Qayroq

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Qayroq — jismi sadolanuvchi (idiofon) urma cholgʻu. Oʻzbek, tojik, uygʻur va boshqalar Sharq xalqlarida tarqalgan. Asosan, raqqos(a), dorboz, yogʻochoyoq oʻyinchilar tomonidan qoʻllaniladi. Q. ikki juft silliq yupqa toshdan iborat. Xorazmda Q.ni tosh va metall boʻlaklari tashkil etishi mumkin. Ijrochi har bir qoʻliga bir juftdan Q. olib ularni bir-biriga urib sadolantiradi. Q.da raqs harakatlariga mos turli usullar (koʻpincha "rez") hosil qilinadi. Buxoroda "Qayroqbozi", Xorazmda "Orazibon", "NorimNorim" kabi Q. joʻrligida ijro etiladigan raqslar mashhur. Ispaniya, Italiya, Lotin Amerika xalqlarida keng tarqalgan (hozirda, simfonik orkestr va baʼzi ansambllar tarkibiga kirgan) kastanetalar Q.ga yaqin. U kichik qoshiqsimon, yapaloq boʻlib, qattiq yogoch yoki plastmassadan yasaladi.