Paranji

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Paranji (arab, faraji — keng koʻylak) — koʻpchilik musulmon ayollarining yopinchigʻi; chachvon bilan birga ansambl hosil qilgan. Ayollar gavdasini boshidan oyoq yashirib turishga xizmat qiladi. Bichimi keng toʻn shaklida boʻlib, yelkadan pastga tomon to-rayib boruvchi uzun bandagi (yengi) etakka yaqin joyda bir-biriga chatib birlashtiriladi. Ayol yuzini chachvon toʻsib turadi. Avraastarli kilib tikiladi. Avrasi baxmal kimxob, bano-ras, olacha va boshqa matolardan tikilib, chetlari kashta tikib, kashtali jiyaklar tutib beza-tiladi, astari chit, satindan tayyorlanadi hamda chetlariga zangori, pushti yoki si-dirgʻa shoyidan adip qilinadi. P.ning ikki yoni (choʻntak oʻrni)ga tik tushgan (25 sm uzunlikda) 2 ta jiyak tutashtirib chatiladi, jiyaklar uchidan popukchalar chiqarilgan, baʼzan qoʻngʻiroqchalar osilgan.

P.ning oʻtmishdoshi faraji ham erkaklar, ham ayollarning yengil keng ustki kiyimi bulgan. Qad. Misrda paydo bulgan va boshqa sharq mamlakatlariga tarqalgan. Oʻrta Osiyoda 16-asrda ilm axlining ustki kiyimi hisoblangan. 16-asrdan ayolni begona kuzlardan yashiruvchi yopinchigʻiga, uzun yenglari bezak qismiga aylangan. P. yopinish islom shariatiga moye kelgan. 20-asrdagi ijtimoiy oʻzgarishlar jarayonida (ayniqsa, 30-yillardan boshlangan "Hujum" harakati va boshqa tufayli) P. deyarli urfdan qolgan.[1]

Manbalar[tahrir]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil