Jack London

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jack London
John Griffith "Jack" London
Jack London young.jpg
Tavallud sanasi: 12-yanvar, 1876-yil(1876-01-12)
Vafot sanasi: 22-noyabr, 1916-yil(1916-11-22)
(40 yoshda)
Kasb: yozuvchi va jurnalist
Yoʻnalish: Nasr
Janr: Realizm va naturalizm
Magnum opus: „Oq soʻyloqtish“ (1906)

Jack London (talaffuzi: Jek London) (toʻliq ismi John Griffith „Jack“ London, tavallud topganidagi ismi John Griffith Chaney) (12-yanvar, 1876 — 22-noyabr, 1916)[1] — amerika yozuvchisi va jurnalisti. London asarlari boshqa tillarga eng koʻp tarjima qilingan Amerikalik yozuvchilardar biridir.[1]

Jack Londonnning eng mashhur asarlari „White Fang“ („Oq soʻyloqtish“) (1906) romani va „The Call of the Wild“ („Yovvoyilikning chaqirishi“) (1903) novellasidir. Oʻzbek kitobxonlariga London oʻzining „Martin Eden“ (talaffuzi: Martin Iden) (1908—1909) romani bilan yaxshi tanish.

Jack Lonndon oʻz asarlarida romantizm va oddiy hayot qiyinchiliklari haqida yozgan. London birgina asar yozish bilan butun dunyoda shuhrat qozongan va katta mablagʻ ishlagan birinchi yozuvchilardandir.[2]

Hayoti[tahrir]

London yoshligida juda koʻp kasblar bilan shugʻullangan. 1893-yilda ilk bor u Yaponiya sohillariga dengiz safariga oddiy matros boʻlib borgan. 1894-yilda ishsizlarning Vashingtonga koʻchishida qatnashgan, daydilarcha hayot tarzi uchun qamoqqa olingan, siyosiy harakatlarga qoʻshilgan. 1895-yilda AQSh ishchi partiyasi, 1901-yil sotsalistik partiyaga aʼzo boʻlgan. Keyinroq Kaliforniya universitetiga oʻqishga kiradi va koʻp oʻtmay oʻqishni tashlab ketadi.

Ijodi[tahrir]

Jack Londonning adabiy faoliyati 1893-yildan boshlangan. Yozuvchining koʻpgina hikoya toʻplamlari, qator qissa va romanlari shimol mavzuida yozilgan („Boʻri bolasi“, 1900; „Izgʻirin bolalari“, 1902 va boshqalar). „Qor qizi“ (1902), „Hayot uchquni“ (1907), „Shimoliy Odisseya“ (1910), „Insonga ishonch“ (1914), „Qadim dengizchilardek“ (1917), „Chandiqli odam“ (1900), „Oltin dara“ (1905) va boshqa sarguzasht asarlar muallifi. „Olis oʻlkada“ (1899), „Ayol mardligi“ (1900), „Gulxan yoqish“ (1910), „Qish haqida qissa“ (1904) asarlarida tabiat bilan uygʻunlashib ketgan mehnatsevar indeyslarning oʻziga xos hayotini tasvirlagan. „Yovvoyi kuch“ (1905), „Oq soʻyloqtish“ (1906) asarlari hayvonot olami haqida. „Dengiz boʻrisi“ (1904) „Martin Eden“ (1909), „Uch qalb“ (1920) romanlari mashhur.

Londonning ijodida Herbert Spencer, Friedrich Nietzsche falsafiy taʼlimotlarining taʼsiri seziladi. „Martin Eden“ roman-biografiyasida bosh qahramonning paymonasi toʻlgan chogʻda ham „yashashga ishtiyoqi“ni aks ettirgan. Uning individualizm taʼsirida yozilgan mazkur romanida gʻarbcha „barkamol inson“, yaʼni „superman“ nazariyasi ham ilgari surilgan.

London 16 yillik ijodiy faoliyati mobaynida 19 roman, 18 toʻplam (152 hikoya), 3 pyesa, 8 avtobiografik va publitsistik harakterdagi kitob yaratgan. „Hayotga muhabbat“ (1961), „Qish haqida“ (1962), „Martin Iden“ (1968) va boshqa asarlari oʻzbek tiliga tarjima qilingan

Manbalar[tahrir]

  1. 1,0 1,1 Jack London. Encyclopædia Britannica. 4 May 2012.
  2. (1910) "Specialty of Short-story Writing, " ("Qisqa hikoya yozish sohasi) The Writer, XXII, Yanvar-dekabr, 1910, 9-bet

Havolalar[tahrir]