Model

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Model (lot. modulus — oʻlchov, meʼyor) — 1) mashinasozlikda — koʻplab ishlab chiqarish uchun etalon (standart) sifatida ishlatiladigan namuna (mas, avtomobil, kiyim va boshqa modeli); biror mahsulot, konstruksi-yaning turi, markasi; 2) sanʼatda —a) buyum (mas, haykal)ning loy, mum, gips, yogʻoch va boshqa materialdan tay-yorlangan namunasi; keyinchalik undan qolip yoki andoza olib, boshqa chidamli material (bronza, granit, marmar, metall va boshqalar) dan asl nusxa (monument, haykal) ishlanadi; b) rassom rasmini chizayotganda maʼlum vaziyatda turadigan kishi (naturachi) va, umuman, tasvirlanadigan obʼyekt; 3) qurilishda — bino, inshoot, mexanizm va boshqalarning ilmiy, amaliy maqsadlarda qoʻllaniladigan kichik (baʼzan, katta) masshtabdagi nusxasi, maketi; 4) matematika va mantiqda — muay-yan aksiomalar sistemasining M.li obʼyektlari boʻlib, xossalari va ular oʻrtasidagi munosabatlar muayyan aksiomalarni qanoatlantiradi; 5) til-shunoslikda — biror (morfologik, grammatik va boshqalar) sistema etaloni (namunasi)ni bildiruvchi mavhum tushuncha; til sistemasi yoki uning biror tarmogʻi taʼrifining umumiy sxemasi. Keng maʼnoda M. — biror obʼyekt yoki obʼyektlar tizimining obrazi yoki namunasi. Mas, Yerning modeli — globus, osmon va undagi yul-duzlar modeli — planetariy.[1]

Manbalar[tahrir]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil