Baskervillar iti

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Baskervillar iti
ingl. The Hound of the Baskervilles
Qissaning birinchi bor toʻliq holdagi nashri
Muallif: Artur Konan Doyl
Janr: detektiv
Original til: Ingliz tili
Original nashr qilingan yil: 1902-yil
Tarjimon: (Kitobni rus tilidan) Nasibulla Habbulayev oʻzbek tiliga tarjima qilgan.[1]
Seriya: Sherlok Xolms
Nashriyot: Gʻafur Gʻulom nomidagi baʼdiy adabiyot nashriyoti[2]
Nashr etilgan: 1971-yil
Sahifalar soni: 276 bet
Oldingisi: Sherlok Xolms haqida hikoyalar
Keyingisi: Sherlok Xolmsning qaytishi
„Baskervillar iti“ qissasi Elektron nusxa

Baskervillar iti (ingl. The Hound of the Baskervilles) - bu asar Shotlandiyalik taniqli yozuvchi ser Artur Konan Doyl qalamiga mansub boʻlgan Sherlok Xolms haqidagi toʻrtta qissalardan biri hisoblanadi. Birinchi bor bu qissa 1901-yilning avgustidan 1902-yilning apreligacha har oyda bosmadan chiqadigan Strand Magazine nashriyotida chop etilgan.

Asarning asosiy mazmuni ser Charlz Baskervillning sirli holatda oʻlim topishidir va Baskervillar oilasining tassavuriga koʻra sirli vodiyda Gʻayritabiy va oʻta Shaytonsifat qoʻrqinchli it barcha Baskervillarni taʼqib etishi oilaviy afsona boʻlib avloddan avlodga oʻtib kelgan. Sherlok Xolms va Dr. Vatson ikkalasi bu ish boʻyicha taftish boshlaydi. Voqealar rivoji 1889-yilning sentyabr va oktyabr oylarida roʻy beradi.

Qissada Sherlok Xolmsning soʻnggi ishi hikoyasida keltirilgan qahramonning oʻlimidan soʻng ilk marotiba Xolms obrazi yana paydo boʻladi. Qissaning shuxrati shu qadar dong taratishi tufayli ushbu personajning qaytadan tugʻilishiga katta turtki boʻladi.

Qissa borasida[tahrir]

Lana'tlangan Baskervillar oilasi[tahrir]

Sherlok Xolmsga Angliyaning janubiy-sharqiy qismida joylashgan Devon grafligida yashovchi kelib chiqishi Gripmanlik boʻlgan qishloq doktori Jeyms Mortimer murojat qiladi. Mortimer uning mijozi yaqinda sirli holatda fojeali oʻlim topganini Xolmsga aytib beradi. Baskervillar oilasining tassavuriga koʻra sirli vodiyda Gʻayritabiy va oʻta Shaytonsifat qoʻrqinchli it Gripmen yaqinindagi Baskervill Holl degan joyda daxshatli kechalarda barcha Baskervillarni taʼqib etishi oilaviy afsona boʻlib avloddan avlodga oʻtib kelgan. Afsonalarga koʻra Baskervillardan biriga bu sirli it daxshati bundan ancha avval XVII-asrda boʻlib oʻtgan. Shu voqeadan beri Baskervillar oilasidagi yuzaga kelgan barcha voqealar oʻsha voqea bilan bogʻliq deb hisoblashishadi. Sharpa aslida afsonalarga koʻra koʻzlari yonib turadigan vaxshiy, bahaybat it boʻlgan.

Doktor Mortimerning fikricha Charlz Baskervill oilaviy afsonaga qattiq ishongani bois, kechalari koʻchaga chiqmagan. U kechki vaqt aylangani chiqib qaytib kelmagan va parkda murdasini topishgan. Charlz yurak ogʻrigʻi tufayli vafot etgani qayd etilgan. Lekin baʼzi bir doktorlar boʻlimida murda taʼnasida itning ulkan izlari aniqlangan. Bundan tashqari, ser Charlzning oʻlimiga qadar Baskervill Holl yaqinida yashovchi fermerlar kechasi bir necha bor Baskervillar oilasida taʼkidlanganidek, koʻzlari yonib turuvchi itlarni koʻrgani haqida soʻzlab berishgan.

Marhum Charlz Baskervill Mortimerdan kelajakda uning oʻgʻli Genri Baskervill bilan qanday munosabatda boʻlishi haqida Sherlok Xolmsdan maslahat soʻrashimi vasiyat qilib ketadi. Izquvar oʻzi shaxsan uchrashishi uchun keyingi kun doktor va marhumning oʻgʻlini Londonga taklif qiladi. Mehmonlar Sherlok Xolms aytganidek oʻzi tayinlaganidek vaqtida kelishadi. Genri Baskervill bunga qadar notanish kimsa tomonidan Xolmsdan nariroq yurishi ogohlantirilgan hat olishga ulguradi. Xolms bu notanish xat kimdan kelganligini aniqlashga urinadi, lekin hamma urinishlari zoya ketadi. Genri Xolms maslahati bilan oʻsha daxshatli joyga Doktor Vatson hamrohligida qaytib borib va boʻlib oʻtgan hodisalar borasida Xolms Vatsonga pochta orqali habar qilishini tayinlaydi

Baskervill Holl[tahrir]

Efirlardagi namoyishi[tahrir]

Year Title Country Director Holmes Watson
1914 Baskervillar iti, 1. Teil Germaniya imperiyasi Rudolf Meinert Alwin Neuß Ishtirok etmagan
1920 Das dunkle Schloß Veymar respublikasi Willy Zeyn Eugen Burg None
1920 Das Haus ohne Fenster Erich Kaiser-Titz
1920 Dr. MacDonalds Sanatorium
1921 Baskervillar iti Buyuk Britaniya bayrogʻi Birlashgan Qirollik Maurice Elvey Eille Norwood Hubert Willis
1929 Baskervillar iti Veymar respublikasi Richard Oswald Carlyle Blackwell George Seroff
1932 Baskervillar iti Buyuk Britaniya bayrogʻi Birlashgan Qirollik Gareth Gundrey Robert Rendel Frederick Lloyd
1937 Baskervillar iti Uchinchi Reyh Carl Lamac Bruno Güttner Fritz Odemar
1939 Baskervillar iti AQSH bayrogʻi AQSH Sidney Lanfield Basil Rathbone Nigel Bruce
1955 Baskervillar iti Sharqiy Germaniya Fritz Umgelter Wolf Ackva Arnulf Schröder
1959 Baskervillar iti Buyuk Britaniya bayrogʻi Birlashgan Qirollik Terence Fisher Peter Cushing André Morell
1962 Bees Saal Baad[3][4](based on H. K. Roy[5]'s Nishachari Bibhishika,[6] the Bengali adaptation of The Hound of the Baskervilles.[7]) Hindiston bayrogʻi Hindiston Biren Nag Asit Sen
(as Detective Gopichand)
 ?
1968 Baskervillar iti
Part 1 + 2 (from the Sherlok Xolms (1965 teleserial))
Buyuk Britaniya bayrogʻi Birlashgan Qirollik Graham Evans Peter Cushing Nigel Stock
1971 Baskervillar iti (Собака Баскервилей) Sovet Ittifoqi A. F. Zinovieva Nikolay Volkov Lev Krugliy
1972 Baskervillar iti AQSH bayrogʻi AQSH Barry Crane Stewart Granger Bernard Fox
1978 Baskervillar iti Buyuk Britaniya bayrogʻi Birlashgan Qirollik Paul Morrissey Peter Cook Dudley Moore
1981 Baskervillar iti (Собака Баскервилей) Sovet Ittifoqi Igor Maslennikov Vasilij Livanov Vitali Solomin
1982 Baskervillar iti Buyuk Britaniya bayrogʻi Birlashgan Qirollik Peter Duguid Tom Baker Terence Rigby
1983 Baskervillar iti Buyuk Britaniya bayrogʻi Birlashgan Qirollik Douglas Hickox Ian Richardson Donald Churchill
1983 Sherlock Holmes and the Baskerville Curse Avstraliya bayrogʻi Avstraliya Ian McKenzie & Alex Nicholas Peter O'Toole (voice) Earle Cross (voice)
1988 Baskervillar iti Buyuk Britaniya bayrogʻi Birlashgan Qirollik Brian Mills Jeremy Brett Edward Hardwicke
2000 Baskervillar iti Kanada bayrogʻi Kanada Rodney Gibbons Matt Frewer Kenneth Welsh
2002 Baskervillar iti Buyuk Britaniya bayrogʻi Birlashgan Qirollik David Attwood Richard Roxburgh Ian Hart
2012 Baskervillar iti Buyuk Britaniya bayrogʻi Birlashgan Qirollik Paul McGuigan Benedict Cumberbatch Martin Freeman
2014 The Hound of the Cancer Cells AQSH bayrogʻi AQSH Robert Doherty Jonny Lee Miller Lucy Liu
2015 The Adventure of Henry Baskerville and a Hound
(Basukaviru kun to inu no bōken, NHK puppetry)
"バスカーヴィル君と犬の冒険 (yap. {{{2}}}

?)"[8] || Yaponiya bayrogʻi Yaponiya || Michiyo Morita || Kōichi Yamadera (voice) || Wataru Takagi (voice)

Havolalar[tahrir]

Manbalar[tahrir]