Ispaniya bayrogʻi

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Ispaniya bayrogʻi
Bandera de España.svg
Mutanosibligi 2:3
Qabul qilindi 15-may, 1785-yil (237 yil avval) (1785-05-15)
Takroran
qabul qilindi
5-oktabr, 1981-yil (41 yil avval) (1981-10-05)

Ispaniyaning davlat bayrogʻi (ispancha: Bandera de España), 1978-yil Konstitutsiyasida belgilanganidek, uchta gorizontal qizil, sariq va qizil chiziqdan iborat: sariq chiziq har bir qizil chiziqdan ikki baravar kattaroqdir. Anʼanaga koʻra, oʻrta chiziq koʻproq gualda arxaik atamasi bilan aniqlanganadi.

Butun 19—20-asrlar davomida bayroqning rang sxemasi oʻzgarmay qolib ketgan, ikkinchi respublika davri (1931-1939) bundan mustasno.

Ispaniya bayrogʻining qonuniy asoslari va texnik xususiyatlari[tahrir | manbasini tahrirlash]

Ispaniya bayrogʻi haqidagi qonunlar va qoidalar quyidagilardir:

  • 1978-yilgi Ispaniya Konstitutsiyasi quyidagi milliy bayroqni oʻrnatdi:
La bandera de España está formada por tres franjas horizontales, roja, amarilla y roja, siendo la amarilla de doble anchura que cada una de las rojas.
Artículo 4 1 de la constitución española de 1978
Tarjimasi:Ispaniya bayrogʻi uchta gorizontal chiziqdan iborat: qizil, sariq va qizil; sariq chiziqning balandligi ikkala qizil chiziqning umumiy balandligiga teng.1978-yilgi Ispaniya Konstitutsiyasining 4.1-moddasi
  • 39/1981-sonli qonun bayroqdan foydalanishni tartibga soluvchidir.[1]
  • 441/1981-sonli qirollik farmoni, bayroq ranglarining batafsil texnik tavsiflarini belgilab beradi.
  • Bayroqlar, bannerlar va timsollar toʻgʻrisidagi nizomni oʻrnatuvchi qirollik farmoni 1511/1977 (Reglamento de Banderas y Estandartes, Guiones, Insignias y Distintivos)[2]
  • 1913-yil 19-iyuldagi qirollik farmoni (1913-yil 1-yanvarda kuchga kirgan), 5 chiziqli ispan savdogar bayrogʻini bekor qilish va oddiy ikki rangli — qalqonsiz milliy bayroqni — Ispaniya savdogar bayrogʻi sifatida oʻrnatish.[3]

Ranglar[tahrir | manbasini tahrirlash]

27-fevraldagi 441/1981-sonli Ispaniya qirollik farmoni[4] bilan rasman belgilangan bayroq ranglari:

CIELAB qiymatlari CIE (yorituvchi C) Oʻn oltilik kodi
Qizil bayroq (Rojo Bandera) 35° 70 37 0,614 0,320 9.5 #AD1519
Gualda sariq bayroq (Amarillo Gualda Bandera) 85° 95 80 0,486 0,469 56.7 #FABD00
Spain flag construction sheet.svg

Eng yaqin Pantone soyalari 7628 °C (qizil) va 7406 °C (sariq).

Dizayn[tahrir | manbasini tahrirlash]

Ispaniyaning hozirgi bayrogʻining gerbi bilan asosiy dizayni Qirollik qarorining 1511/1977 3-qoidasi bilan belgilanadi, unda quyidagilar koʻrsatilgan:

  • Ispaniya gerbi teng 25 balandlikka ega Koʻtargichning qismi (balandlik) va bayroqning har ikki tomonida joylashgan boʻladi.
  • Agar bayroqning uzunligi odatdagidan qisqaroq boʻlsa, gerb bayroqning oʻrtasiga joylashtiriladi.

Bayroq protokoli[tahrir | manbasini tahrirlash]

Bayroqni faqat gorizontal holatda jamoat binolari, xususiy uylar, korxonalar, kemalar, shahar maydonlari yoki rasmiy marosimlar paytida koʻtarish mumkin. Bayroq quyosh chiqishidan quyosh botishiga qadar koʻtarilishi kerak boʻlsa-da, Ispaniya va xorijdagi davlat idoralari bayroqni 24 soat davomida koʻtarishlari kerak (kechasi va yomon yorugʻlikda, u toʻgʻri yoritilishi kerak). Bayroqlar qonuniy meʼyorlarga muvofiq boʻlishi kerak va ifloslanishi yoki shikastlanmasligi kerak.

Madriddagi Ispaniya Senati oldidagi bayroqlar
Madrid qirollik saroyining janubiy jabhasida Ispaniya bayrogʻi

Boshqa bayroqlar mavjud boʻlganda oʻrnatilganda davlat bayrogʻi kichikroq oʻlchamlarga ega boʻlmasligi va tegishli bayonnomaga muvofiq koʻzga koʻringan, hurmatli joyda joylashtirilishi kerak.

Hozirda foydalanilayotgan boshqa bayroqlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Fuqarolik organlari[tahrir | manbasini tahrirlash]

Ispaniya davlatining baʼzi yuqori martabali amaldorlari (yaʼni, prezident, vitse-prezidentlar va hukumat vazirlari yoki Deputatlar Kongressi va Senat raislari) oʻz maqomining vakili bayrogʻini koʻrsatishga haqli. Bu Ispaniyaning kvadrat bayrogʻi boʻlib, sariq chiziqda Ispaniya gerbi joylashgandir.

Qurolli kuchlar uchun bayroqlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Ispaniya Qurolli Kuchlari tomonidan ishlatiladigan bayroq davlat bayrogʻi va milliy bayroq sifatida ishlatiladigan bayroqdir. Biroq, harbiy qismlar kamroq choʻzinchoq, koʻproq kvadrat versiyasidan foydalanadilar.

 

Ispaniya qirollik standartlari[tahrir | manbasini tahrirlash]

 

Tarix[tahrir | manbasini tahrirlash]

Oʻrta asrlarda milliy bayroq tushunchasi mavjud boʻlmagan paytda, Ispaniyaning ramzi Qirol qalqoni edi. U boshqa turli bayroqlardan iborat boʻlib, ular qoʻshinlar yoki qirol himoya qilgan barcha qadriyatlarni ifodalovchi tasvirlar va belgilar bilan toʻla edi.

Katolik monarxlarining standarti[tahrir | manbasini tahrirlash]

Katolik monarxlari piyoda askarlarining bayrogʻi

Ispaniyada XVI asrda birlashgan oʻrta asr qirolliklari oʻzlarining geraldik ramzlariga ega edilar va ularning dengiz floti Oʻrta er dengizi va Atlantika okeanida oʻz bayroqlari va standartlarini namoyish qilish uchun ishlatilgan, bu yerda Aragon va Kastiliya tojlari tegishli taʼsir doirasiga ega edi. Aragon tojining bayrogʻi toʻrtta qizil chiziqli sariq bayroq edi (bu element tojni tashkil etgan hududlarning hozirgi bayroqlarida keng tarqalgan: Aragon, Kataloniya, Valensiya, Balear orollari va Fransiyadagi Russillon). Kastiliya toji, 1230-yilda Kastiliya va Leon qirolliklari oʻrtasidagi yakuniy ittifoqdan buyon, Kastiliya va Leonese bilan almashtirilgan chorak bayroqdan foydalangan. Aragon va Kastiliya bayroqlari va gerblari katolik monarxlari 1475-yilda oʻzlarining shaxsiy toj birligining yangi ramzlarini yaratganlarida birlashdilar. 

Kastiliya va Leon bayrogʻi Yangi Dunyoga kelgan birinchi Yevropa ramzi edi.[5]

Burgundiya xochi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Burgundiya xochi

Burgundiya xochi Ispaniyaga 1496-yilda Kastiliyalik Joanna Burgundiya gertsogi Xushbichim Filippga turmushga chiqqanidan keyin kiritilgan. Bayroq Xushbichim Filippning asosiy ramzi edi. U ispan veksilologiyasiga chet eldan kelgan boʻlsa-da, Ispaniyaning asosiy ramziga aylanadigan dizaynni kiritdi. Bayroq odatda oq yoki sariq rangli matoga tikilgan. Burgundiya xochi „Burgundiya qanoti“ yoki ispancha: La Cruz de San Andrés nomi bilan ham tanilgan. u Avliyo Endryu xochidan olinganidek edi. Ispaniyalik Karl I hukmronligi davridan beri (1516-1556) turli ispan qoʻshinlari turli maydonlarda Burgundiya xochi tasvirlangan bayroqlardan foydalangan. Shuningdek, u Burgundiya kamonchilarining kiyimlariga, keyinroq esa qolgan qoʻshinlarning kiyimlariga kiritilgan. U Ispaniya polk bayroqlarida ham paydo boʻlgan.

Philipp V va yangi Burbonlar sulolasi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Bayroqlar uchta guruhga boʻlingan edi:

  • Standart yoki Qirollik bayrogʻi: u qip-qizil rangda boʻlib, qirol gerbi naqshli, Oltin rune va Muqaddas Ruh ordenining yoqasi bilan davom etadi.
  • Harbiy bayroq: rangli Burgundiya xochi va qirollik gerbi bilan oq rangga tushiriladi.
  • Dengiz floti paviloni: yana oq, qirollik gerbi bilan.

Hozirgi yorliqning kelib chiqishi: Charles III[tahrir | manbasini tahrirlash]

1760-yilda Charles III Muqaddas Ruhning yoqasini bosgan holda qirollik belgisi qalqonini oʻzgartirdi, Oltin runeni saqlab qoldi va Farnese uyiga (oltita koʻk zambaklar) va Medici (beshta qizil disk va) mos keladigan ikkita yangi chorak qoʻshdi.

Ispaniya polklarining harbiy bayrogʻi yoki Koronela, Burbonlar davrida, hududiy kelib chiqishi, qoʻmondoni va boshqalarga qarab har bir harbiy qismda turli xil qoʻshimchalar bilan Burgundiya xochi tasvirlangan edi.

Ikkinchi Ispaniya Respublikasi bayrogʻi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Kastiliya qirolligining gerbi

Ispaniya davlati[tahrir | manbasini tahrirlash]

Ispaniyaga oʻtish[tahrir | manbasini tahrirlash]

Ispaniyaning milliy bayrogʻi nihoyat 1981-yil 19-dekabrda oʻzining hozirgi gerbini oldi.

Norasmiy bayroqlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. „Uso de la bandera de España y el de otras banderas e insignias. Includes the Ley 39/1981, de 28 de octubre (BOE nº 271, de 12 de noviembre). Uso de la bandera de España y de otras banderas y enseñas. (es). banderas e insignias.. Ministerio de Asuntos Exteriores. 27-sentabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-may 2007-yil.
  2. „La Moncloa. Error“. www.lamoncloa.gob.es.
  3. „Gaceta de Madrid number 208, 27/07/1927, p. 571–572.“.
  4. Real Decreto 441/1981, de 27 de febrero, por el que se especifican técnicamente los colores de la Bandera de España, text of the Spanish Royal Decree 441/1981 of 27 February (published in the 16 March 1981 issue of the Boletín Oficial del Estado) reproduced online at the official site (www.lamoncloa.gob.es) of the Presidency of the Spanish government.
  5. Teoría de la bandera.Guido Villa.1974 „The companies portentous discovery and conquest of the New World, met under the banners of Castile incarnate“. Las portentosas empresas del descubrimiento y la conquista del Nuevo Mundo, se cumplieron bajo los encarnados pendones de Castilla.