Xorazmiylar

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
(Xorasmiylardan yoʻnaltirildi)
Jump to navigation Jump to search
Miloddan avvalgi VI-III asr Xorazm freskasining parchasi.
Kumush idish, ettinchi asrda, Xorazm

Xorazmiylar, xorasmiylar — Kdd. Xorazmda yashab, xorazmiy tilida soʻzlashgan xalq. Taxminlarga kura, X. Hilmand vodiysi (Hirot atrofida)dan Amudaryoning quyi oqimidagi yerlarga mil. av. 1-ming yillik oʻrtalarida koʻchib kelganlar va mahalliy massaget qabilalari bilan aralashib, ularga oʻz nomlarini berganlar. X. ilk bor Bshistun kitobalari, shuningdek, Gerodot, Gekatey Miletlik asarlarida qayd etilgan. Jumladan, Gerodotning yozishicha, X. Amudaryo deltasi (Orol dengizi boʻyida) va hozirgi Xiva vohasi jan.da yashaganlar. Mil. av. 6—5-asrlar boʻsagʻasida "Xorasmiya shaxri" va X. mamlakati haqida miletlik Gekatey xabar beradi. Misrdagi Nil daryosi boʻyidagi mil. av. 5-asrga oid shahar xarobalaridan topilgan bir xujjatda Xarchin ugli Dargman ismli bir xorasmiy sarkardasi tilga olingan, u axomaniylar qoʻshinining bosh qoʻmondoni boʻlgan.

X. uzlarining jangovarliklari bilan ajralib turganlar. X. Xorazmdan tashqarida, hatto Xazar xoqonligi qoʻshinida ham katta mavqega ega edilar, xoqonlik qoʻshini, asosan, X.dan tashkil topgan.