Kontent qismiga oʻtish

Impostor sindromi

Vikipediya, erkin ensiklopediya
Ko'pincha firibgarlar oʻzlarining haqiqiy shaxsiyatlari oʻzlarining firibgar niqobi ostida oshkor boʻlishini his qilishadi.

Impostor sindromi, shuningdek, firibgarlik fenomeni yoki firibgarlik sifatida ham tanilgan, bu psixologik hodisa boʻlib, unda odam Ichki tartibsizlik oʻz qobiliyatlari, isteʼdodlari yoki yutuqlariga shubha qiladi va firibgar sifatida fosh boʻlishdan doimiy qoʻrquvga ega[1]. Oʻzlarining qobiliyatlarining tashqi dalillariga qaramay, bu hodisani boshdan kechirganlar oʻzlarining muvaffaqiyatlari yoki omadlariga loyiq ekanliklariga ishonishmaydi. Ular buni notoʻgʻri Matfey effekti bilan bogʻlashlari mumkin yoki ular boshqalarni aldayapti deb oʻylashlari mumkin, chunki ular oʻzlarini tashqi koʻrinishi kabi aqlli emasdek his qilishadi. [2] Impostor sindromi shaxsiy munosabatlarning keskinlashuvidan kelib chiqishi va natijada odamlarga oʻzlarining qiziqish sohalarida oʻzlarining toʻliq potentsiallariga erishishlariga toʻsqinlik qilishi mumkin [3].

Firibgar sindromi birinchi marta kontseptsiyalanganida, u yuqori natijalarga erishgan ayollar orasida keng tarqalgan hodisa sifatida qaraldi. Keyingi tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, bu erkaklar va ayollarga taʼsir qiladi, umumiy maʼnoda taʼsirlangan nisbat jinslar oʻrtasida koʻproq yoki kamroq teng taqsimlanadi. [4][5] Firibgar sindromi boʻlgan odamlarda koʻpincha ruhiy salomatlik bilan bogʻliq muammolar mavjud boʻlib, ularni psixologik aralashuvlar bilan davolash mumkin, ammo bu hodisa rasmiy ruhiy kasallik emas [6].

Tarix

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Firibgar fenomeni atamasi 1978 yilda Pauline R. Clance va Suzanne A. Imes tomonidan chop etilgan „Yuqoriga erishgan ayollarda firibgarlik fenomeni : dinamika va terapevtik aralashuv“ nomli maqolada kiritilgan. Klans va Imes firibgarlik fenomenini „intellektual soxtalikning ichki tajribasi“ deb taʼrifladilar va dastlab oʻzlarining tadqiqotlarini oliy taʼlim va kasbiy sohalardagi ayollarga qaratdilar. [7]

Tadqiqotchilar 100 dan ortiq ayollarni soʻroq qilishdi, ularning taxminan uchdan bir qismi firibgarlik sindromidan tashqari sabablarga koʻra psixoterapiya bilan shugʻullangan va uchdan ikki qismi oʻzlarining maʼruzalari va terapiya guruhlari orqali bilishgan. Ishtirokchilarning barchasi hamkasblari tomonidan oʻzlarining kasbiy mahoratlari uchun rasman tan olindi va taʼlim darajalari va standartlashtirilgan test ballari orqali akademik yutuqlarni namoyish etdilar. Bu ayollar doimiy tashqi tasdiqlashga qaramay, ular erishgan yutuqlarni ichki tan olishmadi. Muvaffaqiyatlari haqida soʻralganda, baʼzi ishtirokchilar buni omad bilan bogʻlashdi, baʼzilari esa odamlar oʻz imkoniyatlarini ortiqcha baholagan deb hisoblashdi. Klans va Imes firibgarlik hodisasining aqliy doirasi gender stereotiplari, oilaviy muammolar, madaniy meʼyorlar va atribut uslubi kabi omillardan kelib chiqqan deb hisoblashgan. Ular tadqiqotda qatnashgan ayollarda „umumiy tashvish, oʻziga ishonchsizlik, tushkunlik va oʻz-oʻzidan oʻrnatilgan muvaffaqiyat standartlariga javob bera olmaslik bilan bogʻliq umidsizlik“ alomatlarini boshdan kechirishini aniqladilar. [8]

Psixopatologiya

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Firibgar sindromi boʻlgan baʼzi odamlar oʻzlarini tengdoshlari yoki boshqa ruhiy kasallarga qaraganda kamroq kasal (kamroq tushkunlikka tushgan, kamroq tashvishli) deb bilishlari mumkin, bu ularning jiddiy alomatlari yoʻqligini asosiy muammoning yoʻqligi yoki ahamiyatsizligidan dalolat beradi. Bunday fikrga ega boʻlgan odamlar koʻpincha muammolari uchun yordam soʻramaydilar, chunki ular oʻz muammolarini psixiatrik eʼtiborga loyiq emas deb bilishadi. [9][10]

Impostor hodisasi maʼlum stimul va hodisalarga reaktsiya sifatida oʻrganiladi. Bu ruhiy kasallik emas, balki shaxsda sodir boʻladigan tajriba. [11] Impostor hodisasi DSM yoki ICDda tan olinmaydi, garchi bu tasniflash tizimlarining ikkalasi ham oʻzini past baholaydi va muvaffaqiyatsizlik tuygʻusini depressiya bilan bogʻliq alomatlar sifatida tan oladi. [12]

Soxta hodisani oʻlchash

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Soxta hodisaning xususiyatlarini oʻlchash uchun moʻljallangan birinchi shkala 1985 yilda Klans tomonidan ishlab chiqilgan boʻlib, u Klans Impostor fenomeni shkalasi (CIPS) deb nomlangan. Oʻlchov qoʻrquv xususiyatlarining shaxsda mavjudligini va qay darajada ekanligini aniqlash uchun ishlatilishi mumkin. Qoʻrquvning jihatlariga quyidagilar kiradi: „baholash qoʻrquvi, muvaffaqiyatni davom ettirmaslik qoʻrquvi va boshqalar kabi qobiliyatli boʻlmaslik qoʻrquvi“. [13] Shaxsning oʻzini oʻzi qadrlashi va qanday qilib muvaffaqiyatga erishishi haqidagi nuqtai nazari kabi firibgar sindromning xususiyatlari CIPS tomonidan oʻlchanadi. 1271 muhandislik kolleji talabalari namunasi CIPSning psixometrik xususiyatlarini tekshirish uchun Brayan F. Fransuz, Sara C. Ullrix-Fransuz va Debora Follman tomonidan oʻrganildi. Ular tarozilarning individual tarkibiy qismlarining ballari toʻliq ishonchli yoki izchil emasligini aniqladilar va ulardan sindromli shaxslar haqida muhim qarorlar qabul qilish uchun foydalanmaslikni taklif qilishdi. [14]

1985 yilgi maqolasida Klans firibgarlik hodisasini quyidagi olti xususiyat bilan ajratib koʻrsatish mumkinligini tushuntirib berdi, ulardan yolgʻonchi odam kamida ikkitasini boshdan kechirishi kerak: [15]

  1. Firibgarlik davri
  2. Maxsus yoki eng yaxshi boʻlish zarurati
  3. Supermen/super ayolning xususiyatlari
  4. Muvaffaqiyatsizlikdan qoʻrqish
  5. Qobiliyatdan voz kechish va maqtovni kamaytirish
  6. Muvaffaqiyatdan qoʻrqish va aybdorlik hissi

Hodisa

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Hisob-kitoblarga koʻra, odamlarning qariyb 70 foizi hayotida kamida bir marta firibgarlik hodisasining belgilari va alomatlarini boshdan kechiradi. [16] Bu yangi akademik yoki professional muhitning natijasi boʻlishi mumkin. Tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, yangi akademik muhitga kirgan talabalar uchun firibgarlik hodisasi odatiy hol emas. Ishonchsizlik hissi nomaʼlum, yangi muhit natijasida paydo boʻlishi mumkin. Bu oʻziga ishonch va oʻz qobiliyatlariga ishonishning pasayishiga olib kelishi mumkin. [17]

Gender farqlari

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Klans va Imes 1978 yilgi maqolalarida oʻzlarining klinik tajribalariga asoslanib, firibgarlik fenomeni erkaklarda kamroq tarqalganligini taʼkidladilar. [18] Biroq, soʻnggi tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, firibgarlik hodisasi erkaklar va ayollar oʻrtasida teng ravishda tarqaladi. [19][20] Tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, ayollar odatda ishlash borasida yolgʻon hodisaga duch kelishadi. Qobiliyat va kuchni idrok etish boshqalardan ustun turishda namoyon boʻladi. Erkaklar uchun firibgarlik hodisasi koʻpincha muvaffaqiyatsiz boʻlish qoʻrquvi yoki etarlicha yaxshi emasligi bilan bogʻliq. [20]

Sozlamalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Impostor hodisasi boshqa turli xil sozlamalarda paydo boʻlishi mumkin. Baʼzi misollar orasida yangi muhit, [21] akademik sozlamalar, [22] ish joyidagi, [22] ijtimoiy oʻzaro taʼsirlar, [23] va munosabatlar (platonik yoki romantik). [23]

Oʻzaro munosabatlarda yolgʻonchi odamlar koʻpincha doʻstlari yoki yaqinlarining umidlarini oqlamasliklarini his qilishadi. Koʻpincha yolgʻonchi odam boshqalarni aldab, ularni yoqtirish va ular bilan vaqt oʻtkazishni xohlaydi, deb oʻylashadi. Ular noloyiqlik yoki oʻzlari ega boʻlgan foydali munosabatlarga loyiq emaslik hissiyotlarini boshdan kechirishadi. [24]

Talabalarda firibgarlik hodisasining zararli taʼsirini koʻrsatadigan empirik dalillar mavjud. Tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, talabaning akademik oʻz-oʻzini anglashi ortganda, firibgarlik fenomeni alomatlari kamayadi va aksincha. [25] Talabalarning tashvish va his-tuygʻulari ularning dasturdagi faoliyatiga bevosita taʼsir qildi. Talabalar boshdan kechiradigan firibgarlik hodisasining umumiy jihatlari orasida oʻzini akademik jihatdan tayyorlanmaslik (ayniqsa, oʻzlarini sinfdoshlari bilan solishtirganda), [26] dasturga qanday sabablarga koʻra qabul qilinganiga shubha qilish, [27] ijobiy eʼtirof, mukofotlar va yaxshiliklarni qabul qilish kiradi. baholar shaxsiy qobiliyat yoki aql emas, balki tashqi omillardan kelib chiqqan. [27]

Cokley va boshqalar. firibgarlik hodisasining talabalarga, xususan, etnik ozchilik talabalariga taʼsirini oʻrganib chiqdi. Ular talabalarning firibgarlik hissi ruhiy iztirobga olib kelishini aniqladilar. Etnik ozchilik talabalari koʻpincha dasturga qanday sabablarga koʻra qabul qilinganligi haqida savol berishdi. Ular taklif qilishlari kerak boʻlgan gʻayrioddiy qoʻllash va fazilatlar oʻrniga, faqat tasdiqlovchi harakatlar tufayli qabul qilingan deb notoʻgʻri taxmin qilishdi. [28]

Tigranyan va boshqalar. (2021) firibgarlik fenomenining psixologiya doktorantlari bilan bogʻliqligini oʻrganib chiqdi. Tadqiqotning maqsadi IP ning klinik va maslahat psixologiyasi doktorantlarida mukammallik idroklari, depressiya, tashvish, muvaffaqiyat motivlari, o'z-o'zini samaradorligi, oʻziga rahm-shafqat va oʻzini oʻzi hurmat qilish bilan aloqasini oʻrganish edi. Bundan tashqari, ushbu tadqiqot IP ushbu talabalarning akademik, amaliyot va amaliyot natijalariga qanday xalaqit berishi va IP psixologiya doktori dasturida qanday namoyon boʻlishini oʻrganishga harakat qildi. Ularga sakson toʻrtta klinik va maslahat psixologiyasi doktorantlari kirdi va ularga onlayn soʻrovga javob berish topshirildi. Maʼlumotlar Pearsonning mahsulot-moment korrelyatsiyasi va koʻp chiziqli regressiya yordamida tahlil qilindi. Tadqiqotda qatnashgan talabalarning 88% IP xususiyatlarining kamida oʻrtacha his-tuygʻularini bildirgan. Ushbu tadqiqot, shuningdek, IP va perfektsionistik idrok, depressiya, tashvish va oʻz-oʻziga rahm-shafqat oʻrtasida sezilarli ijobiy korrelyatsiyani aniqladi. Ushbu tadqiqot shuni koʻrsatadiki, klinik oʻqituvchilar va rahbarlar malaka va ishonch hissini oshirish umidida talabalarga IP hissini kamaytirishga yordam berish uchun qoʻllab-quvvatlovchi yondashuvni qoʻllashlari kerak. [29]

Ulanishlar

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Tadqiqotlar firibgarlik hodisasi va quyidagi omillar oʻrtasida bogʻliqlik mavjudligini koʻrsatdi:

  • Oilaviy umidlar [30]
  • Haddan tashqari himoyalangan ota-onalar yoki qonuniy vasiy(lar) [31]
  • Bitiruv darajasidagi kurs ishi [30]
  • Irqiy identifikatsiyalar [30]
  • Atribut uslubi [32]
  • Anksiyete [32]
  • Depressiya [32]
  • Oʻz-oʻzini hurmat qilishning past xususiyati [32]
  • Perfektsionizm [33]
  • Haddan tashqari oʻz-oʻzini nazorat qilish, oʻz qadr-qimmatiga urgʻu berish [34]

Roʻyxatda keltirilgan jihatlar bir-birini istisno qilmaydi. Ushbu komponentlar koʻpincha firibgarlik fenomeni boʻlgan shaxslar oʻrtasida oʻzaro bogʻliqligi aniqlanadi. Bu jihatlar oʻrtasidagi korrelyatsion bogʻliqlik firibgarlik tajribasini keltirib chiqaradi, degan xulosaga kelish notoʻgʻri. [35]

Firibgarlik fenomeni boʻlgan odamlarda aybdorlik hissi koʻpincha muvaffaqiyat qoʻrquviga olib keladi. Quyida aybdorlik hissi paydo boʻlishiga olib keladigan va hodisani kuchaytiradigan umumiy tushunchalarning misollari keltirilgan. [36]

  • Ular yaxshi taʼlim olishga muvaffaq boʻlishdi
  • Muvaffaqiyat uchun boshqalar tomonidan tan olinishi
  • Doʻstingiz yoki sevganingizdan yaxshiroq vaziyatda boʻlish toʻgʻri yoki adolatli emasligiga ishonish
  • Quyidagilar deb ataladi: [37]
    • „Aqlli“
    • „Iqtidorli“
    • „Mas’uliyatli“
    • „Sezgir“
    • „Yaxshisi“
    • „Bizning sevimli“

Boshqaruv

[tahrir | manbasini tahrirlash]

1978 yilgi maqolalarida Klans va Imes oʻzlarining ishtirokchilari yoki firibgarlik fenomeni boʻlgan mijozlar uchun qoʻllagan terapevtik yondashuvni taklif qilishdi. Ushbu uslub turli shaxslar ushbu tajriba bilan yashayotgan boshqalar bilan uchrashadigan guruh muhitini oʻz ichiga oladi. Tadqiqotchilar guruh uchrashuvlari ularning ishtirokchilariga sezilarli taʼsir koʻrsatganini tushuntirishdi. Ular bu taʼsir bu his-tuygʻularni boshdan kechirgan yagona odamlar emasligini anglash natijasidir, deb taklif qilishdi. Ishtirokchilar turli uy vazifalarini ham bajarishlari kerak edi. Bitta topshiriqda ishtirokchilar oʻtmishda aldagan yoki aldagan deb hisoblagan barcha odamlarni esladilar. Boshqa bir uy vazifasida odamlar oʻzlari olgan ijobiy fikr-mulohazalarini yozib olishdi. Keyinchalik, ular bu fikr-mulohazalarni nima uchun olganliklarini va bu ularni salbiy nuqtai nazardan qabul qilishlariga nima sabab boʻlganini eslashlari kerak edi. Guruh mashgʻulotlarida tadqiqotchilar ishtirokchilarga ishlash haqidagi umumiy fikr va gʻoyalarni qayta shakllantirishga majbur boʻldilar. Misol tariqasida: „Men bu imtihonda muvaffaqiyatsiz boʻlishim mumkin“ ni „Men bu imtihonda yaxshi oʻqiyman“ ga oʻzgartirish mumkin. [38]

Tadqiqotchilar, voqea sodir boʻlishidan oldin oʻz-oʻzidan shubhalanishni oddiygina olib tashlash, yolgʻonchilik tuygʻularini yoʻq qilishga yordam beradi degan xulosaga kelishdi. [39] Ushbu tajriba bilan kurashayotgan odamlarga doʻstlari va oilalaridan yordam soʻrash tavsiya qilindi. Garchi firibgarlik hodisasi patologik holat boʻlmasa-da, bu oʻziga nisbatan buzilgan eʼtiqod tizimi boʻlib, shaxsning oʻz qadr-qimmatini baholashiga kuchli salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin. [40] Impostor sindromi tan olingan psixiatrik kasallik emas: Amerika Psixiatriya Assotsiatsiyasining Diagnostika va Statistik qoʻllanmasida koʻrsatilmagan va Kasalliklarning Xalqaro tasnifi, Oʻninchi qayta koʻrib chiqishda (ICD-10) tashxis sifatida qayd etilmagan. Akademik adabiyotdan tashqari, firibgar sindromi, ayniqsa ish joyidagi yutuqlar kontekstida keng muhokama qilindi. Ehtimol, bu rasman eʼtirof etilgan klinik tashxis emasligi sababli, keng koʻlamli koʻrib chiqish va oddiy adabiyotlarga qaramay, sifatli tekshiruv oʻtkazilgan boʻlsa-da, firibgar sindromi boʻyicha adabiyotlarning tizimli koʻrib chiqilishi hech qachon nashr etilmagan. Shunday qilib, klinisyenlarda firibgar sindromning tarqalishi, qoʻshma kasalliklar va tashxis qoʻyish va davolashning eng yaxshi amaliyotlari boʻyicha dalillar yoʻq. [41]

Impostorizm uchun terapevtik yondashuvlar boʻyicha boshqa tadqiqotlar oʻz-oʻzini qadrlash muhimligini taʼkidlaydi. Firibgarlik fenomeni bilan yashaydigan odamlar odatda oʻz-oʻzini hurmat qilish va oʻz qadr-qimmatini boshqalar bilan bogʻlashadi. Firibgarlik fenomeni uchun boshqa terapevtik yondashuvlarning asosiy jihati ikkalasini butunlay alohida shaxslarga ajratishga qaratilgan. [42]

2013 yilda oʻtkazilgan tadqiqotda tadqiqotchi Kuina Xoang ichki motivatsiya firibgarlik hodisasida tez-tez uchraydigan firibgarlik tuygʻularini kamaytirishi mumkinligini taklif qildi. [43] Xoang, shuningdek, yangi yoki oʻqishga kirgan talabalar uchun mentor dasturini amalga oshirish talabalarning oʻziga ishonchsizlik hissini kamaytirishni taklif qildi. Dasturda boʻlgan murabbiyga ega boʻlish yangi talabalarga qoʻllab-quvvatlashni his qilishlariga yordam beradi. Bu juda yumshoq va kamroq ogʻir oʻtish imkonini beradi.

Impostor tajribasi koʻplab psixoterapiya bilan hal qilinishi mumkin. [44][45][46] Guruh psixoterapiyasi firibgarlik tajribasini engillashtirishning ayniqsa keng tarqalgan va samarali usulidir. [47][48]

Jismoniy shaxslar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Maya Anjelu: „Men 11 ta kitob yozganman, lekin har safar oʻylayman:“ Oh, ular hozir bilib olishadi. Men hammaga oʻyin oʻtkazdim va ular meni topib olishadi." [49]

Quyida ushbu hodisani boshdan kechirgan taniqli shaxslarning kichik tanlovi keltirilgan:

Manbaalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  1. ↑ Langford, Joe; Clance, Pauline Rose (Fall 1993). "The impostor phenomenon: recent research findings regarding dynamics, personality and family patterns and their implications for treatment". Psychotherapy: Theory, Research, Practice, Training 30 (3): 495–501. doi:10.1037/0033-3204.30.3.495. http://paulineroseclance.com/pdf/-Langford.pdf. "Studies of college students (Harvey, 1981; Bussotti, 1990; Langford, 1990), college professors (Topping, 1983), and successful professionals (Dingman, 1987) have all failed, however, to reveal any sex differences in impostor feelings, suggesting that males in these populations are just as likely as females to have low expectations of success and to make attributions to non-ability related factors."
  2. ↑ Sakulku, J.; Alexander, J. (2011). "The Impostor Phenomenon". International Journal of Behavioral Science 6: 73–92. doi:10.14456/ijbs.2011.6. https://www.tci-thaijo.org/index.php/IJBS/article/view/521.
  3. ↑ .Sandeep Ravindran. „Feeling Like a Fraud: The Impostor Phenomenon in Science Writing“ (en-US). The Open Notebook (2016-yil 15-noyabr). Qaraldi: 2022-yil 30-mart.
  4. ↑ Langford, Joe; Clance, Pauline Rose (Fall 1993). "The impostor phenomenon: recent research findings regarding dynamics, personality and family patterns and their implications for treatment". Psychotherapy: Theory, Research, Practice, Training 30 (3): 495–501. doi:10.1037/0033-3204.30.3.495. http://paulineroseclance.com/pdf/-Langford.pdf. "Studies of college students (Harvey, 1981; Bussotti, 1990; Langford, 1990), college professors (Topping, 1983), and successful professionals (Dingman, 1987) have all failed, however, to reveal any sex differences in impostor feelings, suggesting that males in these populations are just as likely as females to have low expectations of success and to make attributions to non-ability related factors."
  5. ↑ Lebowitz. „Men are suffering from a psychological phenomenon that can undermine their success, but they're too ashamed to talk about it“. businessinsider.com. Business Insider (2016-yil 12-yanvar). Qaraldi: 2016-yil 8-fevral.
  6. ↑ Gadsby, Stephen (2021-02-14). "Imposter Syndrome and Self-Deception". Australasian Journal of Philosophy 100 (2): 247–261. doi:10.1080/00048402.2021.1874445. ISSN 0004-8402. https://doi.org/10.1080/00048402.2021.1874445.
  7. ↑ Clance, Pauline R.; Imes, Suzanne A. (Fall 1978). "The Impostor Phenomenon in High Achieving Women: Dynamics and Therapeutic Intervention". Psychotherapy: Theory, Research & Practice 15 (3): 241–247. doi:10.1037/h0086006. http://mpowir.org/wp-content/uploads/2010/02/Download-IP-in-High-Achieving-Women.pdf.
  8. ↑ Clance, Pauline R.; Imes, Suzanne A. (Fall 1978). "The Impostor Phenomenon in High Achieving Women: Dynamics and Therapeutic Intervention". Psychotherapy: Theory, Research & Practice 15 (3): 241–247. doi:10.1037/h0086006. http://mpowir.org/wp-content/uploads/2010/02/Download-IP-in-High-Achieving-Women.pdf.
  9. ↑ „Imposter Syndrome and Mental Health“ (2019-yil 19-fevral).
  10. ↑ „Depression and the Other Type of Impostor Syndrome“.
  11. ↑ Gadsby, Stephen, (2021), „Imposter Syndrome and Self-Deception“, Australasian Journal of Philosophy. Template loop detected: Andoza:Doi
    This citation will be automatically completed in the next few minutes. You can jump the queue or expand by handImpostor sindromi]]
  12. ↑ American Psychiatric Association (2000a). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (Fourth Edition, Text Revision: DSM-IV-TR ed.). Washington, DC: American Psychiatric Publishing, Inc. ISBN 978-0-89042-025-6.
  13. ↑ Hoang, Queena (January 2013). "The Impostor Phenomenon: Overcoming Internalized Barriers and Recognizing Achievements". The Vermont Connection 34, Article 6..
  14. ↑ French, Brian F.; Ullrich-French, Sarah C.; Follman, Deborah (April 2008). "The psychometric properties of the Clance Impostor Scale" (en). Personality and Individual Differences 44 (5): 1270–1278. doi:10.1016/j.paid.2007.11.023. https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0191886907004278.
  15. ↑ Sakulku, J.; Alexander, J. (2011). "The Impostor Phenomenon". International Journal of Behavioral Science 6: 73–92. doi:10.14456/ijbs.2011.6. https://www.tci-thaijo.org/index.php/IJBS/article/view/521.
  16. ↑ Ravindran. „Feeling Like A Fraud: The Impostor Phenomenon in Science Writing“. The Open Notebook (2016-yil 15-noyabr).
  17. ↑ Hoang, Queena (January 2013). "The Impostor Phenomenon: Overcoming Internalized Barriers and Recognizing Achievements". The Vermont Connection 34, Article 6..
  18. ↑ Clance, Pauline R.; Imes, Suzanne A. (Fall 1978). "The Impostor Phenomenon in High Achieving Women: Dynamics and Therapeutic Intervention". Psychotherapy: Theory, Research & Practice 15 (3): 241–247. doi:10.1037/h0086006. http://mpowir.org/wp-content/uploads/2010/02/Download-IP-in-High-Achieving-Women.pdf.
  19. ↑ Langford, Joe; Clance, Pauline Rose (Fall 1993). "The impostor phenomenon: recent research findings regarding dynamics, personality and family patterns and their implications for treatment". Psychotherapy: Theory, Research, Practice, Training 30 (3): 495–501. doi:10.1037/0033-3204.30.3.495. http://paulineroseclance.com/pdf/-Langford.pdf. "Studies of college students (Harvey, 1981; Bussotti, 1990; Langford, 1990), college professors (Topping, 1983), and successful professionals (Dingman, 1987) have all failed, however, to reveal any sex differences in impostor feelings, suggesting that males in these populations are just as likely as females to have low expectations of success and to make attributions to non-ability related factors."
  20. 1 2 Royse Roskowki, Jane C. (2010). "Impostor Phenomenon and Counselling Self-Efficacy: The Impact of Impostor Feelings". Ball State University.
  21. ↑ Sakulku, J.; Alexander, J. (2011). "The Impostor Phenomenon". International Journal of Behavioral Science 6: 73–92. doi:10.14456/ijbs.2011.6. https://www.tci-thaijo.org/index.php/IJBS/article/view/521.
  22. 1 2 Clance, Pauline R.; Imes, Suzanne A. (Fall 1978). "The Impostor Phenomenon in High Achieving Women: Dynamics and Therapeutic Intervention". Psychotherapy: Theory, Research & Practice 15 (3): 241–247. doi:10.1037/h0086006. http://mpowir.org/wp-content/uploads/2010/02/Download-IP-in-High-Achieving-Women.pdf.
  23. 1 2 Hoang, Queena (January 2013). "The Impostor Phenomenon: Overcoming Internalized Barriers and Recognizing Achievements". The Vermont Connection 34, Article 6..
  24. ↑ Hoang, Queena (January 2013). "The Impostor Phenomenon: Overcoming Internalized Barriers and Recognizing Achievements". The Vermont Connection 34, Article 6..
  25. ↑ Royse Roskowki, Jane C. (2010). "Impostor Phenomenon and Counselling Self-Efficacy: The Impact of Impostor Feelings". Ball State University.
  26. ↑ Sakulku, J.; Alexander, J. (2011). "The Impostor Phenomenon". International Journal of Behavioral Science 6: 73–92. doi:10.14456/ijbs.2011.6. https://www.tci-thaijo.org/index.php/IJBS/article/view/521.
  27. 1 2 Hoang, Queena (January 2013). "The Impostor Phenomenon: Overcoming Internalized Barriers and Recognizing Achievements". The Vermont Connection 34, Article 6..
  28. ↑ Cokley, Kevin et al. (2013). "An Examination of the Impact of Minority Status Stress and Impostor Feelings on the Mental Health of Diverse Ethnic Minority College Students". Journal of Multicultural Counseling and Development 41 (2): 82–95. doi:10.1002/j.2161-1912.2013.00029.x. https://archive.org/details/sim_journal-of-multicultural-counseling-and-development_2013-04_41_2/page/n19.
  29. ↑ Tigranyan, Shushan; Byington, Dacoda R.; Liupakorn, Diana; Hicks, Alexis; Lombardi, Sarah; Mathis, Melissa; Rodolfa, Emil (November 2021). "Factors related to the impostor phenomenon in psychology doctoral students." (en). Training and Education in Professional Psychology 15 (4): 298–305. doi:10.1037/tep0000321. ISSN 1931-3926. http://doi.apa.org/getdoi.cfm?doi=10.1037/tep0000321.
  30. 1 2 3 Hoang, Queena (January 2013). "The Impostor Phenomenon: Overcoming Internalized Barriers and Recognizing Achievements". The Vermont Connection 34, Article 6..
  31. ↑ Ravindran. „Feeling Like A Fraud: The Impostor Phenomenon in Science Writing“. The Open Notebook (2016-yil 15-noyabr).
  32. 1 2 3 4 Royse Roskowki, Jane C. (2010). "Impostor Phenomenon and Counselling Self-Efficacy: The Impact of Impostor Feelings". Ball State University.
  33. ↑ Clance, Pauline R.; Imes, Suzanne A. (Fall 1978). "The Impostor Phenomenon in High Achieving Women: Dynamics and Therapeutic Intervention". Psychotherapy: Theory, Research & Practice 15 (3): 241–247. doi:10.1037/h0086006. http://mpowir.org/wp-content/uploads/2010/02/Download-IP-in-High-Achieving-Women.pdf.
  34. ↑ Sakulku, J.; Alexander, J. (2011). "The Impostor Phenomenon". International Journal of Behavioral Science 6: 73–92. doi:10.14456/ijbs.2011.6. https://www.tci-thaijo.org/index.php/IJBS/article/view/521.
  35. ↑ Hoang, Queena (January 2013). "The Impostor Phenomenon: Overcoming Internalized Barriers and Recognizing Achievements". The Vermont Connection 34, Article 6..
  36. ↑ Kumar, S.; Jagacinski, C.M. (2006). "Impostors have goals too: The impostor phenomenon and its relationship to achievement goal theory.". Personality and Individual Differences 40 (1): 147–157. doi:10.1016/j.paid.2005.05.014. https://archive.org/details/sim_personality-and-individual-differences_2006-01_40_1/page/147.
  37. ↑ Hoang, Queena (January 2013). "The Impostor Phenomenon: Overcoming Internalized Barriers and Recognizing Achievements". The Vermont Connection 34, Article 6..
  38. ↑ Clance, Pauline R.; Imes, Suzanne A. (Fall 1978). "The Impostor Phenomenon in High Achieving Women: Dynamics and Therapeutic Intervention". Psychotherapy: Theory, Research & Practice 15 (3): 241–247. doi:10.1037/h0086006. http://mpowir.org/wp-content/uploads/2010/02/Download-IP-in-High-Achieving-Women.pdf.
  39. ↑ Clance, Pauline R.; Imes, Suzanne A. (Fall 1978). "The Impostor Phenomenon in High Achieving Women: Dynamics and Therapeutic Intervention". Psychotherapy: Theory, Research & Practice 15 (3): 241–247. doi:10.1037/h0086006. http://mpowir.org/wp-content/uploads/2010/02/Download-IP-in-High-Achieving-Women.pdf.
  40. ↑ Ravindran. „Feeling Like A Fraud: The Impostor Phenomenon in Science Writing“. The Open Notebook (2016-yil 15-noyabr).
  41. ↑ Bravata, Dena M.; Watts, Sharon A.; Keefer, Autumn L.; Madhusudhan, Divya K.; Taylor, Katie T.; Clark, Dani M.; Nelson, Ross S.; Cokley, Kevin O. et al. (April 2020). "Prevalence, Predictors, and Treatment of Impostor Syndrome: a Systematic Review" (en). Journal of General Internal Medicine 35 (4): 1252–1275. doi:10.1007/s11606-019-05364-1. ISSN 0884-8734. PMID 31848865. PMC 7174434. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=7174434.
  42. ↑ Royse Roskowki, Jane C. (2010). "Impostor Phenomenon and Counselling Self-Efficacy: The Impact of Impostor Feelings". Ball State University.
  43. ↑ Hoang, Queena (January 2013). "The Impostor Phenomenon: Overcoming Internalized Barriers and Recognizing Achievements". The Vermont Connection 34, Article 6..
  44. ↑ Matthews, Gail; Clance, Pauline Rose (February 1985). "Treatment of the impostor phenomenon in psychotherapy clients". Psychotherapy in Private Practice 3 (1): 71–81. doi:10.1300/J294v03n01_09.
  45. ↑ Leahy, Robert L. „Work worries: What if I really mess up?“, . The worry cure: seven steps to stop worry from stopping you. New York: Harmony Books, 2005 — 273–290 (274)-bet. ISBN 978-1-4000-9765-4. OCLC 57531355.  Discusses treatment of impostor syndrome with cognitive therapy.
  46. ↑ Harris, Russ. The confidence gap: a guide to overcoming fear and self-doubt. Boston: Trumpeter, 2011. ISBN 978-1-59030-923-0. OCLC 694394371.  Discusses treatment of impostor syndrome with acceptance and commitment therapy.
  47. ↑ Clance, Pauline Rose; Dingman, Debbara; Reviere, Susan L.; Stober, Dianne R. (June 1995). "Impostor phenomenon in an interpersonal/social context". Women & Therapy 16 (4): 79–96 (87). doi:10.1300/J015v16n04_07. https://archive.org/details/women-therapy_1995_16_4/page/79. "One of the most exciting and effective treatment modalities for women struggling with the impostor phenomenon is group psychotherapy."
  48. ↑ Lowman, Rodney L. „Fear of success and fear of failure“, . Counseling and psychotherapy of work dysfunctions. Washington, DC: American Psychological Association, 1993 — 74–82 (81)-bet. DOI:10.1037/10133-004. ISBN 978-1-55798-204-9. OCLC 27812757. „Group treatment programs have reported positive results in lowering FOF [fear of failure] (Rajendran & Kaliappan, 1990). The value of groups in countering the so-called impostor phenomenon, in which an individual feels that he or she has succeeded inappropriately and will soon be "found out" to be a fraud, has also been reported (Clance & O'Toole, 1987; J. A. Steinberg, 1986).“ 
  49. ↑ Richards, Carl. „Learning to Deal With the Impostor Syndrome“. The New York Times (2015-yil 26-oktyabr). Qaraldi: 2017-yil 15-dekabr. „"I have written 11 books, but each time I think, 'Uh oh, they're going to find out now. I've run a game on everybody, and they're going to find me out.'"“.
  50. ↑ Edmonds, Lizzie. „Riz Ahmed: For a long time I felt I didn't belong in film industry“. Evening Standard (2020-yil 23-mart). Qaraldi: 2021-yil 15-fevral.
  51. ↑ Richards, Carl. „Learning to Deal With the Impostor Syndrome“. The New York Times (2015-yil 26-oktyabr). Qaraldi: 2017-yil 15-dekabr. „"I have written 11 books, but each time I think, 'Uh oh, they're going to find out now. I've run a game on everybody, and they're going to find me out.'"“.
  52. ↑ Roy, Eleanor Ainge. „Jacinda Ardern: I try to turn self-doubt into 'something more positive'“. The Guardian (2020-yil 21-dekabr). Qaraldi: 2020-yil 21-dekabr.
  53. ↑ Chau. „Australian tech billionaire Mike Cannon-Brookes' 'impostor syndrome'“. ABC News (2017-yil 16-iyun).
  54. ↑ Fisher, John. Tommy Cooper: always leave them laughing. London: Harper [2006], 2007. ISBN 978-0-00-721511-9. OCLC 174093089. 
  55. ↑ „Neil Gaiman“. Neil Gaiman. Qaraldi: 2019-yil 24-iyul.
  56. ↑ Ha. „Neil Gaiman has the perfect anecdote to soothe anyone with impostor syndrome“. Quartz (2017-yil 15-may). Qaraldi: 2017-yil 8-iyun.
  57. ↑ Hanks. „Tom Hanks Says Self-Doubt Is 'A High-Wire Act That We All Walk'“. NPR.org. Qaraldi: 2017-yil 13-yanvar.
  58. ↑ „Impostor syndrome: You're better than you think“. NewsComAu (2013-yil 10-dekabr).
  59. ↑ „Michelle Obama: 'I still have impostor syndrome'“. BBC News (2018-yil 4-dekabr). Qaraldi: 2018-yil 4-dekabr.
  60. ↑ Aronofsky. „Michelle Pfeiffer“. Wmagazine.com (2017-yil 28-mart). Qaraldi: 2018-yil 28-fevral.
  61. ↑ Goudreau. „When Women Feel Like Frauds They Fuel Their Own Failures“. Forbes.
  62. ↑ „Nicola Sturgeon says she 'absolutely' suffers from 'impostor syndrome'“. The Independent (2019-yil 15-may).
  63. ↑ David Tennant Fights the Demon of Impostor Syndrome theoffcamerashow
  64. ↑ "Emma Watson: I suffered from impostor syndrome after Harry Potter Now magazine". Now Magazine. 2011. http://www.nowmagazine.co.uk/celebrity-news/545448/emma-watson-i-suffered-from-impostor-syndrome-after-harry-potter-i-felt-like-a-fraud.
  65. ↑ „Robbie Williams 'gives up Brits dressing room' to The 1975's 100-piece choir“. Metro (2017-yil 22-fevral). Qaraldi: 2020-yil 19-yanvar.
  66. ↑ David Marchese. „How Thom Yorke learned to stop worrying and (mostly) love rock stardom.“. The New York Times (2018-yil 19-oktyabr). 2020-yil 8-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 24-iyul.
  67. ↑ „'I Beat Myself a Lot Over It' - McLaren's Norris Opens up on Mental Struggles“. EssentiallySports (2021-yil 20-fevral). Qaraldi: 2021-yil 12-may.
  68. ↑ Loveland. „Whatever Happened To Andre 3000?“ (en-US). NickiSwift.com (2020-yil 27-may). Qaraldi: 2022-yil 8-iyun.
"https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Impostor_sindromi&oldid=6187539" dan olindi