Sodiq Azimov

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Sodiq Azimov
Azimov Sodiq Azimovich
Tavallud sanasi: 7-noyabr 1914-yil(1914-11-07)
Tavallud joyi: Toshkent
Fuqaroligi: Oʻzbekiston bayrogʻi Oʻzbekiston
Vafot sanasi: 21-dekabr 1988-yil(1988-12-21)
(74 yoshda)
Vafot joyi: Toshkent

Sodiq Azimovich Azimov (1914.7.11 – Toshkent – 1988.21.12) – fizik olim, O‘zbekiston Fanlar Akademiyasi akademik (1962), O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan fan va texnika arbobi (1964), fizika-mat, fanlari doktori (1955), professor (1958). O‘rta Osiyo davlat universitetini tugatgan (1940). O‘rta Osiyo politexnika institutida ishlagan (1940–45), O‘zbekiston Fanlar Akademiyasi Fizika-texnika instituti laboratoriya Mudiri (1948–56), di-rektor o‘rinbosari (1956-58), direktori (1958-62; 1966-88), O‘zbekiston Fanlar Akademiyasi Yadro 217fizikasi instituti direktori (1962–66), "Fizika – Quyosh" IICHB bosh direk-tori (1986-88). O‘zbekiston yadro fi-zikasi, yuqori energiyalar fizikasi, yarimo‘tkazgichlar fizikasi va yuqori temperaturali geliomaterialshunoslikka asos solgan va bu sohalarni rivojlantirgan olimlardan biri. A. o‘zi ishlab chiqqan usul yordamida kosmik nurlar tarkibida mezonlarga daxlsiz elektron va fotonlar mavjudligini isbotladi (1948). Pomir tog‘i tepasidagi stansiyada (dengiz sathidan 3900 m balandligi) A. uz xodimlari bilan bir-galikda kosmik nurlar va yadrolarning o‘zaro taʼsirini o‘rganish borasida olib borgan ilmiy izlanishlar elektron-yadro oqimlarini kashf etish imkonini berdi. A. elektron-yadro jalalarini va yadro zarrachalari singishni tadqiq et-gan. U o‘ta yuqori energiyali 1012– 1013 ev) yadro jarayonlari o‘rganiladigan tog‘ stansiyasi qurilishini tashkil etdi. A. rahbarligida O‘zbekiston Fanlar Akademiyasi fizika-texnika institutida quyosh nuri energiyasidan foydalanish usuli asosida o‘ta sof yarimo‘tkazgich materiallar olishning yangi texnologiyasi ishlab chiqildi hamda 1987 yilda Parkent tumanida 1 megavatt quvvatga ega konsentratori bor noyob quyosh pechi barpo etildi. A. yadro fizikasi, yuqori energiyalar fizikasi va yuqori temperaturali geliomaterialshunoslik ilmiy maktablariga asos soldi. U 14 fan doktori va 70 dan ziyod fan nomzodini tarbiyalab, yetishtirdi. Ular hozir ham "Fizika-Quyosh" IICHB da, O‘zbekiston Fanlar Akademiyasi Yadro fizikasi institutida va O‘zbekiston mil-liy universitetida xalqaro darajadagi il-miy va amaliy tadqiqotlarni faol da-vom ettirmoqdalar. Beruniy nomidagi O‘zbekiston Davlat mukofoti laureati (1970). "Fizika-Quyosh" IICHB ga va Toshkent shahrining Mirzo Ulug‘bek tumanidagi ko‘cha va maktabga uning nomi berilgan.Ad.: Bekjonov R. B., O‘zbekiston yadro fizikasi tarixi, T., 1994; Xudoyberdiyev R., Hakim Saʼdulla, Atom qaʼriga sayohat, T., 1996.

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
  • Садык Азимович Азимов / М. С. Саидов ; Сост.: К. Г. Гуламов, Р. А. Муминов, Л. И. Селиванова. – Ташкент : Фан, 1984. – 71 с. – (Материалы к биобиблиографии ученых Узбекистана)

Yana qarang[tahrir]

Rustam Azimov