Shamsulmulk

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish

Shamsulmulk, Malik Shamsulmulk (Nasr) ibn Ibrohim Tamgʻachxon (1020 — 1080, Buxoro) — Qoraxoniylar hukmdori (1068—80).

Gʻarbiy qoraxoniylar xoqonligi asoschisi Ibrohim ibn Nasrning oʻgʻli. Saljukiylar sultoni Alp Arslonning bevaqt oʻlimidan keyin Sh.Termiz va Balxni qisqa muddat ishgʻol qilib turgan. Biroq tez orada Alp Arslonning vorisi Malikshoh bu shaharlarni oʻz davlatiga qayta qoʻshib olgan. Boshqa tarafdan Qodir Yusuf Tamgʻachxon va uning oʻgʻillari Sh.ka qarshi kurash olib borib, undan Sirdaryoning shimoli va Fargʻona vodiysini tortib olganlar. Sh. Movarounnahr, xususan, Buxoroda katta qurilishlar olib borgan. "Buxoro tarixi" asarida keltirilishicha, Buxoro sh. va uning atroflarida qurilgan koʻplab meʼmoriy obidalar Sh. nomi bilan bogʻliqdir. U Buxorodagi Jome masjidini taʼmirlab, qayta qurgan (1069). Karmana yaqinidagi Choʻli Malikda hashamatli karvonsaroy va rabot (qarang Raboti Malik) va Hazora qishlogʻida Deggaroniy masjidini ham Sh. qurdirgan.

Manba: Narshaxiy, Buxoro tarixi, T., 1966.



Qoraxoniylar sulolasi

Bilga Kul Qodir xoqon (850 - 880)
Bozir Arslonxon (? - 910)
Ogʻulchak Arslonxon (910 - 920)
Abdulkarim Sotuq Bug‘roxon (920 - 955)
Muso Bug‘roxon (955 - 958)
Sulaymon Arslonxon I (968 - 970)
Ali Arslonxon I (970 - 998)
Ahmad ibn Ali Arslonxon (998 - 1017)
Mansur ibn Ali (1017 - 1024)
Ahmad Togʻonxon II (1024 - 1026)
Yusuf Qodirxon (1026 - 1032)
Sulaymon Arslonxon II (1032 - 1040)

Sharqiy
Qoraxoniylar davlati

Sulaymon Arslonxon II (1032 - 1056)
Muhammad Bug‘roxon (1056 - 1057)
Ibrohim Bug‘roxon I (1057 - 1059)
Mahmud Toʻgʻrulxon (1059 - 1074)
Umar Toʻgʻrulxon (1074 - 1075)
Xorun Bug‘roxon II (1075 - 1102)
Jabroil Qodirxon (1102 - 1103)
Ahmad Arslonxon II (1103 - 1128)
Ibrohim Bug‘roxon II (1128 - 1156)
Muhammad Bug‘roxon III (1156 - 1180)
Yusuf Tamg‘achxon II (1180 - 1205)
Muhammad Bug‘roxon IV (1205 - 1211)

G‘arbiy
Qoraxoniylar davlati

Ibrohim ibn Nasr (1040 - 1068)
Shamsulmulk (1068 - 1080)
Xizrxon (1080 - 1087)
Ahmadxon ibn Xizrxon (1087 - 1089)
Yoqubxon‎ (1089 - 1095)
Masudxon I‎ (1095 - 1097)
Sulaymon Tamg‘achxon (1097)
Mahmudxon I‎ (1097 - 1099)
Jabroil Qodirxon (1102 - 1103)
Arslonxon Muhammad (1102 - 1130)
Nasr II (1128 - 1129)
Ahmad Qodirxon III (1129 - 1130)
Al-Xasan (1130 - 1132)
Ibrohim Bug‘roxon II (1132)
Mahmudxon II (1132 - 1141)
Ibrohim Tamg‘achxon III (1141 - 1156)
Ali II (1156 - 1160)
Masudxon I‎‎I (1160 - 1170)
Nasr III (1170 - 1171)
Muhammad Tamg‘achxon III (1171 -1178)
Ibrohim ibn Husayn (1178 - 1202)
Usmon ibn Ibrohim (1202 - 1212)

Qoraxoniylar
Farqona kagʻonligi

Nasr-tegʻin (1013)
Mansur Abul Muzaffar (1013 - 1024)
Mohammed Ain ad-Davla (1041 - 1052)
Ibrohim (1059)
Abd al-Mumin (-)
Ali (-)
al-Xasan (-)
Xuseyn Jalol (1132 - 1156)
Maxmud Togan-xon (1156 - 1164)
Ibrohim Arslan-xon (1164 - 1178)
Nasr (1178 - ?)
Mohammed (? - 1182)
Qodir-xon (? - 1209)
Maxmud (? - 1213)