Nevropatologiya

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Nevropatologiya (nevr... va patologiya) — nevrologiyaning klinik boʻlimi; nerv kasalliklarining sabablari, alomatlari va kechishini oʻrganadi; ularni aniqlash, davolash va oldini olish usullarini ishlab chiqadi. N. 19-asrning oxirida terapiyadan mustaqil fan sifatida ajralib chiqdi. Qad. yunon, miyer manbalarida nerv sistemasi kasalliklari (epilepsiya, falaj va boshqalar) haqida, qad. Xitoy tibbiyot risolalarida bosh, bel-dumgʻaza ogʻriganda igna sanchib davolash toʻgʻrisida maʼlumotlar bor. Bu sohadagi dastlabki ilmiy izlanishlar 20-yillarda mintaqamizda keng tarqalgan ensefalit, meningoensefalit, quturish kasalliklariga qarshi emlashdan soʻng paydo boʻladigan nerv kasalliklari, poliradikulonevrit va boshqa xas-taliklarni oʻrganishga bagʻishlandi. 40—50-yillarda virusli neyroinfek-siyalar ustida tadqiqotlar olib borildi. Neyrorevmatizm va neyroton-zillyar kasalliklar tasnifi yaratildi (A. R. Rahimjonov); surunkali lep-tomeningit kasalligi har tomonlama oʻrganildi va uni davolash yoʻl-yoʻriqlari taklif etildi (N. M. Majidov). Bolalar revmatizmida irsiy omillar roli oʻrganildi (Sh. Sh. Shomansurov, O. T. Majidova va boshqalar). Gemorragik insultni xirurgik usulda davolash yoʻllari ishlab chiqildi (M. H. Qoriyev).

Hozirgi markaziy va periferik nerv sistemasi jarohatlari va ularning asoratlari, miya kon tomirlari kasalliklari (insult, anevrizma va boshqalar), tugma kasalliklar (orka miya churrasi va boshqalar), shuningdek, bir necha nerv kasalliklari ustida tadqiqotlar davom ettirilmoqda.

N. sistemasi kasalliklarini anik,lashda reografiya, exoensefalografiya, kompyuter tomografiyasi, magnitrezonans tomografiyasi kabi zamonaviy usullardan foydalaniladi.

Nerv sistemasi kasalliklarini davolashning xirurgik usullarini neyroxirurgiya ishlab chiqadi, psixik kasalliklarni psixiatriya oʻrganadi. N. nerv sistemasining tuzilishi va funksiyasini oʻrganadigan nevrologiya bilan uzviy boglangan. Zamonaviy dori-darmonlar va davo usullari nerv sistemasi kasalliklarini muvaffaqiyatli davolash imkonini bermoqda.

Adabiyot[tahrir]

  • Majidov N. M., Abduhakimov F. T., Umumiy nevropatologiyadan amaliy mashgʻulotlar uchun qoʻllanma, T., 1961; Majidov N. M., Umumiy nevropatologiya, T., 1973.[1]

Manbalar[tahrir]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil