeva Track & Field News jurnali[54] tomonidan o'n yillikning eng yaxshi sportchisi deb topildi.
  • 2004 va 2005-yillarda yengil atletika yangiliklari bo'yicha dunyoning eng yaxshi sportchisi.
  • IAAF ma'lumotlariga ko'ra dunyoning eng yaxshi sportchisi (2004, 2005, 2008).
  • 2013-yilning 16-noyabrida Monakodagi taqdirlash marosimida unga “Sportdagi alohida yutuqlari uchun” mukofoti topshirildi.
  • 2005 va 2008-yillarda Yevropaning eng yaxshi sportchisi.
  • Uning nomi bilan atalgan favvora Moskvaning Kuzminki tumanidagi Vysota kinoteatri yonida joylashgan.
  • 2013-yil oxirida u "Yil sportchisi" deb tan olindi (uning nomi Internetdagi ovoz berish orqali ko'pchilik muxlislar tomonidan, shuningdek, Butunrossiya yengil atletika federatsiyasining hisobot konferentsiyasi delegatlari tomonidan e'tirof etildi)[55].
  • "Silver Doe" - yilning eng yaxshi sportchisi (Rossiya sport jurnalistlari federatsiyasi, 2013 yil 18-dekabr)[56]
  • Yevropaning eng yaxshi sportchisi (2013). Xalqaro sport jurnalistlari federatsiyasi tomonidan ovoz berilganidek[57].

Yangilik[tahrir | manbasini tahrirlash]

2013-yilda Solomon orollari Yelena Isinbayeva[58] aks ettirilgan 35 dollarlik pochta markasini chiqardi.

Maxachqal'a shahrida Olimpiya chempioni sharafiga bomlangan sport majmuasi - Elena Isinbayeva nomidagi "Trud" stadioni paydo bo'ldi.

Brend[tahrir | manbasini tahrirlash]

2016-yilda Elena Isinbayeva o'z nomini rasmiy brendga aylantirishga qaror qildi, buning uchun u Rospatentga Isinbayeva savdo belgisini 15 turdagi tovar va xizmatlar, jumladan parfyumeriya, zargarlik buyumlari, kiyim-kechak, poyabzal, alkogolsiz ichimliklar va pivoni ro'yxatdan o'tkazish uchun ariza berdi[59].

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. „Eurosport, 24.12.2012“. 28-noyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.
  2. Исинбаева все-таки победила в Рио. http://www.sport-express.ru/olympics/rio2016/athletics/reviews/isinbaeva-vse-taki-pobedila-v-rio-1035231/. 
  3. „Исинбаева заявила, что ее избрание в члены МОК — это победа всей России“. РИА Новости (22-avgust 2016-yil). Qaraldi: 22-avgust 2016-yil.
  4. „Дагестанские олимпийцы получат премии от 50 до 5 тысяч рублей“. ИА REGNUM (31-avgust 2004-yil).
  5. 5,0 5,1 „Исинбаева Елена Гаджиевна“. Вести.Ру (19-avgust 2009-yil). Qaraldi: 2-may 2020-yil.
  6. Михаил Смирнов. „Спорт по утрам: среда“. BBC News Русская служба (30-iyul 2008-yil). Qaraldi: 2-may 2020-yil.
  7. „Исинбаева — Трофимов: встреча в Прощеное воскресенье“. 19-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-mart 2011-yil.
  8. „Елена Исинбаева вернулась к первому тренеру — Евгению Трофимову!“.
  9. Кузьмина, Надежда „«Всё, что у нас есть – шиш с маслом». Елена Исинбаева о господдержке спорта“. Аргументы и факты (21-avgust 2013-yil). — „Я думаю, что жить буду за границей. Сюда буду приезжать, тренера проведывать.“. Qaraldi: 26-avgust 2013-yil.
  10. „Исинбаева: в Волгограде у меня будет много обязательств, но жить хочу в Монако“. Чемпионат.com (22-avgust 2013-yil). 14-sentabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-avgust 2013-yil.
  11. Юрий Завада. „Елена Исинбаева: «Я смелая в спорте, а не в жизни»“. Родная газета (27-avgust 2004-yil). 13-dekabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi.
  12. Правление благотворительного фонда «Воскресение»
  13. Двукратной олимпийской чемпионке Елене Исинбаевой присвоено воинское звание майора, ТАСС.
  14. 14,0 14,1 Елена Исинбаева заключила 5-летний контракт с Минобороны, «Российская газета», 06.05.2015.
  15. „Сергей Шойгу вручил Елене Исинбаевой погоны майора“ (16-may 2015-yil).
  16. „Избранная в комиссию МОК Исинбаева заявила о намерении остаться в России“. Qaraldi: 28-avgust 2016-yil.
  17. „Елена Исинбаева стала членом жюри "Ледникового периода"“. Qaraldi: 27-sentabr 2016-yil.
  18. Продвижением Putin Team занялся продюсер «Любэ» и «Иванушек International» Игорь Матвиенко Meduza, 22.01.2018
  19. „Елена Исинбаева крестила дочь“ (ru). Вокруг ТВ — www.vokrug.tv (18-avgust 2014-yil). Qaraldi: 18-avgust 2014-yil.
  20. Максим Кравченко. „Исинбаева родила дочку от легкоатлета Петинова“ (ru). Советский спорт (29-iyun 2014-yil). 19-avgust 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-avgust 2014-yil.
  21. „Исинбаева вышла замуж за легкоатлета Петинова“. Газета.Ru.
  22. Исинбаева: оказывается, быть мамой двоих детей не так уж просто
  23. Двукратная олимпийская чемпионка Елена Исинбаева родила сына
  24. В сети раскритиковали Елену Исинбаеву за роды в Монако
  25. „Оружейник для Исинбаевой“. 19-iyun 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-aprel 2010-yil.
  26. Звездный дар. Кому и за что Исинбаева подарила квартиру
  27. Исинбаева: мой первый тренер дал мне дорогу в жизнь
  28. „Би-би-си: Спорт по утрам“.
  29. „Isinbayeva volvió a tocar el cielo al superar los 5 metros bajo techo“ (es). 28-noyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.
  30. „Елена Исинбаева установила новый мировой рекорд“.
  31. „Елена Исинбаева взяла паузу на неопределенный срок“. 28-noyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.
  32. „Возвращение Елены Исинбаевой в сектор.“. 28-noyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.
  33. „Исинбаева вернулась“. 28-noyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.
  34. „Lenta.ru: Спорт: Исинбаева осталась без медали в прыжках с шестом на ЧМ-2011“.
  35. „Постановление ЦИК России № 96/767-6, 6 февраля 2012“. 28-noyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.
  36. „Исинбаева завоевала золото на прощальном чемпионате мира в Москве“. 16-avgust 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi.
  37. „Легендарная прыгунья с шестом Елена Исинбаева готовится стать матерью“. NEWSru.com (27-iyun 2013-yil). Qaraldi: 18-avgust 2013-yil.

    „Елена Исинбаева завершит карьеру на чемпионате мира в Москве“. РИА Новости (23-iyul 2013-yil). 18-avgust 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-avgust 2013-yil.

    „Елена Исинбаева: «Этот чемпионат был последним в карьере»“. Спорт-Экспресс (13-avgust 2013-yil). Qaraldi: 18-avgust 2013-yil.
  38. 38,0 38,1 „Евгений Трофимов: «Неудобно показывать запись прыжка Исинбаевой на 5,11»“. Спорт-Экспресс (13-avgust 2013-yil). Qaraldi: 20-avgust 2013-yil.
  39. 39,0 39,1 „Исинбаева поделилась с журналистами планами на будущее“. Аргументы и факты (13-avgust 2013-yil). Qaraldi: 20-avgust 2013-yil.
  40. „IAAF запретила Исинбаевой, Чичеровой и Шубенкову выступать“. Вести (8-fevral 2016-yil).
  41. „Елена Исинбаева пока не получила ответ о допуске на Олимпиаду“. РИА Новости (28-iyul 2016-yil).
  42. Заявка утверждена!. https://www.sport-express.ru/olympics/rio2016/reviews/zayavka-rossii-utverzhdena-1029159/. 
  43. „Твиттер“. mobile.twitter.com. Qaraldi: 19-avgust 2016-yil.
  44. Исинбаева возглавила наблюдательный совет РУСАДА
  45. Исинбаева назначена главой наблюдательного совета РУСАДА
  46. WADA недовольно назначением Исинбаевой главой наблюдательного совета РУСАДА
  47. Уход Исинбаевой — ключевое требование для возобновления тестирований РУСАДА
  48. Мутко: Исинбаева становится большим спортивным деятелем
  49. Указ Президента Российской Федерации от 2 августа 2009 года № 885
  50. Указ Президента Российской Федерации от 18 февраля 2006 года № 126
  51. „Указ Президента Российской Федерации от 13 августа 2012 года № 1165 «О награждении государственными наградами Российской Федерации»“. Официальный интернет-портал правовой информации (15-avgust 2012-yil). 25-may 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-avgust 2012-yil.
  52. „Исинбаева получила премию принца Астурийского“. Взгляд (24-oktabr 2009-yil). 25-avgust 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-oktabr 2009-yil.
  53. „Елене Исинбаевой присвоили звание «Почётный гражданин города Донецка»“.
  54. „Елена Исинбаева признана лучшей легкоатлеткой десятилетия“.
  55. Исинбаева и Меньков стали спортсменами года по версии ВФЛА — Иван Ильин — Российская газета
  56. Лучшие российские спортсмены 2013 года
  57. Радио ЭХО Москвы :: Новости / Россиянка Елена Исинбаева признана спортсменкой года в Европе
  58. Solomon islands postage stamps“. solomon.post-stamps.com. Qaraldi: 18-aprel 2022-yil.
  59. „Елена Исинбаева регистрирует свою фамилию в качестве товарного знака“. Ъ-Новости. Коммерсантъ (8-aprel 2016-yil). Qaraldi: 2-may 2020-yil.

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]