Paean

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish
Paean

Pean(peon, pion ; qadimgi yunoncha: Παιάν, Παιήων, Παιών) — qadimgi yunon mifologiyasida Olimp xudolarining shifokori[1]. Bu nom birinchi marta Miken davrida Apollon nomiga muqobil sifatida qoʻllanila boshlangan degan qarashlar mavjud[2][3][4].

Gomerning Iliadasida ikki marta tilga olingan[5]. Kunlarning birida urush xudosi Ares Afinaning yordami bilan odam- Diomed tomonidan yaralanadi. Shunda uni shoshilinch ravishda Olympga evakuatsiya qilishadi, u erda Pean Aresni davolaydi va darhol oyoqqa turgʻazadi[6]. Ares Zevs[7] buyrugʻiga koʻra bilan balzam bilan muolaja olgan. Yer osti Oʻliklar qarorgohi Hades Gerkules tomonidan oʻq bilan yaralaganida Peandan shifo oladi[8]. Bu Gomerning Odisseyasida muallif Misrni, shu jumladan uning dorivor oʻsimliklarini maqtaganida eslatib oʻtilgan. Uning soʻzlariga koʻra, misrliklar Pean qabilasidandir[9].

Gesiodning yozishicha, Pean har bir kasallikning davosini biladi va uni alohida xudo sifatida belgilaydi. Apollon yoki Pean oʻlimdan qutqara oladi[10][11].

Keyinchalik, Pean ham kasalliklarni keltirib, ham ularni davolay oladigan xudo Apollonning hamda xudo-tabib Asklepiy[12] epiteti hisoblangan.

Samofrakiyalik Aristarx Peanni mustaqil, alohida xudo deb hisoblagan, Zenodot fon Mallos esa, aksincha, uni Apollonga tenglashtirgan[13].

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Marshall Cavendish Corporation Gods, Goddesses, and Mythology. — Marshall Cavendish, 2005. — С. 1069. — ISBN 978-0-7614-7559-0
  2. Schofield, Louise The Mycenaeans. — The British Museum Press, 2007. — С. 160. — ISBN 978-0-89236-867-9
  3. „KN V 52+“. Deaditerranean: Minoan Linear A & Mycenaean Linear B. 18-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-may 2022-yil.
  4. Andoza:Нп3 The Mycenaean World. — Cambridge, UK: Cambridge University Press, 1976. — С. 89. — ISBN 0-521-29037-6 At Google Books.
  5. Gantz, p. 96.
  6. „Homer, Iliad,Book 5, line 899“. www.perseus.tufts.edu. Tufts University.
  7. Homer, Ilias 5, 899—904.
  8. „Homer, Iliad,Book 5, line 363“. www.perseus.tufts.edu. Tufts University.
  9. „Homer, Odyssey, Book 4, line 219“. www.perseus.tufts.edu. Tufts University.
  10. Hesiod, Evelyn-White 2007.
  11. Graf 2009.
  12. Eustathius of Thessalonica, on Homer, § 1494; Virgil. Aeneid, vii. 769.
  13. Eustathios von Thessalonike, Kommentar zu Homers Ilias 1014, 60.

Adabiyotlar[tahrir | manbasini tahrirlash]