Shuhrat

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
(Shuhrat (yozuvchi)dan yoʻnaltirildi)
Jump to navigation Jump to search
Alimov Gʻulom Aminjonovich
Asl ismi Алимов Ғулом Аминжонович
Tugʻilishi 19-aprel 1918-yil(1918-04-19)
Vafoti 20-iyun 1993-yil(1993-06-20)
(75 yoshda)
Toshkent
Kasbi adib
Mukofotlari

El-urt khurmaty rib.png

Uzbek orden rib.png

Shuhrat (taxallusi; asl nomi Alimov Gʻulom Aminjonovich) (1918.19.4 — Toshkent — 1993.20.6) — Oʻzbekiston xalq yozuvchisi (1986). Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi (1978). Transport texnikumi (1932–1933), Oʻrta Osiyo transport injenerlari tayyorlash instituti (1934–1936) va Nizomiy nomidagi Toshkent pedagogika instituti (1936–1940)da oʻqigan. Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi (1941–1943). Oʻzbekiston yozuvchilari uyushmasining maslahat byurosida kotib (1934–1936), adabiy maslahatchi (1955–1958; 1960–1970), Adabiyot jamgʻarmasida direktor (1958), yoshlar gazetasida boʻlim mudiri (1945–1948), „Sharq yulduzi“ jurnalida boʻlim mudiri (1948–1950), masʼul kotib (196–1970). Shuhrat 1951-yilda qatagʻon qilinib, qamoq lagerlarida boʻlgan. 1955-yilda oqlangan.

Dastlabki asari — „Mehrol“ (ertakdoston, 1940). Shuhrat urushdan qaytgach, badiiy ijod bilan samarali shugʻullangan va koʻplab sheʼriy („Bizning koʻcha“, 1947; „Hayot nafasi“, 1948; „Qardoshlar“, 1950; „Balladalar“, 1958; „Sening sevging“, 1961; „Ishqingda yonib“, 1964; „Buyuk muhabbat“, 1966; „Lirika“, 1973; „Shaydo koʻngil“, 1976; „Hali tun uzoq“, 1984 va boshqalar) va nasriy („Oila“, 1946; „Rustam“, 1947; „Balogʻat“, 1958; „Bir kecha fojiasi“, 1976 va boshqalar) toʻplamlarini eʼlon qilgan. 60–70-yillarda yana doston janriga qaytib, „Mardlik afsonasi“ (1959), „Guldursin“ (1960), „Soʻlmas chechaklar“, „Jamila“ (1962), „Quvgʻindi“ (1963) singari dostonlar yozgan. Asarlari nafis lirizmi, lirik qahramon ruhiy olamining yorqin ifodalanganligi, his tuygʻularning samimiyligi bilan ajralib turadi. Hayotining soʻnggi yillarda yozgan sheʼrlarida falsafiy oʻylar tasviri ustuvorlik qiladi; lirik qahramoni endi oʻzining his tuygʻulari bilan emas, balki bir kam dunyoning siru sinoatlarini anglay boshlagan kishi sifatida, hayot va abadiyat, tabiat va jamiyat, oʻtmish, hozirgi davr va kelajak haqida mushohada yurituvchi inson sifatida namoyon boʻladi.

Ikkinchi jahon urushida ishtirok etib, vayron boʻlgan shahar va qishloqlarni, magʻlubiyat va gʻalabani oʻz koʻzi bilan koʻrishi uning yirik nasrga oʻtib, „Shinelli yillar“ (1958) romanini yozishiga turtki bergan. Shuhrat „Oltin zanglamas“ (1965) romanida mustabid sovet tuzumi davrida inson haqhuquqlarining toptalishini oʻzi guvoh boʻlgan voqealarni umumlashtirgan holda tasvirlagan, eʼtiqod, vatanparvarlik, vijdon amrini har bir kishining jamiyatdagi mavqei va insoniy qadr-qimmatini belgilovchi muhim maʼnaviy qadriyatlar sifatida talqin etgan. Shuhratning „Jannat qidirganlar“ (1968) romani „Oltin zanglamas“ning mantiqiy davomidir. U bu asarida haqiqat (jannat) axtarib yashovchi kishilarning ikki xil koʻrinishini tasvirlashni oʻz oldiga maqsad qilib qoʻygan. Yozuvchi umrining soʻnggi kunlarida isyonkor shoir Mashrab haqidagi tarixiy roman ustida ishlagan, biroq asar tugallanmay qolgan. Shuhrat — „Besh kunlik kuyov“ (1970), „Qoʻsha qaringlar“ (1971), „Ona qizim“ (1973) va boshqa dramalarning muallifi. Geyne, Pushkin, Lermontov, A.Mitskevich, Shevchenko, Voqif asarlarini, shuningdek, yapon va vyetnam, ozarbayjon shoirlarining sheʼrlarini oʻzbek tiliga tarjima qilgan. Vafotidan soʻng „Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni bilan mukofotlangan (2003).[1][2]

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Normatov U., Shuhrat, T., 1969; Adib hayotiga bir nazar [Xotiralar], T., 1998.
  2. Tanlangan asarlar, 3 j.li, T., 1969— 73; Sening sevging, T., 2003.