Toshkent irrigatsiya va melioratsiya instituti

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Toshkent irrigatsiya va qishloq xo'jaligini mexanizatsiyalash muxandislari instituti
(TIQXMMI)
Tashkent Institute of Irrigation and Agricultural Mechanization Engineers
Xalqaro nomi ingl. Tashkent Institute of Irrigation and Agricultural Mechanization Engineers[1]
rus. Ташкентский институт ирригации и мелиорации
Asos solingan 1934-yil
Oʻquv yurti turi Institut
Rektori Umurzaqov O'ktam Pardayevich [2]
Talabalari 4860+[3]
Bakalavriat 25 ta yoʻnalish[3]
Magistratura 25 ta mutaxassislik[3]
Fan doktorlari 31[3] ta
O‘qituvchilar 353[3] ta
Manzili Qori Niyoziy koʻchasi, 39, Toshkent shahri, 100000, Oʻzbekiston
Vebsayti tiiame.uz

Toshkent irrigatsiya va qishloq xo'jaligini mexanizatsiyalash muxandislari instituti — Oʻzbekistondagi yirik oliy oʻquv yurtlaridan biri. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi tasarrufida. Institut 1934-yilda Oʻrta Osiyo irrigatsiya injenerlari va texniklari instituti hamda Oʻrta Osiyo qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash instituti asosida tashkil etilgan. 2004-yilning mart oyigacha Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti nomi bilan faoliyat koʻrsatdi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2004-yil 30-martdagi qarori bilan Toshkent irrigatsiya va melioratsiya institutiga aylantirildi.

Institutda: gidromelioratsiya; suv xoʻjaligi inshootlari; suv xoʻjaligini avtomatlashtirish va mexanizatsiyalash; boshqaruv va iqtisodiyot; yerdan foydalanish va yer kadastri fakultetlari, magistratura va sirtqi boʻlim bor, ularda suv xoʻjaligi va melioratsiya; suv xoʻjaligi inshootlari; ekologiya va atrof muhit muhofazasi; suv resurslari va ularni boshqarish; suv xoʻjaligi va melioratsiya ishlarini mexanizatsiyalash; suv xoʻjaligida avtomatlashtirish va telemexanika; kasb taʼlimi; iqtisodiyot; buxgalteriya hisobi va audit; menejment; yer tuzish va yer kadastri kabi yoʻnalishlar boʻyicha bakalavrlar hamda magistratura boʻlimida 31 ta mutaxassislik boʻyicha kadrlar tayyorlanadi. Toshkent viloyati Oʻrta Chirchiq tumanida maydoni 1609 ga boʻlgan oʻquv tajriba xoʻjaligiga ega. 2003/04-oʻquv yilida institutda 5 mingdan ortiq talaba oʻqidi. 30 dan ziyod kafedralarda 500 ga yaqin professor oʻqituvchilar, shu jumladan 41 fan doktori professorlar 200 ga yaqin fan nomzodi va dotsentlar ishladi. Shuningdek, institut tarkibida oʻquv, oʻquv-uslubiy, malaka oshirish, xalqaro aloqalar, ilmiy tadqiqot, nashriyot, aspirantura va doktorantura boʻlimlari, kutubxona (630 ming asar) bor. Institut huzurida Buyuk Britaniyaning London shahridagi Instituternational House London litseyi taʼsischi boʻlgan iqtisodiyot va xorijiy tillar yoʻnalishi boʻyicha Instituternational House Tashkent va tabiiy fanlar yoʻnalishidagi akademik litseylar faoliyat koʻrsatadi. Institutda A.N.Askochenskiy, Y.A.Zamarin, Yanishevskiy, T.N.Qori-Niyoziy kabi yirik olimlar ishlagan. Professorlar Sh.U.Yoʻldoshev, A.A.Rachinskiy, E.F.Fayziboyev, Sh.Murodov, T.S.Xudoyberdiyev va boshqa olimlar faoliyat koʻrsatmoqdalar. Institut tashkil etilgandan buyon xalq xoʻjaligi tarmoqlari uchun 52 mingdan ziyod mutaxassis tayyorlandi. Institut huzurida nomzodlik va doktorlik dissertatsiyalarini himoya qilish boʻyicha ixtisoslashgan kengash ishlaydi. Institut bir necha nufuzli oliy oʻquv yurtlari, ilmiy-tadqiqot institutlari AQShning Vashington, Ayova, Niderlandiyaning Vageningen, Buyuk Britaniyaning Lisfasi, Germaniyaning Gamburg universitetlari bilan ilmiy aloqa oʻrnatgan va talabalar, professor oʻqituvchilar almashinish, ilmiy-tadqiqot grantlari olish yoʻlga qoʻyilgan.

Tarixi[tahrir]

Toshkent irrigatsiya va melioratsiya instituti 1923-yilda Turkiston Davlat Universiteti Texnika fakultetining Gidrotexnika bo‘limi Melioratsiya muxandisligi fakultetining tuzilishidan boshlangan. 1923-yilda 24 nafar talaba agranom, 16 nafar talaba gidromelioratsiya muhandisi sifatida institutni tamomlab, birinchi bitiruvchilari bo‘lishgan. 1929-yili Melioratsiya muhandisligi fakulteti negizida mexanika qurilishi va suv xo‘jaligi fakultetlari ochilib, O‘rta Osiyo paxtachilik irrigatsiya politexnika instituti tashkil etildi. Institutning tashkil etilishi respublikaning qishloq va suv xo‘jaliklari xodimlariga bo‘lgan kuchli ehtiyojni qondira boshlagan. Shu vaqtlarda O‘rta Osiyo respublikalarida yer suv islohotining amalga oshirilishi hamda irrigatsiya va qishloq xo’jaligini mexanizatsiyalashtirishning yanada rivojlantirilishi yaxlit oliy texnika o’quv mexanizatsiyasining tashkil etilishini taqazo qilgan. 1934-yilda O’rta Osiyo irrigatsiya muhandislari va texniklari instituti O’rta Osiyo qishloq xo‘jaligini irrigatsiyalash va mehanizatsiyalashtirish muhandislari instituti nomi bilan birlashtirilib shu yilning 11 noyabiridan Toshkent irrigatsiya va qishloq xo’jaligini mexanizatsiyalashtirish muhandislari institutiga aylantirilgan. Dastlab uning tarkibida ikkita gidromelioratsiya va mexanizatsiya fakultetlari bo’lgan. Ulug’ vatan urishidan keyingi davrda mamlakatning qishloq xo’jaligi iqtisodiyotida yuksalish ro’y berdi, yangi tarmoqlar ochila boshladi. Institutda esa yer qurilishi 1945-yilda, gidromelioratsiya ishlarini mexanizatsiyalashtirish 1946-yilda, gidroenergetika qurilishi 1946-yilda, qishloq xo’jaligi mashinalarini ta‘mirlash texnologiyasi va uni tashkil etish 1974-yilda, umummuhandislik 1979-yilda fakultetlarini ochilishi O’zbekistonda iqtisodiy ijtimoiy o’sish bilan chambarchas bog’liq. Mustaqillik yillariga kelib institutning rivojlangan horijiy davlatlar universitetlari bilan o’quv ilmiy tajribalar almashishlari bo’yicha hamkorliklar rivojlandi. Institutda o’qitiladigan fanlarning o’zbek tilidagi adabiyotlari yaratildi. Talaba yoshlarni tillarni o’rganishga, chet el oliy ta’lim muassasalarida o’qishlarini davom etirishlariga keng imkoniyatlar yaratildi, jumladan iqtidorli talabalarni qo’llab-quvvatlash maqsadida joriy etilgan O’zbekiston Respublikasi Prezidenti stipendiyasi, “Beruniy”, “Navoiy” nomidagi davlat stipendiyalari tanlovida hozirga qadar qishloq va suv xo’jaligi yo’nalishi bo’yicha 20 nafardan ortiq talabalarimiz sovrindor bo’lishgan. 2004-yil 30-martda O’zbekiston Respublikasi Vazirlar mahkamasining qarori bilan Toshkent irrigatsiya va qishloq xo’jaligini mexanizatsiyalash injinerlari instituti Toshkent irrigatsiya va melioratsiya institutiga aylantirildi. Institut hozirgi kunda tom manoda yangi masulyatli davrni boshidan kechirmoqda. Respublikada qishloq va suv xo’jaligi uchun yuqori malakali kadrlar tayyorlash dolzarb masala hisoblanadi. Hozirda institutda 4860 dan ortiq talaba 18 ta’lim yo’nalishi, 15 magistratura mutaxasisliklari bo’yicha 5 ta fakultetda ta’lim olib kelmoqdalar. Institutda ularga 30 ta kafedrada 353 nafar malakali professor o’qituvchilar ta’lim berishib, ularning 31 nafari fan doktori professorlar, 157 nafari fan nomzodi dotsentlardir. Institut zamon talablariga javob beradigan to’rtda o’quv, uchta o’quv laboratoriya binolari, zamonaviy o’quv ilmiy markazlar, umumiy fondi 700 ming nusxaga yaqin axborot resurs markazi, 1200 o’rinli 3 ta talabalar uyi, 460 o’rinli talabalar oshxonasi va istirohat bog’iga ega. Institut jamoasining asosiy e‘tibori ta’lim to’g’risidagi qonun va kadrlar tayorlash milliy dasturining vazifalaridan kelib chiqib bozor iqtisodiyoti sharoitida suv xo’jaligi uchun yuqori malakali mutaxassislarni tayyorlashga qaratilgan.

Mashhur bitiruvchilari[tahrir]

Manbalar[tahrir]

Adabiyotlar[tahrir]

Havolalar[tahrir]