Qozogʻistonlik oʻzbeklar

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish
Almati shahridagi oʻzbek madaniyat markazining koʻrgazmasi (2008)

Qozogʻistonlik oʻzbeklar — Qozogʻistondagi millatlar ichida soni boʻyicha uchinchi oʻrinni egallaydi. 2009-yilgi sanoq boʻyicha oʻzbeklar Qozogʻiston aholisining 2,8 %-ini tashkil qildi (457 200 kishi). Qozogʻistonlik oʻzbeklar asosan qishloq xoʻjaligi, kichik va oʻrta biznes bilan shugʻullanadi, shuningdek Qozogʻistonlik oʻzbeklar kirill alifbosidan foydalanadi. Biroq so'ngi yillarda Oʻzbekistondan ko'p oʻzbeklar ko'chib kelayapti va asta sekin lotin alifbosi bilan foydalanadigan odamlarning soni ko'payib borayapti.

Joylashuvi[tahrir | manbasini tahrirlash]

2012-yilgi statistika boʻyicha Qozogʻistonda oʻzbeklar soni 494 ming kishini tashkil qilgan. Soʻnggi oʻn yili ichida oʻzbeklar tezlik bilan koʻpaygan (1,2 % 1990-yilda, 2,3 % 2000-yilda)[1]. Yoshi jihatidan oʻzbeklar qozoqlarga qaraganda ancha yosh.

Dinamikasi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Madaniyat[tahrir | manbasini tahrirlash]

Qozogʻistonlik oʻzbeklarning asosiy qismi (87,9 %) Janubiy Qozogʻiston viloyatida istiqomat qilishadi. Janubiy Qozogʻiston viloyati boʻyicha oʻzbek madaniyat markazining 11 filiali faoliyat yuritadi. Viloyat miqyosida yiliga „Til, urf-odat va madaniyat kunlari“ bayramini, „Ofarin“, „Lapar“ konkurslari, „Askiya“ kulgu festivali oʻtkaziladi. Viloyat aholisi „Umid“, „Nur“, „Parvoz“, „Gʻuncha“, „Sayram“, „Nulifar“, „Koʻngil“, „Yulduzcha“, „Sadaf“ shekilli ansambllarni yaxshi bilishadi. Viloyat oʻzbek drama teatri faoliyat yuritadi. Viloyatda toza oʻzbek tilida bilim beruvchi 64, aralash 78 maktab faoliyat yuritadi[10]. Viloyat markazida oʻzbek tilida 10 ta gazeta-jurnallar chiqariladi. Bundan boʻlak viloyat „Qazaqstan-Shimkent“, „Otirar“, tuman „Sayram“ telekanallarida oʻzbek tilida yangiliklar va dasturlar efirga uzatiladi[11].

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. 2009-yil Qozogʻiston Respublikasi aholi sanogʻi natijasi, archived from the original on 2010-06-28, https://web.archive.org/web/20100628101359/http://www.stat.kz/p_perepis/Pages/n_04_02_10.aspx, qaraldi: 2013-02-09 
  2. К проблеме численного и национального состава Республики Казахстан
  3. Этнодемографическая характеристика населения Республики Казахстан на современном этапе развития
  4. Свыше 11 млн казахов проживает в Казахстане. ИА Новости-Казахстан.
  5. Manba xatosi: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Нацсостав 2014
  6. Численность населения Республики Казахстан по отдельным этносам на начало 2016 года
  7. Қазақстандағы түркі халықтары
  8. „Численность населения Республики Казахстан по отдельным этносам на начало 2020 года“. Комитет по статистике Министерства национальной экономики Республики Казахстан. Qaraldi: 27-aprel 2020-yil.
  9. 9,0 9,1 „Численность населения Республики Казахстан по отдельным этносам на начало 2022 года“. Комитет по статистике Министерства национальной экономики Республики Казахстан. Qaraldi: 1-may 2021-yil.
  10. Dnevnie obщeobrazovatelnie shkoli v Respublike Kazaxstan na nachalo 2009/10 uchebnogo goda[sayt ishlamaydi]
  11. өзіміздің өзбектер[sayt ishlamaydi]

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]