Nozimaxonim

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Nozimaxonim (1870 – Toshkent — 1924) — shoira. Oʻzbek ayollari orasidan chiqqan birinchi jurnalist-publitsist. Tatar, arab va fors tillarini oʻrgangan. Orenburg va Qozonda chiqib turgan matbuotni muntazam kuzatib borgan. Yevropa adabiyoti va madaniyati bilan tanish, erkparvarlik gʻoyalaridan bahramand boʻlgan. Oʻzbek va fors mumtoz adabiyotini, ayniq-sa, Saʼdiy, hofiz asarlarini oʻqigan.

Sheʼr va maqolalari 1900 yildan matbuotda bosilgan. 20 yoshlarida shoira "beshyogʻochlik Nozimaxonim" nomi bilan mashhur boʻlgan. Taraqqiyot, maʼrifat va madaniyatni tashviq etuvchi sheʼr va manzumalari, jaholat, bidʼat-xurofotni fosh etuvchi asarlari, zamonasidagi ijtimoiy tengsizlik va avj olgan milliy istibdoddan keskin norozilik bayon qilingan oʻtkir hajviy sheʼrlari "Shuhrat", "Sadoyi Turkiston", "Taraqqiy" kabi gaz.larda muntazam chiqib turgan. Shoira mehnat-kash xalqning milliy ozodlik hara-katini qoʻllab-quvvatlagan, xotin-qizlarning jamiyatdagi roli va oʻrni haqida asarlar yozgan, jaholat va zulm poymol etgan oʻzbek ayolining milliy, insoniy haqhuquklarini talab qilib chiqqan ("Insonga qancha erk darkor?", "Ilm va maorif borasida bir-ikki soʻz", "Xotinlar huquqiga oid" va boshqalar).

N. sheʼriyati 1905—17 yillar oʻzbek adabiyotining yetakchi tamoyillarini aniklashda, 20-yillar oʻzbek sheʼriyatining harakterli xususiyatlarini belgilashda muhim ahamiyatga ega.

Adabiyot[tahrir]

  • Qosimov B., Milliy uygʻonish, T., 2002.[1]

Manbalar[tahrir]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil