Suriya gerbi

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Suriya gerbi
Coat of arms of Syria.svg
Mamlakat Suriya
Qabul qilindi 1980

Suriya gerbi (arabcha: شعار سوريا) ‎ — Suriyaning davlat ramzi[1]

Suriya gerbida — chap tomonga qarab turgan, koʻkragida rangli oq va qora vertikal chiziqli oʻrtadasida ikkita yashil besh qirrali yulduzi bor davlat bayrogʻi qalqoni boʻlgan oltin rangli „Quraysh kalxati“ tasvirlanadi. Lochin panjalarida, yashil rang bilan arab tilida davlat nomi yozilgan lenta turuib turadi: Dumida ikkita oltin bugʻdoy boshoqli novdalar bor.[2]

Lochin va qirgʻiylar arablarning sevimli qushlari boʻlib, ular maqom ramzi sifatida koʻriladi. Lochin Muhammad s.a.v paygʻambarga mansub boʻlgan Quraysh qabilasining ramzi boʻlgan deb ishoniladi. Bayroqning ranglari umumarab : yashil rang Fotimiylar sulolasini, oq rang Umaviylar uchun, qora rang Abbosiylar uchun va qizil rang esa Hoshimiylarni anglatadi. Bundan tashqari, qizil rang mustamlakachi rejimga qarshi kurashni, oq rang — „qonsiz“ inqilobni, qora — Britaniya mustamlakachi rejimining zulmining tugatilishini anglatadi

Suriya gerblari[tahrir | manbasini tahrirlash]

Coat of arms of Syria (1945–1958, 1961–1963).svg

1945—1958-yillardagi gerb 1945-yil fevral oyida Suriya mustaqilligi eʼlon qilinganidan soʻng, gerb kulrang rangda „Quraysh lochini“, koʻkragida — milliy bayroqdan olingan uchta qizil yulduzli yashil qirrali oq qalqonga aylandi. Lochinning panjalarida davlatning arabcha nomi yozilgan oʻram bor. Bayroqning yashil rangi birinchi solih xalifalikni, oq — Umaviylar sulolasini, qora — Abbosiylarni ramziy qildi. Uch yulduz Halab, Damashq va Dayr az-Zor viloyatlarini anglatardi va 1936-yildan boshlab hudud kengaytirilgach, birinchi yulduz Halab, Damashq va Dayr az-Zorni, ikkinchi yulduz Jabal al-Druzni va uchinchi yulduzni anglatardi.

Coat of arms of the United Arab Republic (1958–1971).svg

Birlashgan Arab Respublikasi gerbi (1958-1961) 1958-yilda umumarab harakatining mashhurligi ortidan Suriya va Misr bir davlatga — Birlashgan Arab Respublikasiga (BAR) birlashdilar. UAR gerbi qora qanotlari va dumi oʻzgartirilgan „Saladin burguti“ edi. Burgutning koʻkragiga qalqon qoʻyilgan boʻlib, u yangi umumarab bayrogʻining qizil, oq va qora rangdagi vertikal chiziqlar koʻrinishidagi oʻrtada, bir-birining ustiga, ikkita yashil besh qirrali tasvirni takrorlagan. Yulduzlar — Misr va Suriyaning ramzlari.

Coat of arms of Syria (1945–1958, 1961–1963).svg

1961—1963-yillardagi gerb 1961-yil 28-sentabrda Damashqda harbiy toʻntarish boʻlib oʻtdi, Suriya UARdan chiqib ketganini eʼlon qildi va avvalgi gerb va bayroqqa qaytdi.

Coat of arms of Syria (1963–1972).svg

1963—1972-yillardagi gerb

1963-yilda Suriya va Iroqda Baas partiya hokimiyat tepasiga keldi. Ikkala davlatda bayroq qizil-oq-qora rangga oʻzgarib, uchta yashil yulduzli gerbga (partiya shioriga muvofiq — „Birlik, erkinlik, sotsializm“) oʻzgardi.

Coat of arms of the Federation of Arab Republics (1972–1977).svg

Arab Respublikalari Federatsiyasi gerbi (1972-1977) 1972-yilda Liviya, Misr va Suriya birlashib, Arab respublikalari federatsiyasini tuzdilar. Qurayshning oltin kalxati FARning gerbiga aylandi, u boshi oʻngga burilgan, panjasida esa quyidagi yozuvli oʻramni ushlab turardi: ạtḥḥḥạd ạljmhwryạt ạlʿrbyḩ (Ittihod al-Jumhūrīyāt al-'Arabīyah „Arabiston respublikasi“).

Coat of arms of Syria.svg

Gerb (1980-yildan hozirgi kungacha)

1977-yilda Federatsiya parchalanganidan soʻng, har uchala davlat ham umumiy gerbni saqlab qoldi. Liviya qirgʻiyning boshini chapga burib, oltin qalqonni yashil rangga oʻzgartirib, „Liviya inqilobi“ning yangi yashil bayrogʻi ranglarini takrorladi. Suriya esa eski gerbni saqlab qoldi, 1980-yilda uni biroz oʻzgartirdi, xususan, qirgʻiy butunlay oltin rangga aylandi, qalqon milliy bayroq ranglarini oldi, lenta va bugʻdoy novdalari yashil rangga aylandi — Islom ranglariga.

Suriya Muvaqqat hukumatining gerbi (2013-yildan hozirgi kungacha) 2013-yilda Suriya Muvaqqat hukumati 1930-yildagi sobiq bayroq (qora-oq-) boʻlgan muxolifat bayrogʻi ranglari qalqoni bilan kulrang (boshqa versiyalarda — qum) rangda stilize qilingan kalxat koʻrinishidagi gerbni qabul qildi. Pastki qismida ikkita bugʻdoy boshoq va arabcha yozuvlar yozilgan lenta bor. Gerb uchta yoy bilan oʻralgan, yuqori qismida uchta yulduz bor.

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Gerb Sirii
  2. Syria Emblem