Shamsulmulk

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Shamsulmulk, Malik Shamsulmulk (Nasr) ibn Ibrohim Tamgʻachxon (1020 — 1080, Buxoro) — Qoraxoniylar hukmdori (1068—80).

Gʻarbiy qoraxoniylar xoqonligi asoschisi Ibrohim ibn Nasrning oʻgʻli. Saljukiylar sultoni Alp Arslonning bevaqt oʻlimidan keyin Sh.Termiz va Balxni qisqa muddat ishgʻol qilib turgan. Biroq tez orada Alp Arslonning vorisi Malikshoh bu shaharlarni oʻz davlatiga qayta qoʻshib olgan. Boshqa tarafdan Qodir Yusuf Tamgʻachxon va uning oʻgʻillari Sh.ka qarshi kurash olib borib, undan Sirdaryoning shimoli va Fargʻona vodiysini tortib olganlar. Sh. Movarounnahr, xususan, Buxoroda katta qurilishlar olib borgan. "Buxoro tarixi" asarida keltirilishicha, Buxoro sh. va uning atroflarida qurilgan koʻplab meʼmoriy obidalar Sh. nomi bilan bogʻliqdir. U Buxorodagi Jome masjidini taʼmirlab, qayta qurgan (1069). Karmana yaqinidagi Choʻli Malikda hashamatli karvonsaroy va rabot (qarang Raboti Malik) va Hazora qishlogʻida Deggaroniy masjidini ham Sh. qurdirgan.

Manba: Narshaxiy, Buxoro tarixi, T., 1966.



Qoraxoniylar sulolasi

Bilga Kul Qodir xoqon (850 - 880)
Bozir Arslan-xon (? - 910)
Ogulchak Qodir-xon (910 - 920)
Satur Bogra-xon (920 - 955)
Musa Bogra-xon (955 - 958)
Suleymon Arslan-xon I (968 - 970)
Ali Arslan-xon I (970 - 998)
Axmed Togan-xon I (998 - 1017)
Mansur (1017 - 1024)
Axmed Togʻon-xon II (1024 - 1026)
Yusuf Qodir-xon (1026 - 1032)
Suleymon Arslan-xon II (1032 - 1040)

Qoraxoniylar
Sharqiy xoqonligi

Suleymon Arslan-xon II (1032 - 1056)
Mohammed Bogra-xon (1056 - 1057)
Ibrohim I (1057 - 1059)
Maxmud Torgul-kara (1059 - 1074)
Umar Torgul-tegʻin (1074 - 1075)
Zarun Abu Ali (1075 - 1103)
Axmed Nur ad-Davla (1103 - 1128)
Ibrohim II (1128 - 1158)
Mohammed (1158 - ?)
Yusuf Abul Muzaffar (? - 1205)
Abul Fatx Mohammed (? - 1211)

Qoraxoniylar
Gʻarbiy xoqonligi

Ibrohim ibn Nasr (1040 - 1068)
Shamsulmulk (1068 - 1080)
Xizr-xon (1080 - 1081)
Ahmad-xon ibn Xizr-xon (1081 - 1089)
Yakub (1089 - 1095)
Masud I (1095 - 1097)
Suleymon (1097)
Maxmud I (1097 - 1099)
Jibrail (1099 - 1102)
Mohammed II (1102 - 1130)
Nasr II (1128 - 1129)
Axmed II (1128 - 1130)
al-Xassan (1130 - 1132)
Ibrohim II (1132)
Maxmud II (1132 - 1141)
Ibrohim III (1141 - 1156)
Ali II (1156 - 1160)
Masud II (1160 - 1178)
Nasr III (1163 - 1173)
Mohammed III (1171 -1174)
Ibrohim ibn Husayn (1178 - 1202)
Usmon ibn Ibrohim (1202 - 1212)

Qoraxoniylar
Farqona kagʻonligi

Nasr-tegʻin (1013)
Mansur Abul Muzaffar (1013 - 1024)
Mohammed Ain ad-Davla (1041 - 1052)
Ibrohim (1059)
Abd al-Mumin (-)
Ali (-)
al-Xasan (-)
Xuseyn Jalol (1132 - 1156)
Maxmud Togan-xon (1156 - 1164)
Ibrohim Arslan-xon (1164 - 1178)
Nasr (1178 - ?)
Mohammed (? - 1182)
Qodir-xon (? - 1209)
Maxmud (? - 1213)