Evtanaziya

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish

Bu maqola vikilashtirilishi kerak.

nothumb

Iltimos, bu maqolani Vikipediya qoida va yoʻllanmalariga muvofiq tartibga keltiring.

Evtanaziya (grekcha: ευ-yaxshi“ + θάνατος „oʻlimbaxtli, azobsiz o'lim)“ — Turli harakatlar yoki qurollar bilan, bemorning hayotini sunʼiy yoʻl bilan ushlab turgan qurilmalar ishini toʻxtatish orqali bemorning oʻz oʻlimini tezlatish haqidagi iltimosini qanoatlantirish. Ko'p xollarda evatanaziya bemorning iltimosiga ko'ra amalga oshiriladi. Agar bemor og'ir ahvolda bo'lsa uning yaqin qarindoshlari qaror chiqarishi mumkin. Evatanaziyaga ko'p davlatlarda ruxsat bor. O'zbekistonda evatanaziya qo'llash taqiqlangan va bu mavzu haqida bahslar davom etyapti.

Evtanaziya atamasini birinchi bo'lib XXI asrda faylasuf Frensis Bekon olib kirgan. Uning tarifi bo'yicha "evtanaziya"- o'limni osonlik bilan shakllantirish.

Evtanaziyaning ikki xil turi farqlanib faol va passiv evatanaziyadir.

Faol evatanaziya- ahvoli og'ir uzoq vaqt surunkali kasalliklar bilan og'rib kelayotgan va xavfli o'sma kasalligi bo'lgan bemorlarga ma'lum vosita va harakatlar orqali o'limni tezlatish. Faol evtanaziyada bemorga o'lim tezlik bilan keskin ravishda chaqiriladi. Passiv evatanaziyada esa ma'lum vaqt davom etadi.

Passiv evatanaziya- bunda bemorga taqdim etilayotgan da'vo choralari to'xtatiladi. O'limga bo'lgan vaqtni tezlashtirish.

Bundan tashqari evtanaziyaning ixtiyoriy va majburiy turlari ham bor.

Ixtiyoriy evtanaziya- bemorning talabi, roziligi va iltimosiga bilan bajariladi. Binobarin o'lim muqarrar va undan qochib bo'lmaydi, u hayotning oxirgi bosqichi hisoblanadi.

Majburiy evtanaziyada bemorning fikri e'tiborga olinmaydi( og'ir yuqumli kasalliklarga chalingan bemorlar misol uchun: quturish).

Ko'p davlatlar qatori Gollandiya, Shveytsariya, Belgiya, AQSH, Lyuksemburg va Kolumbiyada evtanaziyaga ruxat berilgan.

Germaniya, Shvetsiya, Hindiston, Isroil, Yaponiya, Kanada va boshqa ba'zi mamlakatlarda muayyan sharoitlarda reanimatsiya yoki evtanaziyada ishtirok etish uchun jazodan mahrum etishga ruxsat beriladi. Bundan tashqari ba'zi davlatlar jiddiy ruhiy kasalliklarga chalingan bemorlarga evtaniya o'tkazishga ruxsat bergan( bu majburiy evtanaziyadir).


[1]

Yana q.[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Manba: Tibbiyot kasbiga kirish( Tibbiyot institutlari uchun kitob) Toshken-2018 yilgi nashri.