Yevropa Xalq partiyasi

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish

Yevropa Xalq partiyasi 1976-yilda tashkil etilgan markaziy oʻng umumiy Yevropa siyosiy partiyasidir. Yevropa parlamentidagi eng yirik va yetakchi partiya hisoblanadi.

Yevropa Xalq Partiyasiga Yevropa davlatlarining xristian-demokratik, konservativ, oʻng-liberal partiyalari kiradi.

Yevropa Xalq Partiyasi Yevropadagi eng yirik partiyalardan biri boʻlib, Yevropa Ittifoqining barcha siyosiy institutlarida, shuningdek, Yevropa Kengashida vakillik qiladi. Partiya tarkibiga 39 mamlakatdan 73 ta kollektiv aʼzo, milliy partiyalar partiya safiga kiradi. saylovlar har 3 yilda boʻlib oʻtadi, ohirgi saylovlar 2022-yil Rotterdam kongressi vaqtida boʻlib oʻtgan[1].

Ularning veb-sahifasiga koʻra,Yevropa Xalq Partiyasi „Ildizlari Yevropa sivilizatsiyasi tarixining qaʼriga boradigan siyosiy markazning birlashmasi hisoblanadi. U Yevropa Ittifoqiga aʼzo davlatlar va Assotsiativ aʼzo davlatlardagi oʻxshash mafkuradagi milliy partiyalarni birlashtiradi va potentsial nomzod davlatlar bilan yaqin aloqalarni oʻrnatadi“.

Yevropa Xalq Partiyasi tarkibiga Yevropa Ittifoqiga aʼzo mamlakatlarning 16 hukumat rahbarlari va Yevropa Ittifoqiga aʼzo boʻlmagan mamlakatlarning 6 hukumat rahbarlari, shuningdek, Yevropa Komissiyasining 13 aʼzosi (shu jumladan Komissiya Prezidenti), Yevropa Kengashi Prezidenti, Yevropa Parlamenti Prezidenti va Yevropa Parlamentidagi 265 aʼzodan iborat eng yirik fraksiyalar kiradi. 2019-yildan boshlab Donald Tusk Yevropa Xalq Partiyasi prezidenti sanaladi[2].

Siyosiy pozitsiyalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

2009-yilgi Yevropa saylovlari uchun saylov kampaniyasining asosiy elementi sifatida Yevropa Xalq Partiyasi oʻz saylov manifestini 2009-yil aprel oyida Varshavada boʻlib oʻtgan partiya qurultoyida taqdim etdi. U quyidagi talablarni oʻz ichiga oladi:

Koʻproq ish oʻrinlari yaratish. Taʼlim sohasidagi islohotlarni amalga oshirish va taʼlimga sarmoya kiritish, umrbod taʼlim olish va hamma uchun teng imkoniyatlar yaratish uchun ishlash.

Protektsionizmdan qochish kerak. Moliyaviy va pul-kredit siyosatini muvofiqlashtirish kerak.

Moliya bozorining shaffofligini va uni nazorat qilishni oshirish.

Yevropani yashil texnologiyalar sohasida yetakchiga aylantiring.

Qayta tiklanadigan energiya manbalarining ulushini umumiy energiya majmuasining kamida 30 % ga oshirish.

Ishlayotgan ota-onalar uchun yaxshi mehnat sharoitlarini yaratish. Yashash sharoitlarini yaxshilash, oilalar uchun qulay soliq siyosatiga erishish kerak.

Yevropa Yevropa iqtisodiyotini yanada raqobatbardosh, dinamik va bilimga asoslangan qilish uchun butun dunyodan malakali ishchilarni jalb qilish strategiyasini topishi kerak.

Yevropa Xalq Partiyasi quyidagi rivojlanish talablarini oʻz ichiga olgan.

Tuzilishi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Varshavada „Yevropa xalq partiyasi“ kongressi. 2009-yil 29-aprel
Varshavada „Yevropa xalq partiyasi“ kongressi. 2009-yil 29-aprel

Prezidium[tahrir | manbasini tahrirlash]

Yevropa Xalq Partiyasining amaldagi prezidenti Donald Tusk, Yevropa Parlamentidagi Yevropa Xalq Partiyasi kokusining rahbari. Tusk 2019-yil 20-noyabrda Bryusselda boʻlib oʻtgan Yevropa xalq partiyasi kongressida Jozef Doldan keyin partiya raisi etib saylangan edi.

Kongress shuningdek , Yevropa Xalq Partiyasi vitse-prezidenti etib saylandi:

Lucinda Creighton (Islohotlar alyansi, Irlandiya);

Mishel Barnier (Xalq harakati uchun ittifoq, Fransiya);

Peter Xintze (Germaniya Xristian-Demokratik Ittifoqi partiyasi);

Antonio Tajani (Ozodlik xalqi partiyasi, Italiya);

Yoxannes Xan (Avstriya Xalq partiyasi);

Corien Wortmann-Kool (Xristian Demokratik Apellyatsiya partiyasi, Niderlandiya);

Mario David (Sotsial-demokratik partiya, Portugaliya);

Yatsek Saryush-Volski (Partiya fuqarolik platformasi, Polsha);

Tobias Bielström (Mo''tadil koalitsiya partiyasi, Shvetsiya);

Anka Boyagiu (Ruminiya Demokratik Liberal partiyasi);

Bundan tashqari , Yevropa Xalq Partiyasi vitse-prezidentlari avtomatik ravishda:

Yevropa Komissiyasi raisi Ursula fon der Leyen;

Yevropa kengashi prezidenti Charlz Mishel.

Ingo Fridrix (Xristian ijtimoiy ittifoq partiyasi, Germaniya) Yevropa Xalq Partiyasi gʻaznachisi etib saylandi.

Shuningdek, prezidiumda Yevropa Xalq Partiyasining faxriy prezidentlari Leo Tindemans (1976-1985-yillarda partiyaning birinchi prezidenti) va Sauli Niinistyo hamda Yevropa Xalq Partiyasi bosh kotibi Antonio Lopez-Istrius Uayt bor.

Bosh kotiblar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Bosh kotib Yevropa xalq partiyasining kundalik ishlarini boshqaradi.

Davr Bosh kotib Mamlakat
1976-yildan 1983-yilgacha Jan Zaytlinger Fransiya
1983-yildan 1994-yilgacha Tomas Yansen Germaniya
1994-yildan 1999-yilgacha Klaus Welle Germaniya
1999-yildan 2002-yilgacha Alejandro Agag Ispaniya
2002-yildan beri Antonio Lopez-Isturiz Uayt Ispaniya

Uyushmalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Xristian-demokratik ittifoqda boʻlgani kabi,Yevropa Xalq Partiyasida ham (17-moddaga muvofiq). Yevropa Xalq Partiyasi nizomida) aholining muayyan qatlamlari uchun kasaba uyushmalari mavjud:

Sana Ittifoq
1976-yil Yevropa Xristian Demokratik Ishchilar Ittifoqi
1978-yil Yevropa shaharlari va mintaqalari ittifoqi

Yevropa ayollar ittifoqi

1996-yil Kichik va oʻrta korxonalar Yevropa Ittifoqi
Xristian-demokrat huquqshunoslarning Yevropa ishchi guruhi
1995-yil Yevropa nafaqaxoʻrlar ittifoqi
1997-yil Yevropa xalq partiyasi yoshlari
1961-yil Yevropa Talabalar Demokratlari

Yevropa tadqiqotlari markazi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Yevropa Ittifoqining Yevropa partiyalarini tartibga solish boʻyicha qoidalari oʻzgartirilganligi sababli, tomonlar bilan bevosita bogʻliq boʻlgan Yevropa fondlarini yaratish mumkin. Oʻsha yili Yevropa Xalq Partiyasi rasmiy tahlil markazi — Yevropa tadqiqotlari markaziga asos soldi. Yevropa tadqiqotlar markazi tarkibiga turli milliy tahlil markazlari va fondlari aʼzolari kirdi. Yevropa Xalq Partiyasiga aʼzo partiyalar uchun eng yaqin tashkilotlar Jamgʻarma hisoblanadi. Konrad Adenauer (Xristian Demokratik Ittifoqi), Jamgʻarma. Xans Zaydel (Bavariya xristian ijtimoiy ittifoqi), Fundación para el Analisis y los Estudios Sociales (Xalq partiyasi), Konstantinos-Karamanlis Demokratiya instituti (Yangi demokratiya), fond. Jarl Xjalmarson (MOD), Avstriya Xalq partiyasi Siyosiy Akademiyasi va boshqalar.

Faoliyati[tahrir | manbasini tahrirlash]

Yevropa Xalq Partiyasi Prezidentlari, Yevropa Komissiyasi Prezidenti, Yevropa Kengashi Prezidenti va Yevropa Parlamenti Prezidenti taklifiga binoan, Yevropa Xalq Partiyasihukumat rahbarlari va muxolifat yetakchilari odatda Akademiyada Yevropa Kengashi yigʻilishidan bir necha soat oldin uchrashadilar. Yevropa Xalq Partiyasining umumiy pozitsiyalarini muhokama qilish uchun Bryusselda Royale. Bundan tashqari, partiya Vazirlar Kengashi yigʻilishidan oldin „YXP vazirlar yigʻilishi“ni tashkil qiladi. Bunday yigʻilishlar odatda partiya qarorgohida oʻtkaziladi. Ushbu majlisning vazirlar tarkibi Kengash vazirlari tarkibiga mos keladi. Yevropa Xalq Partiyasi, shuningdek, Yevropa Komissiyasi aʼzolari bilan qisqa muddatli uchrashuvlarni tashkil qiladi.

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. [epp.eu „Presidency“]. 12-iyul 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi.
  2. [politico.eu „Donald Tusk elected president of European People’s Party“] (20-noyabr 2019-yil). 12-iyul 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26 sentabr.

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]