Aynlar

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Aynlar – Xokkaydo o. (Yaponiya)da yashaydigan xalq; umumiy soni 20 mingga yaqin (1992). 2002-yilgi ma'lumotlarga ko'ra 25 ming. Norasmiy ma'lumotlarga ko'ra 200 minggacha boradi. Ayn tilida soʻzlashadi. Baliqchilik va dehqonchilik bilan shugʻullanadi. A. lar xristianlikning proloslav oqimi, buddizm, sintoizm, animizm dinlariga sig'inishadi.

Til[tahrir | manbasini tahrirlash]

Ko'pgina tadqiqotlarda ayn tili bilan yapon tili bir biriga yaqinligi ko'rsatishga harakat qilinsa-da, tilshunoslar tomonidan ayn tili izolatsiyalangan til sifatida tasniflanadi. Mahalliy yozuv bo'lmagani bois katakana va lotin alifbosidan foydalanishadi.

Din[tahrir | manbasini tahrirlash]

Ayn xalqining qadimiy e'tiqolariga ko'ra tabiatdagi har bir narsaning ichida kamuy(ruh yoki xudo) bor. Bunday qarash animizmga yaqin turadi. Ayn dinida olamning yaratuvchisi Kotan-kar-kamuy hisoblanadi. Shuningdek, dengiz xayvonlari xudosi Repin kamuy, tog'lar va ayiqlar xudosi Kim-un-kamuy, o'choq mabudasi Kamuy-husi e'tiqodda muhim ahamiyat kasb etgan. Ayn dinida ruhoniylar mavjud emas. Diniy marosimlarni qishloq oqsoqoli o'tkazadi. Aynlar ovqatlanishdan oldin Xudolarga minnandorchilik bildirishgan va kasal bo'lishganda olov xudosidan madad so'rashgan. 2012-yilda o'tkazilgan so'rovga ko'ra aynlar asosan buddizmga e'tiqod qilishadi.

Adabiyotlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil