Tamaki sanoati

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Tamaki sanoati — oziq-ovqat sanoatining tamaki va maxorka xom ashyosi tayyorlash, tamaki fermentlari, tamaki va maxorka mahsulotlari (chekiladigan papiros, sigara, sigarilla, oʻrama tamaki, iskalma tamaki, chaynalma tamaki) ishlab chikarish bilan shugʻullanuvchi tarmogʻi. Tamaki fabrikalari dastlab 17-asrda Angliya va Gollandiyada, 18-asrning 1-yarmida Rossiyada qurilgan va dunyoda birinchi boʻlib papiros Rossiyada ishlab chikarilgan.

Oʻzbekiston hududida birinchi tamaki fabrikasi rus sanoatchisi I.I.Pervushin tomonidan 1877 yilda Toshkentda qurilgan. Keyinchalik xom ashyo taqchilligi sababli yopilgan. 1925 yilda Toshkentda tamaki fabrikasi qurilib, 1926 yilda 203 mln. dona papiros ishlab chiqardi, 1949 yilda korxona sigaret ishlab chiqarish. asbobuskunalari bilan jihozlanadi, 1966 yildan filtrli sigaretlar, 1974 yildan yuqori sifatli sigaretlar ishlab chiqarish. oʻzlashtirildi. 1975 yilda Oʻzbekiston T.yeda 111 mln. dona papiros, 4013 mln. dona sigaret, shu jumladan 738 mln. dona filtrli sigaret ishlab chikarildi.

Respublikada tamaki yetishtirish uchun iklim, obxavo sharoitlarining qulayligi, malakali ishchi kuchi, Markaziy Osiyo mamlakatlari bozoriga kirish imkoniyatlari borligi tufayli 1994 yilda Buyuk Britaniyaning "British ameriken tobakko" kompaniyasi bilan hamkorlikda "OʻzBAT aksiyadorlik jamiyati" tamakimaxorka mahsulotlari ishlab chiqaradigan qoʻshma korxona tashkil etildi.

1994 yildan boshlab Toshkent sigaret fabrikasi, Urgut fermentatsiya zdi (Samarkand viloyati) rekonstruksiya qilindi, 1997 yilda yillik quvvati 12 mlrd. dona sigaret boʻlgan yangi Samarkand sigaret fabrikasi qurib bitkazildi. Kompaniya Oʻzbekiston Tamaki sanoati ga 1994—2003 yillarda jami 285,1 mln. dollar bevosita investitsiya kiritdi. 2002 yilda Moskvada oʻtkazilgan jahon tamaki koʻrgazmasida "Xon Lights" va "Xon Ultra Lights" sigaretlari oltin, "Karvon" sigareti kumush medallar bilan mukofotlandi. Respublika Tamaki sanoatida 6,5 mlrd. dona sigaret ishlab chiqarildi, 9 min g t ga yaqin tamaki bargi eksport qilindi (2003). Respublika Tamaki sanoati mahsulotlari (tamaki bargi, sigaret) Rossiya, Ukraina va boshqa mamlakatlarga eksport qilinadi.

Tamaki sanoati Xitoy, AQSH, Fransiya, Bolgariya, Rossiya, Braziliya, Hindiston, Italiya va boshqa mamlakatlarda rivojlangan.[1]

Manbalar[tahrir]

  1. "Tamaki sanoati" OʻzME. T-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil