Kontent qismiga oʻtish

Asli Burxonov

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Asli Burxonov
Tavalludi 1915-yil 8-yanvar
Vafoti 1997-yil 29-dekabr
Dushanbe, Tojikiston
Fuqaroligi SSSR bayrogʻi SSSR
Tojikiston bayrogʻi Tojikiston
Kasbi aktyor, rejissor
Mukofotlari Xalqlar doʻstligi ordeni
«Mehnatda jasorat ko’rsatgani uchun (Harbiy jasorati uchun) yubiley medali. Vladimir Ilich Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan ta’sis etilgan»
SSSR xalq artisti

Asli Burhonov (Burxonov Asli (Asliddin) Badriddinovich; 1915-yil 8-yanvar, Buxoro1997-yil 29-dekabr, Dushanbe, Tojikiston) — teatr va kino aktyori, rejissyor, Tojikiston SSR xalq artisti (1945). SSSR xalq artisti (1965), Abu Abdulloh Rudakiy nomidagi Tojikiston Davlat mukofoti laureati (1970).

Biografiyasi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Asli Burxonov 1915-yil 8-yanvarda Buxoro shahrida zodagon oilada tugʻilgan. Taniqli teatr tadqiqotchisi Nizom Nurjonovning aytishicha, Asli Burxonovning bobosi Xovaling tumanining Xoʻjahalil qishlogʻidan boʻlib, Buxoroga oʻqishga borib, oʻsha yerda uylangan. Bu nikohdan Asli Burxonovning otasi Badriddin tugʻilgan. 1893-yildan 1920-yilgacha, ya’ni Buxoro inqilobi boʻsagʻasigacha Badriddin qozi boʻlib ishladi. Biroq Buxoro Qizil Armiya tomonidan bosib olinganidan keyin u otib tashlangan.

Oʻshanda Asli endigina besh yoshda edi, bu yoshda mehribon otasidan yetim qolishi unga juda ogʻir edi. Ammo yetimlik yosh Aslining o‘qishdan uzoqlashishiga to‘sqinlik qila olmadi. U yangi maktabga o‘qishga yuboriladi va 1925-yilda Fayzulla Xoʻjayev nomidagi maktabda Hayotjon Naimov ismli oʻrta maktab oʻquvchisi tashabbusi bilan badiiy jamoa tuziladi va bu unga sanʼat uchun yoʻl ochadi[1].

Badiiy faoliyat[tahrir | manbasini tahrirlash]

U birinchi rolini „Hujum“ spektaklida 15 yoshida Buxoro teatri sahnasida ijro etgan. Bir yil oʻtgach, u spektaklda Xushxabarchining oʻgʻli rolini oʻynadi.

1931-yil boshidan doʻsti Shukrullo Latifov bilan birga professional teatr aktyorlari safiga qabul qilinadi va 16 yoshida yosh Asli allaqachon teatr xodimi edi.

1932-yilda Buxoro teatriga badiiy gastrol safarida boʻlib, soʻngra Moskva, Leningrad, Perm, Xarkov, Kerch, Olmaota, Sevastopol, Simferopolga sayohat qildi, Asli Burxonov ham shu guruhda edi.

Oilaviy muammolar uni 1933-yilda Buxoro teatrini tashlab, G‘ijduvonga qaytishga majbur qildi. Ammo Gʻijduvonda ham teatrda ishlay boshlaydi.

1933-yil noyabr oyida Stalinobodda yashovchi katta akasi taklifiga binoan Tojikiston poytaxtiga boradi va 1933-yil 25-dekabrda davlat akademik drama teatriga ishga kiradi. Shu vaqtdan to umrining oxirigacha (1997) shu teatrDA artist boʻlib ishlagan[1].

Ijodi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Rejissyorlik[tahrir | manbasini tahrirlash]

Uning rejissyor sifatida ham koʻplab asarlar sahnalashtirgan:

  • Mirsaid Mirshakarning „Muhabbat muallimi“;
  • „Panchsuma kelini“, M. Urdu;
  • Sotim Ulugʻzodaning „Gavhari Shabcharoʻgʻ“ va „Rudakiy“ asarlari;
  • U. Shekspirning „Du Veronagi“ va boshqalar[2].

Dublyaj[tahrir | manbasini tahrirlash]

U koʻplab filmlarni dublyaj qilishda oʻz hissasini qoʻshgan[3].

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. 1,0 1,1 „Аслӣ Бурҳонов: Аз нақши пионер то Ленин. Роҳе, ки ҳунармандро маъруф кард“. www.kmt.tj. Китобхонаи миллии Тоҷикистон. 2019-yil 6-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 8-yanvar.
  2. Энсиклопедияи советии тоҷик. — Душанбе. — Ҷ. 1. — 1978. — Саҳ. 551—552.
  3. Энциклопедия кино Таджикистана. — Душанбе, 2012, — С. 76. — 396 с. — ISBN 978-99947-919-4-1.