Umaviylar

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Umaviylar davlati[1]
arab. الخلافة الأموية

Black flag.svg
 
Simple Labarum.svg
 
Hispania 700 AD.svg
661 — 750


Umayyad Flag.svg
Oq bayroq
Umayyad750ADloc.png
750-yilgi
Poytaxti Damashq
Til(lar)i Arab tili

Dini. = Islom Sunnat

Dini Islom, shialik
Pul birligi Dinor
Maydoni 15.000.000 kv km2
Aholisi 62.000.000 kishi
Sulola Umaviylar
Damashq xalifasi
 - 661-680 Muoviya I ibn Abu Sufyan
 - 680-683 Yazid I
 - 683-684 Muoviya II
 - 684-685 Marvon I
 - 685-705 Abdulmalik ibn Marvon
 - 705-715 Al Volid ibn Abdulmalik
 - 715-717 Sulaymon ibn Abdulmalik
 - 717-720 Umar ibn Abdulaziz
 - 720-724 Yazid II
 - 724-743 Xishom ibn Abdulmalik
 - 743-744 Al Volid ibn Yazid
 - 744-744 Yazid ibn al Volid
 - 744-744 Ibrohim ibn al Volid

Umaviylar - Yaqin va Oʻrta Sharq, Movarounnahrda xukmronlik qilgan arab xalifalari sulolasi (661 — 750), arablarning Makkadagi quraysh qabilasining umayya urugʻidan kelib chiqishgan. Asoschisi — Muoviya I. U. davrida arablar gʻarbda Shim. Afrika, Pirenei ya.o.ning katta qismi, sharqda Tabariston, Jurjon, Movarounnahr, Sind va b. hududlarni bosib olishgan. Muoviya 1 (661—680) va Abdulmalik davrida (685—705) davlatning harbiy, siyosiy, iqtisodiy qudratini oshiruvchi bir qancha maʼmuriy va harbiy islohotlar oʻtkazilgan. Xususan, xalifa lavozimi nasliy boʻlib qolgan, davlat xazinasi va davlat arxivi tashkil etilgan, arab tili davlat tili deb eʼlon qilingan, yangi (oltin, kumush va mis) pul chiqarilgan, harbiydengiz floti tashkil etilgan. U. poytaxtni Damashq sh.ga koʻchirganlar, shu tufayli bu xalifalikni Damashq xalifaligi deb ham atashadi. U. davrida koʻplab qoʻzgʻolonlar (736—737 y. Oʻrta Osiyodagi Xoris ibn Surayj, 731—740 y.larda Marokashdagi barbarlar qoʻzgʻoloni, 742 y. Magʻribda xorijiylar qoʻzgʻoloni va b.) boʻlgan. 747—750 y.lardagi Abu Muslim qoʻzgʻoloni natijasida xalifa Marvon II taxtdan tushgan, hokimiyat abbosiylar qoʻliga oʻtgan. U. hukmdorlari: Muoviya I (661 — 680), Yazid I (680—683), Muoviya II (683684), Marvon I (684685), Abdulmalik (685—705), Valid (705—715), Sulaymon (715717), Umar (717720), Yazid II (720724), Hishom (724743), Valid II (743744), Yazid III (744), Ibroxim (744), Marvon II (744—750).


  1. Халифат. Как это начиналось