Ayblanuvchi

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Ayblanuvchi — jinoiy javobgarlikka daxldor shaxs.

Ayblanuvchi - O‘zR JPKda bel-gilangan tartibda A. tariqasida jinoyat ishida ishtirok etishga jalb qilinishi haqida ayblov qarori chiqarilgan shaxs. Bunday qaror tergovchi yoki prokuror to-monidan chikariladi (Kodeksning 45-, 361-moddalari). Ushbu Kodeks 46-modda-si 1-qismining talabiga ko‘ra A. o‘zining nimada ayblanayotganini bilish; o‘ziga qo‘yilgan ayblov yuzasidan va ishning boshqa har qanday holatlari bo‘yicha ko‘rsatuv va tushuntirish berish; o‘z ona tilidan va tarjimon xizmatidan foy-dalanish; himoyachiga ega bo‘lish va u bilan holi uchrashish (q. Advokat, Advokatura); huquqlarini himoya qilishni shaxsan o‘zi amalga oshirish; iltimosnoma berish va rad etish; dalillar takdim qilish; ter-govchi yoki surishtiruvchining ruxsati bilan tergov harakatlarida ishtirok etish; dastlabki tergov tamom bo‘lganidan so‘ng ishning barcha materiallari bilan tanishib chiqish va undan kerakli ma’lumotlarni yozib olish; tergovchi yoki prokuror tomo-nidan jinoyat ishining tugatilganligiga norozilik bildirish va sud muhokamasi o‘tkazishni talab qilish (84-, 421-modda-lar); birinchi instansiya va kassatsiya in-stansiyasi sudining majlislarida, sud-ning ruxsati bilan esa, nazorat instansi-yasi sudi majlislarida ishtirok etish; surishtiruvchi, tergovchi, prokuror va sudning harakatlari ustidan shikoyatlar berish (498—500-, 510-moddalar); sud majlisining bayonnomasi bilan tanishish va u hakda o‘z mulohazalarini bildirish (426-, 427-moddalar); ish bo‘yicha kelti-rilgan protestlar, kassatsiya shikoyatla-ridan xabardor bo‘lish va ularga e’ti-rozlar bildirish (505-modda) huquqiga egadir.A.: surishtiruvchi, tergovchi, pro-kuror va sudning chaqiruviga binoan hozir bo‘lishi; dastlabki tergov va sud muhokamasida ishtirok etishdan bosh tortmasligi; dalillarni yo‘q qilish, soxtalashtirish, guvohlarni ko‘ndirishga urinish va boshqa qonunga xilof harakatlar 231b-n haqiqatni aniqlashga to‘sqinlik qilmasligi; o‘ziga nisbatan tanlangan ehtiyot chorasidan kelib chiqadigan tala-blarni bajarishi; guvohlantirish, eks-pertiza uchun tibbiy muassasaga joylash-tirish haqidagi surishtiruvchi, tergov-chi, prokurorning qarorlari va sudning ajrimlari hamda ushbu Kodeksda nazarda tutilgan boshqa protsessual qarorlar ijro etilishiga to‘sqinlik qilmasligi; ishning tergovi va sud majlisi vaqtida tartibga rioya etishi shart. A. zimmasiga ko‘rsatuv berish, shuningdek o‘zining ayb-dor emasligini yoki ishning boshqa bi-ror holatlarini isbotlash majburiyati yuklanishi mumkin emas (46-moddaning 2-,3-qismlari).A.ga nisbatan tergov organlari ish sudga o‘tguncha turli ehtiyot chorala-rini shu jumladan, tilxat bilan ochik-da qoldirish, kafillik va shahrik.ni qo‘llanishi mumkin. A. sudga berilgan-dan so‘ng sud qarori bilan jazoga hukm qilinsa, mahkum deb ataladi.[1]

Manbalar[tahrir]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil