Dnepr

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Dnepr (yun. Borisfen) — Sharqiy Yevropadagi daryo, RF, Belorussiya va Ukraina xududida. Uz. 2201 km. (Yevropada uzunligi boʻyicha Volga va Dunaydan keyin 3-oʻrinda), havzasining mayd. 504 ming km2. Valday qirlaridan boshlanib Qora dengizning Dnepr limaniga kuyiladi. D.ning oʻng va chapdan irmogʻi koʻp; yiriklari — Drut, Berezina, Pripyat, Soj, Desna, Suda, Psyol, Vorskla, Samara, Ros. Oʻrta oqimida D.ning vodiysi keng (6—18 km), qad. terrasalar bor. Quyi oqimida D. Qora dengiz boʻii pastgekisligidan oqib oʻtadi. Qor va funt suvlaridan toʻyinadi. Oʻrtacha suv sarfi 1700 m3/sek. Dek.dan mart oxirigacha muzlaydi. D.da kuyilish yeridan 1677 km masofada kema qatnaydi. Asosiy pristanlari va portlari: Mogilyov, Kiyev, Ka-nev, Cherkassi, Kremenchug , Dnepropetrovsk, Zaporojye, Nikopol, Xerson. D. sunʼiy suv sistemalari orqali Boltiq dengizi havzasining daryolari: Gʻarbiy Dvina bilan Berezina sistemasi, Neman bilan Dnepr-Neman, Gʻarbiy Bug bilan DneprBug kanallari orqali bogʻlangan. GES lar qurilgan.

Adabiyot[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil