Navoiy kon-metallurgiya kombinati

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish

Kombinat haqida[tahrir | manbasini tahrirlash]

Qisqartma "NKMK" AJ
Sanoat konchilik va metallurgiya sanoati
Ishga tushgan sanasi 1958-yil 1-sentabr
Joylashuvi Navoiy viloyati Navoiy shahri
Ishchilar soni 46 000 nafarga yaqin
Vebsayti www.ngmk.uz


"Navoiy kon-metallurgiya kombinati" aksiyadorlik jamiyati ("NKMK" AJ) jahonda oltin ishlab chiqaruvchi peshqadam kompaniyalar o‘ntaligiga kirib, yer osti boyliklari zaxiralarini geologik qidirish, qazib olish va qayta ishlashdan to tayyor mahsulot olishgacha bo‘lgan to‘liq ishlab chiqarish jarayonini o‘zlashtirgan, O‘zbekiston konchilik sanoatining eng yirik korxonasi hisoblanadi. Kombinatning “999,9” soflikdagi oltin quymalari jahonning qimmatbaho metallar bo‘yicha birjalarida O‘zbekistonning brendiga aylandi.[1]

O‘zbekiston Respublikasi mustaqillik yillarida NKMK rivojlanishning yangi bosqichiga qadam qo‘ydi. Amaldagi korxonalarni texnik va texnologik modernizatsiya qilish hamda yangi qayta ishlash quvvatlarini qurish natijasida kombinat mahsulot ishlab chiqarishda salmoqli yutuqlarga erishdi.

"NKMK" AJning asosiy bo‘linmalari:

- Shimoliy kon boshqarmasi (Uchquduq shahri);

- Markaziy kon boshqarmasi (Zarafshon shahri);

- Janubiy kon boshqarmasi (Nurobod shahri);

- “1-GMZ” kon boshqarmasi (Navoiy shahri);

- Navoiy mashinasozlik zavodi.

Mamlakatimiz mustaqillik yillarida kombinat tomonidan qurilib foydalanishga topshirildi:

3-gidrometallurgiya zavodi (3-GMZ)

4-gidrometallurgiya zavodi (4-GMZ)

5-gidrometallurgiya zavodi (5-GMZ)

7-gidrometallurgiya zavodi (7-GMZ)

"NKMK" AJ respublikamizning eng yirik sanoat korxonasi bo‘lib, zamonaviy konchilik asbob-uskunalari va texnologiyalar bilan jihozlangan, malakali muhandis, mutaxassis kadrlarga ega.

Kombinat zamonaviy sanoat klasteri bo‘lib, unda ilm-fan va texnologiyalar integratsiyasining yangi shakllarini amalga oshirish uchun mustahkam poydevor yaratilgan. Kombinatning Innovatsiya markazi va ilmiy-tadqiqot laboratoriyalarida maʼdanni qazib olish va qayta ishlashning ko‘plab yo‘nalishlari bo‘yicha tadqiqotlar olib borilmoqda.

Navoiy kon-metallurgiya kombinati – ishonchli hamkor, yuqori sifat, samaradorlik va barqarorlik kafolati.

Kombinat o‘zining shonli tarixi davomida dunyoning rivojlangan mamlakatlaridagi xorijiy hamkorlari tomonidan eʼtirof etilib, zamonaviy kon-transport va texnologik uskunalarni joriy etish, ilg‘or texnologiyalarni ishlab chiqish va tatbiq etish, yangi ishlab chiqarish tarmoqlarini tashkil etish bo‘yicha yetakchi xorijiy kompaniyalar bilan muvaffaqiyatli hamkorlik tajribasiga ega.

Hozirgi globallashuv jarayonlarida raqobatbardoshlikni oshirish va xalqaro integratsiyani kuchaytirish maqsadida, Navoiy kon-metallurgiya kombinatida boshqaruvning aksiyadorlik jamiyati shakliga o‘tildi. Korxonada kombinat faoliyatini takomillashtirish, uni ishlab chiqarish texnologiyalari bo‘yicha dunyoning yetakchi kompaniyasiga va xalqaro moliya bozorining to‘laqonli ishtirokchisiga aylantirishga qaratilgan zamonaviy korporativ boshqaruv tizimini joriy etish, xalqaro standartlar talablariga muvofiq moliyaviy hisobotlarni tayyorlash bo‘yicha qator chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda.

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Санақулов Қ., Раупов Х., Хаитова О. История горной металлургии Узбекистана. Москва: “Грифон”, 2022
  2. Санақулов Қ., Раупов Х., Садриддинов Н. Янгиланаётган Ўзбекистон: Навоий кон-металлургия комбинатининг янги тарихи. - Т: “SAHHOF”, 2021
  3. Джулибеков Н. Финансово-экономические аспекты функционирования Навоийского ГМК на разных этапах развития. – Ташкент: “Sahhof”, 2020
  4. Санақулов Қ., Раупов Х., Хаитова О. Ўзбекистонда кон-металлургия тарихи. - Т.: “MASHHUR-PRESS”, 2019
  5. Санақулов Қ.С. Янги истиқболлар сари. Тошкент.: “MASHHUR-PRESS”, 2018

KOMBINAT TARIXI[tahrir | manbasini tahrirlash]

1958–1991-yillar

Bugungi kunda O‘zbekiston kon-metallurgiya sanoatining bayroqdori bo‘lgan Navoiy kon-metallurgiya kombinati Uchquduq hududida uran rudasini qazib olish va qayta ishlash maqsadida tashkil etilgan edi. XX asr 30–50 yillarida geologlarning Qizilqumda olib borgan tadqiqotlari natijasida Uchquduq hududida yirik uran konlari topildi. O‘sha paytda sobiq Ittifoqning atom sanoati uchun zarur bo‘lgan uranni qazib olish ishlarini tezlashtirish maqsadida bu yerga ko‘plab soha mutaxassislari yuborildi. Uchquduqda uran konlarini o‘zlashtirish ishlari boshlab yuborildi.

O‘zbekiston hududi qadimdan jahon sivilizatsiyasi markazlaridan biri bo‘lgan. Bu yerda qadim davrlardayoq yer osti boyliklari qazib olingani barchaga maʼlum. Qizilqum sahrosi kengliklarida tosh davriga mansub mehnat qurollarining topilishi mazkur hududlardagi yer osti boyliklari paleolit davridayoq ibtidoiy odamlar tomonidan o‘zlashtira boshlanganligini bildiradi. Jumladan, Qoratov tog‘laridan topilgan va arxeologlar tomonidan o‘rganilgan neolit davriga oid Uchtut chaqmoqtosh shaxtasi inson hayotiy faoliyatining eng qadimgi yodgorliklaridan hisoblanadi. Vatanimiz hududlarida odamlar azaldan mis, bronza, temir va boshqa metallarni qazib olib, ulardan mehnat qurollari va uy jihozlari yasashgan.

O‘zbekiston zamini oltin, kumush, uran, mis, polimetallar, temir, fosforit, kaolin kabi foydali qazilmalarning ko‘plab turlari zaxira va resurslariga boy. Yurtimiz yer osti tabiiy boyliklari orasida gaz, neft, ko‘mir kabi yoqilg‘i-energetika resurslari mavjudligi mazkur boyliklar qiymatini yana-da oshiradi.

O‘zbekiston kon-metallurgiya sanoatining bayroqdori bo‘lgan Navoiy kon-metallurgiya kombinati Uchquduq hududida uran rudasini qazib olish va qayta ishlash maqsadida tashkil etilgan edi. XX asr 30-50 yillarida geologlarning Qizilqumda olib borgan tadqiqotlari natijasida Uchquduq hududida yirik uran konlari topildi. O‘sha paytda sobiq Ittifoqning atom sanoati uchun zarur bo‘lgan uranni qazib olish ishlarini tezlashtirish maqsadida bu yerga ko‘plab soha mutaxassislari yuborildi. Uchquduqda uran konlarini o‘zlashtirish ishlari boshlab yuborildi.

1958-yil 20-fevralda sobiq Ittifoq hukumatining qarori bilan Navoiy kon-metallurgiya kombinati (1967-yil 1-yanvarga qadar korxona O‘rta mashinasozlik vazirligining 2-sonli kombinati deb nomlangan) tashkil etildi. 1958-yilda Uchquduq uran konlarining bir qismini sanoat yo‘sinida o‘zlashtirish boshlandi. Vaholanki, ularning ishlatilishi birmuncha murakkab edi. Bu yerda uran qazib olish ishlari birinchi bor olib borilayotganligi, qolaversa, uran zaxiralarining murakkab kon-geologik sharoitlarda joylashganligi tadqiqot va konni o‘zlashtirishning mutlaqo yangi texnologik usullari, eng samarali uslublarini qo‘llashni talab qilar edi. Shu sababli, konda ochiq va yer osti ishlari bir vaqtda olib borildi.

XX asr 50-yillarida sobiq Ittifoqning maxsus ilmiy tadqiqot ins­tituti xodimlari olib borgan ilmiy tadqiqot ishlari natijasida Uchquduq urani fizik-kimyoviy xususiyatining o‘ziga xosligi, texnik tuzilishi (sxemasi) bilan boshqa uran konlaridan ajralib turishi aniqlandi. Uchquduqdan uran maʼdani va boshqa yer osti konlarini izlab topish maqsadida tajriba sexi tashkil qilindi. Gidrometallurgiya zavodi qurilishi uchun temir yo‘lga yaqin bo‘lgan Karmana (hozirgi Navoiy shahri) hududi tanlandi. Buning bir qancha omillari: birinchidan, bu yerda Karmana temir yo‘l stansiyasining mavjudligi, ikkinchidan, Zarafshon daryosiga yaqinligi, uchinchidan, yangi issiqlik elektr stansiyasini barpo etish uchun imkoniyat mavjudligi edi. Shuningdek, yangi tashkil etilgan kombinatni malakali kadrlar bilan taʼminlash maqsadida “Taboshar” (Tojikiston) va “Moylisoy” uran konlaridan sohaning tajribali mutaxassislari jalb etildi.

XX asr o‘rtalarida geologlar mamlakatimiz zaminidagi qazilma boyliklarni qidirib topishda katta muvaffaqiyatlarga erishdilar. Geologlarning O‘zbekiston hududida yirik oltin konlari mavjudligi haqidagi ilmiy-nazariy taxminlari o‘zining to‘laqonli tasdig‘ini topdi. Mashhur geolog olim Ibrohim Hamroboyevning 1958-yilda chop etilgan “G‘arbiy O‘zbekistonda magmatizm va postmagmatizm jarayonlari” asari G‘arbiy O‘zbekistonda oltin va bir qator qimmatbaho metall bo‘lgan konlarni aniqlashga asos bo‘ldi. Maʼlumki, Ibrohim Hamroboyevning geologiya fani ravnaqiga qo‘shgan katta hissasi uchun yangi topilgan mineralga uning nomi – “Khamrabaevit” berildi. Butun umrini O‘zbekiston va Markaziy Osiyoning geologiyasi, yer osti konlarini o‘rganishga bag‘ishlagan olim magmatik jinslarning petrologiyasi va geokimyosi yechimlari, metasomatik mahsumiy o‘zgarishlari, maʼdanlarning paydo bo‘lishi va metallogeniyasi, yer po‘s­ti chuqurligi bilan bog‘liq magmatizm va metallogeniya masalalarining o‘zaro aloqadorligi kabi nihoyatda dolzarb muammolar yuzasidan serqirra izlanishlar olib borib, ulkan kashfiyotlarni amalga oshirdi.

XX asr 50-yillarida O‘zbekiston Geologiya xizmati xodimlari – geologiya-mineralogiya fanlari doktori, akademik H.M.Abdullayev, geologiya-­mineralogiya fanlari doktori H.T.To‘laganov rahbarligida keng qamrovli tadqiqotlar boshladilar va asosiy eʼtiborni O‘zbekistonning g‘arbiy qismiga qaratdilar. Keyingi metallogenik izlanishlarni olib borgan geologiya-mineralogiya fanlari doktori, O‘zbekiston Fanlar akademiyasi Geologiya instituti direktori K.L.Babayev, O‘zbekiston Fanlar akademiyasi Geologiya va geofizika instituti direktori, geologiya-mineralogiya fanlari doktori, akademik I. H. Hamroboyev va geolog, oltin konlari bo‘yicha mutaxassis L. Z. Peyli Nurota tog‘lari va Qizilqum sahrosida oltin olish istiqbollarini tasdiqlashdi. Shundan so‘ng Qizilqum sahrosini geologik o‘rganish uchun katta mablag‘ ajratilib, dala ishlariga yuqori malakali mutaxassislar jalb etildi. Tomditov tog‘larining janubi-sharqida geofizika va razvedka partiyasining rahbari Yu. N. Mordvinsev, partiyaning katta geologi P. V. Xramishkin hamda partiyaning katta geofizigi S. I. Lukyanov tomonidan geofizik va geokimyoviy usullarni keng tatbiq etgan holda qidiruv ishlari olib borildi. Natijada, tarkibida oltin miqdori yuqori bo‘lgan bir qator konlar aniqlandi. 1958 yilda “Muruntov” koni maydonida ariqlar (kanal) yordamida nafaqat tomirlar (jila) tarkibidagi, balki tomir atrofidagi maydonlarda ham sanoat metali mavjud bo‘lgan birinchi kvars tanalari qazib olindi. Bu holat ishning tubdan burilishiga zamin yaratib berdi.

“Muruntov” konining ochilishi xalqaro geologik jamoatchilik tomonidan XX asrning ikkinchi yarmidagi qimmatbaho metallar sohasida qilingan eng katta kashfiyot sifatida tan olindi. Bugungi kunda ham ushbu ulkan kon iqtisodiyotimiz rivojida o‘zining mustahkam o‘rniga ega.

“Muruntov” koni ochilishidan boshlab, ushbu konda tog‘ va burg‘ilash ishlari batafsil o‘rganildi. Xususan, chuqur va o‘ta chuqur bo‘lishi kutilgan konda oltinning umumiy hajmi, imkoniyatlari va kelajakda izlab topilishi bo‘yicha juda sinchkov va og‘ir ishlar qilindi. 1965-yildan 1969-yilgacha bo‘lgan qisqa vaqt ichida kon sanoat ishlab chiqarilishiga tayyorlandi, yuqori kuchlanishli elektr uzatish liniyasi va Amudaryo daryosidan suv quvurining birinchi bosqichi tortildi. Rudani qazib olish, qayta ishlash maj­mualari foydalanishga topshirildi va ochiq kon qazish ishlari boshlandi. 1967-yilning 5-martida “Muruntov” ochiq konida birinchi portlatish ishlari amalga oshirildi.

“Muruntov” koni – Markaziy Qizilqumda joylashgan yirik kon bo‘lib, Navoiy shahridan 180 km. shimolda, Zarafshon shahridan 40 km. sharqda, Tomditovning janubiy etagida joylashgan. Oltin zaxiralarining ko‘pligi, ruda qazib olish texnologik sharoitlarining qulayligi uchun kon “Asr moʻjizasi” deb tan olindi. Ibrohim Hamroboyev rahbarligidagi geologlarning nomi “Muruntov” konini topgan olim sifatida tarix zarvaraqlariga muhrlandi. “Muruntov” konini ochganligi uchun Ibrohim Hamroboyev boshchiligidagi bir guruh geologlar 1969-yilda sobiq Ittifoqning davlat mukofoti bilan taqdirlanishdi. Shuningdek, “Tomdibuloq” va “Chormitan” oltin konlarining ochilishi akademik Ibrohim Hamroboyev nomi bilan bog‘liq. “Chormitan” konini ochganligi uchunu “Konning ilk kashfiyotchisi” diplomi bilan ham taqdirlandi.

XX asr 60-yillarida geolog olimlar tomonidan Tyan-Shan tog‘larining Ural tog‘lari bilan genetik bog‘liqligi to‘g‘risidagi ilmiy-nazariy qarashlar ilgari surildi. Tyan-Shan tog‘lari Qizilqum cho‘llari tomon davom etib, Quljuqtog‘, Bukantog‘ maydonlarida yer yuzasiga chiqishi va yer ostida yana Amudaryo quyi oqimi tomon davom etib, Sulton Uvays tog‘lari yer yuzida paydo bo‘lgani aniqlandi. Qizilqum va Sulton Uvays tog‘larida Ural tog‘lariga xos oltin, temir, nikel kabi konlarning ochilishi muhim ahamiyat kasb etdi.

1964-yilda tashkil etilgan Qizilqum geologiya-qidiruv ekspeditsiyasi geologlari ham sahrodagi oltin, uran va boshqa konlarni qidirib topishda o‘zlarining katta hissalarini qo‘shdilar. Minglab ishchilar, muhandislar, olimlar, turli darajadagi rahbarlarning fidokorona mehnati bilan Qizilqum sahrosini o‘zlashtirish boshlandi. Qizilqum kengliklarida o‘sha vaqt bilan solishtirganda, zamonaviy infratuzilmaga ega bo‘lgan posyolka va shaharlar barpo etildi. Inson qadami yetgan sahro go‘zal maskanlarga aylandi.

Navoiy kon-metallurgiya kombinatidek yirik sanoat korxonasining barpo etilishida o‘z yurtini sevuvchi, vatanparvar, matonatli va metin irodali, eng murakkab muhandis-texnikaviy va ijtimoiy masalalarni hal etishga qodir fidoyi kishilarning beqiyos mehnati singdi. Ular kombinat tashkil etilgan birinchi kunlardanoq, uning porloq istiqboli va kelajakda, albatta, shu yurt ravnaqi va xalqimiz farovonligi uchun xizmat qilishini bilib, bor kuch-g‘ayrati va bilimini uning rivojiga sarfladilar.

Kombinatni tashkil etish va “Muruntov” konini o‘zlashtirish ishlarini tashkil etishda xalqimizning asl farzandi, atoqli davlat va jamoat arbobi Sharof Rashidovning katta hissasi bor. Sharof Rashidov 1959-yildan to 1983-yilgacha O‘zbekiston Kompartiyasi Markaziy Komitetining birinchi kotibi bo‘lib ishlagan davrida o‘zining noyob aql-zakovati, boy bilim va tajribasi, yuksak insoniy fazilatlari bilan katta obro‘-eʼtibor qozongan edi. Sharof Rashidov 1969-yilda Zarafshonda oltinni qayta ishlaydigan zavodni ishga tushirish va unda birinchi oltin qo‘ymani olishda shaxsan ishtirok etadi. Qizilqum sahrosida Navoiy, Zarafshon, Uchquduq va Zafarobod kabi shahar va posyolkalar qad ko‘tardi. O‘sha vaqtda davrning nihoyatda qaltisligiga qaramasdan, Sharof Rashidovning vatanparvarligi va dovyurakligi tufayli yangi tashkil topgan shaharlarga o‘zbek xalqining buyuk shoiri va mutafakkiri Alisher Navoiy, shuningdek Zarafshon va Uchquduq nomlarining berilishi katta jasorat edi.

Buyuk shoir nomi bilan ataluvchi Navoiy shahrining bunyod etilishi Navoiy kon-metallurgiya kombinati tashkil topishi bilan bevosita bog‘liq. 1958-yil 3-sentyabrda Karmana stansiyasi yonida tashkil etilgan shaharga buyuk mutafakkir, shoir va davlat arbobi Alisher Navoiy nomi berildi.

Sahro bag‘ridagi moʻjiza hisoblangan Zarafshon shahrining barpo etilishida, bu yerda odamlarga barcha shart-sharoitlar yaratib berilishida ham Sharof Rashidovning g‘amxo‘rliklarini qayd etish joiz. Sharof Rashidov Navoiy kon-metallurgiya kombinatini barpo etishda jonbozlik ko‘rsatgani, har bir qurilish inshootini borib ko‘rgani, ular loyihalariga o‘z takliflarini bildirganliklarini alohida taʼkidlab o‘tish kerak.

Albatta, Qizilqumning bepoyon kengliklaridagi qazilma boyliklarini o‘zlashtirish, Navoiy kon-metallurgiya kombinatini tashkil etish, uran va oltin ishlab chiqarish korxonalari hamda konchilar uchun zamonaviy shahar va shaharchalar barpo etishda SSSR O‘rta mashinasozlik vaziri bo‘lib ishlagan Yefim Pavlovich Slavskiy (1957-1986-y.), kombinatning birinchi direktori Zarab Petrosovich Zarapetyan (1958-1971-y.), kombinat direktorlari Anatoliy Anatolyevich Petrov (1971-1985-y.) va Nikolay Ivanovich Kucherskiy (1985-2008-y.)lar rahbarligidagi matonatli mehnat jamoasining xizmatlari katta bo‘ldi. Qizilqumdagi boyliklarni o‘zlashtirishda faol qatnashgan minglab muhandis, quruvchi, energetik, konchi va metallurglarning sharafli nomlari kombinatning shonli tarixiga zarhal harflar bilan bitildi.

Uchquduq shahrining tarixi bu yerda uran konining ochilishi bilan bog‘liq. Qizilqumda uran konlari topilishi, o‘z navbatida, bu yerda aholi yashash joylari ham barpo etilishiga olib keldi. Uchquduq shahrining qurilishi 1956-yil bahorida boshlanib, dastlabki uy-joylar harbiylar tomonidan baraklar shaklida barpo etildi. O‘zbekiston hukumatining 1959-yil sentyabrdagi 343-sonli qarori bilan Uchquduqqa shahar tipidagi posyolka maqomi berildi. 1960-61-yillarda Uchquduqqa yuk tashish va passajir poyezdlar uchun temir yo‘l o‘tkazildi. Shaharni barpo etishda Qizilqumni zabt qilishga birinchilardan bo‘lib kelgan turli millat vakillari jasorat ko‘rsatib mehnat qildilar. Uchquduqda yana bir muhim masala, yaʼni ijtimoiy soha obyektlari, iqtisodiyot tarmoqlarini kuz-qish mavsumida barqaror ishlashi uchun asosiy turdagi yoqilg‘i-energetika resurslari bilan taʼminlash dolzarb hisoblangan.

Kon-metallurgiya sanoatida birinchi bor Uchquduqda uran yer ostida eritmaga o‘tkazish usulida olina boshlandi. 1964-yil dekabrda Navoiy shahrida 1-gidrometallurgiya zavodining birinchi navbati ishga tushirildi va uran rudasini qayta ishlash boshlandi. Konchilar tomonidan rudani qazib olish uchun ochiq va shaxta usullaridan foydalanildi. Buning uchun o‘n bitta karyer va yer osti ishlarini olib borish uchun o‘n to‘rtta shaxta qurildi. 1962-yildan “Uchquduq” geotexnologik koni solnomasi boshlandi. Bu vaqtga kelib, uranga ehtiyoj ortib borishi sababli “Uchquduq” konidagi sayoz va og‘ir kon-geologik sharoitlarida joylashgan uran rudasini qazib chiqarishning anʼanaviy ochiq va yopiq usullari yaroqsiz bo‘lganligi uranni yer ostida eritma hosil qilish yo‘li bilan olishni taqozo etdi. Natijada shu kabi konlarni ishga tushirishning texnologik usulini yaratish bo‘yicha tajriba-sinov ishlari boshlab yuborildi. Mazkur yangi texnologik usul – uranni yer osti quduqlarida eritib saralash. Bu usul bilan qattiq material tarkibidagi elementlar eritmalar yordamida ajratib olinadi. Chunki ajratib olinadigan elementlar boshqa ishlanadigan materiallarga qaraganda yaxshiroq eriydi. Bu g‘oyaga kovlanayotgan konlarning drenaj quduq va xandaq suvlariga uranni eritib o‘tish holatlari turtki bo‘ldi.

Uran qazib chiqarishning mazkur ilg‘or usuli kombinat mutaxassislarining saʼy-harakatlari bilan amaliyotga joriy etila boshlandi. 1969-yildan boshlab mazkur texnologiya keng tatbiq etilishi natijasida oldinlari ochiq kon usulida ishlash uchun yaroqsiz hisoblangan “Aytim” konida yangi 102- va 103-uchastkalar ishga tushirildi. 1977-yilda 104-uchastkada va ruda murakkab geologik-gidrogeologik sharoitlardagi katta chuqurliklarda joylashgan 48-, 66-konlarda ham tajriba-sanoat ishlari olib borildi.

Kombinatda 80-yillar o‘rtalaridan 102-uchastkada birinchi marta havo bilan to‘yingan qatlam suvlari yordamida rudani eritib olishning butunlay yangi (mini-reagent) texnologiyasi qo‘llanildi. Bu qazib chiqarish tannarxini sezilarli darajada tushirish imkonini berish bilan bir qatorda sof ekologik texnologiyalarni ishlab chiqishga zamin yaratdi. 1987-yildan keyin sobiq Ittifoqda siyosiy vaziyatning o‘zgarishi, shuningdek, konversiya boshlanishi munosabati bilan jahon bozorida uranga talab kamaydi. Qizilqumda uranni qazib olish anchagina qisqarganiga qaramasdan, faqat ushbu texnologiya tufayli yer ostida quduqli (skvajinli) eritmaga o‘tkazish uchastkalari saqlab qolindi. Uran rudasi qazib olinadigan yer osti konlari va karyerlar sekin-asta yopilib, yuqori malakali xodimlarning taqdiri muallaq bo‘lib qolgan edi.

Qizilqumda minglab ishchilar, muhandislar, olimlar hamda rahbarlarning fidokorona mehnatlari tufayli odam yursa oyog‘i, qush uchsa qanoti kuyadigan sahro o‘zlashtirildi. Qizilqum chinakam go‘zal maskanga aylandi, zamonaviy infratuzilmaga ega shaharlar bunyod etildi. 1965-yilda konchilar uchun Zarafshonda birinchi uylar foydalanishga topshirildi. O‘zbekis­ton SSR Oliy Soveti Prezidiumining 1972-yil 20-iyuldagi farmoni bilan Zarafshonga shahar maqomi berildi. Bugungi kunda Navoiy, Zarafshon, Uchquduq shaharlari sahro bag‘ridagi go‘zal maskanlarga aylandi.

1964-yilda “Muruntov” koni oltin tarkibli rudalarini qazib chiqarish va qayta ishlash tarmog‘ini yaratish ishlari boshlandi. 1967-yil 1-martida “Muruntov” karyerida birinchi ommaviy portlatish amalga oshirildi va “Muruntov” konini ochiq usulda o‘zlashtirish boshlandi. 1967-yilda akademik B.N.Laskorin va bir guruh olimlarning loyihasi asosida 2-gidrometallurgiya zavodi qurilishi boshlandi. Konchi va metallurglarning olib borgan ishlari natijasida 1969-yil 21-iyun kuni birinchi marta tozalangan sof oltin olishga erishildi. 1969-yil 21-iyulda esa tarixiy voqea – birinchi marta “Muruntov” konidan 11 kilogramm 820 grammlik sof oltin yombisi olindi. Qizilqum hududi O‘zbekistonning yirik oltin maʼdanli vohasiga aylandi. Navoiy kon-metallurgiya kombinati esa jahonda oltin ishlab chiqaruvchilar o‘nligiga kirdi. 1971-yildan boshlab zavodda 999,9 probali sof oltin olinishi boshlandi. 1972-yil 2-oktyabrda 2-gidrometallurgiya zavodining ikkinchi navbati, 1975-yil may oyida esa uchinchi nav­bati ishga tushirildi. 1979-yil sentyabrida zavodda tayyor mahsulot sexi, yaʼni oltinni affinaj qilish sexi tashkil etildi.

1963-yilda Navoiy shahrida kon-metallurgiya sanoati hamda barpo etilayotgan sanoat korxonalarini yetuk va malakali mutaxassis kadrlar bilan taʼminlash maqsadida Toshkent politexnika institutining kechki o‘quv maslahat punkti ochildi. Kechki o‘quv maslahat punktida to‘rtta: fuqaro sanoat qurilishi, noorganik moddalar texnologiyasi, elektr taʼminoti, metall qirqish va mashinasozlik texnologiyasi mutaxassisliklari mavjud bo‘lgan. 1966-yilda kechki o‘quv maslahat  punkti Toshkent politexnika ins­titutining Umumtexnika fakultetiga aylantirildi. Shuningdek, 1971-yil 17-dekabrda Markaziy kon boshqarmasida O‘quv markazi o‘z faoliyatini boshladi. Unda kombinat uchun zarur texnik mutaxassislar tayyorlandi.

SSSR davrida Navoiy kon-metallurgiya kombinati kabi yirik korxonalarni mahalliy kadrlar bilan taʼminlash masalalariga panja ostidan yoki ularga “ishonmaslik” kayfiyati bilan qaralardi. O‘zbekistondagi kon-metallurgiya sanoati korxonalari uchun mutaxassislar faqat Toshkent politexnika institutida tayyorlanardi. O‘zbekiston hududida joylashgan Navoiy kon-metallurgiya kombinati Ittifoq maqomidagi tashkilot bo‘lib, to‘g‘ridan-to‘g‘ri Markazga bo‘ysunardi. Bu korxonaning faoliyatidan O‘zbekiston iqtisodi va byudjeti uchun foyda juda kam bo‘lgan. Garchi kombinat mamlakatimizning tabiiy va iqtisodiy resurslaridan foydalansada, undan olinadigan soliq tushumlari bevosita Ittifoq byudjetiga borib tushardi. O‘sha paytda Navoiy kon-metallurgiya kombinatida jahon andozalariga javob beradigan yuqori sifatli oltin olinardi. Maʼlumotlarga qaraganda, 1980-yillar oxirlarida kombinat SSSRda olingan oltinning salkam 50 foizini bergan. Lekin bu boyliklar to‘laligicha Markazga olib ketilar, O‘zbekistonga esa hech qanday nafi tegmasdi. Chunki mustabid tuzumning mustamlakachilik iskanjasida siqib qo‘yilgan O‘zbekiston o‘z zaminidan olinadigan birorta boylikning egasi emasdi Buning ustiga, Ittifoq korxonalari O‘zbekistonning ijtimoiy muammolarini hal etishga yordam berishni xohlamasdi va uning neʼmatlaridan mustaqil foydalana olmasdi. Masalan, kadrlar masalasi ular tomonidan Rossiya, Ukraina, Belarus kabi respublikalardan mutaxassislar va ishchilar jalb qilish orqali hal qilinardi. O‘sha davrda ishchi-xodimlar o‘rtasida mahalliy aholi vakillari ulushi juda kam darajada edi.

Xalq o‘z mehnati va aql-zakovati bilan yaratgan neʼmatlardan to‘liq o‘zi bahramand bo‘lishi uchun doim kurashib keldi va bunga ishonib yashadi. 90-yillar boshiga kelib, mamlakatimiz katta yaratuvchanlik va chinakam tarixiy o‘zgarishlar, yaʼni mustaqillikka erishish ostonasida turardi.

Shunday qilib, 50–80-yillarda respublikada foydali qazilmalarni qazib olish va ularni qayta ishlash bo‘yicha kon-metallurgiya sanoatining eng yirik korxonasi – Navoiy kon-metallurgiya kombinati tashkil etildi va o‘zining taraqqiyot yo‘lini bosib o‘tdi.

KOMBINAT MUSTAQILLIK YILLARIDA[tahrir | manbasini tahrirlash]

Hech bir xalq yoki millat o‘z ozodligi va mustaqilligini osonlik bilan qo‘lga kiritmagan. Ajdodlarimizning so‘nggi 130 yildan ko‘proq davom etgan mustamlakachilik davridagi ozodlik kurashlari buning isbotidir. 1991-yilning 31-avgustida O‘zbekiston mustaqilligi eʼlon qilindi. Yurtimiz istiqloli xalqimiz kelajagi uchun katta imkoniyatlarni ochdi.

Mehnatsevar va fidoyi xalqimiz mardonavor kurashlar natijasida tarixan qisqa davrda o‘zining milliy taraqqiyot yo‘lidan qatʼiyat bilan borib, barcha sinov va mashaqqatlarni yengib o‘tib, katta marralarni zabt etayapti.

Mustaqillik arafasida sobiq Ittifoqda sodir bo‘lgan siyosiy boshbosh­doqlik oqibatida, turli mintaqalarda millatlar va fuqarolar o‘rtasida nizolar vujudga keldi. Yurtimiz ham tahlikali davrni boshdan kechirayotgan, turli ziddiyatlar avj olgan, respublika iqtisodiyoti og‘ir ahvolga tushib qolgan edi. O‘zbekistonning Birinchi Prezidenti Islom Karimov rahbarligida mustaqillik arafasida va mustaqillikning dastlabki yillarida vujudga kelgan o‘ta murakkab sharoitda respublikamizdagi ijtimoiy-iqtisodiy tahlikali vaziyatni barqarorlashtirish, ijtimoiy adolatni tiklash, sanoat korxonalarini bir maromda ishlashini tashkil etish borasida misli ko‘rilmagan katta ishlar amalga oshirildi. Natijada, qisqa vaqtda yurtimizda barcha sohalarda ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy vaziyat barqarorlashdi.

Boshqa sohalarda bo‘lgani kabi mamlakatimizda yangi ijtimoiy-siyosiy munosabatlar va iqtisodiy islohotlarga o‘tish bosqichi kon-metallurgiya sanoati korxonalari uchun ham juda murakkab va og‘ir kechdi. 90-yillar boshlarida Navoiy kon-metallurgiya kombinatining ham iqtisodiy ahvoli og‘irlashdi. Negaki, mazkur soha korxonalari Ittifoq davrida o‘n yillar mobaynida markazlashtirilgan tizim orqali boshqarilgan edi. O‘z davrida bu tizim orqali maʼlum bir natijalarga erishilgan bo‘lsada, ammo Sovet Ittifoqining parchalanib ketishi va xo‘jalik aloqalarining uzilishi oqibatida korxonaning mahsulot ishlab chiqarish hajmi kamayib ketdi. Kombinatda ishlab chiqarishni bir maromda saqlab turish Ittifoqning ko‘plab mintaqalaridan texnika, turli xil materiallar va asbob-uskunalarning yetkazib berilishiga bog‘liq qilib qo‘yilgan edi. Ittifoqning parchalanishi natijasida vujudga kelgan yangi mustaqil davlatlar bilan xo‘jalik aloqalarining izdan chiqib ketishi mahsulotni sotish, bojxona to‘siqlari va valyuta bilan bog‘liq ko‘plab qiyinchiliklarning paydo bo‘lishiga olib keldi.

Masalan, o‘tgan asr 90-yillari boshida sobiq Ittifoq tarkibida bo‘lgan uran ishlab chiqaruvchi respublikalar uchun og‘ir davr boshlandi. Jahon bozorida uran oldi-sotdisi bo‘yicha asosiy hal qiluvchi kuch bo‘lgan AQSH Savdo departamenti o‘z qarori bilan sobiq Ittifoq uchun uran bozorini uzil-­kesil yopib qo‘ydi. Oqibatda mahsulot tannarxi keskin tushib ketishi bilan birga, mahsulot sotilmasdan turib qolish holati yuzaga keldi. Bunday taqiq endigina mustaqillikka erishgan mamlakatimizning yagona tabiiy uran ishlab chiqaruvchi korxonasi bo‘lgan Navoiy kon-metallurgiya kombinati uchun qiyinchilik keltirib chiqardi. Korxona jiddiy muammolar girdobida qoldi. Bunday sharoitda muammoga ijobiy yechim topish, ishlab chiqarish va ish o‘rinlarini saqlab qolishdek muhim vazifa turardi. Uran to‘planib qolishi oqibatida uning atrof muhitga taʼsiri va ekologiya buzilishi bosh­langandi.

Bu vazifani tezkor hal etish kombinat tashqi iqtisodiy aloqalar bosh­qarmasining masʼul xodimlari va kombinatning Toshkent shahridagi vakolatxonasi rahbari Saidahrol G‘ulomov zimmasiga yuklatildi. Ochig‘i, bu vazifa juda murakkab, qaltis va og‘ir edi. Yuzaga kelgan vaziyatni bartaraf etish uchun NKMK AQSHning o‘sha paytda uran sotib oluvchi yirik “Nyukem” kompaniyasi bilan aloqa o‘rnatdi. Shuningdek, mashhur “White & Case” yuridik kompaniyasi ham bu ishga jalb etildi. Saidahrol G‘ulomov O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasida ishlab, to‘plagan boy tajribasiga tayanib, yuqorida keltirilgan kompaniyalar bilan olib borilgan muzokaralar hamda AQSH Savdo vazirligiga O‘zbekistonda ishlab chiqarilgan uranni rea­lizatsiya qilishga nisbatan taqiqni to‘xtatish yuzasidan materiallar tayyorlashda NKMK va O‘zbekiston Respublikasi manfaatlarini qatʼiy turib himoya qildi. Saidaxrol G‘ulomov va kombinat mutaxassislarining saʼy-­harakatlari tufayli 1992-yilning aprelida “Nyukem” kompaniyasi bilan tabiiy uranni Yevropa va AQSH bozorlariga eksport qilish yuzasidan uzoq muddatli shartnoma imzolandi. Bu ekologik va ijtimoiy murakkablikni bartaraf etib, iqtisodimiz uchun zarur valyuta tushumi barqarorligini taʼminladi va shu yilda 242 million AQSH dollarlik uran eksport qilishga erishildi.

Kombinat jamoasi mustaqil respublikamizda vujudga kelgan ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy qiyinchiliklarni yengib o‘tish yo‘lida mashaqqatli davrga qadam qo‘ydi. Mamlakatimizda davlat mustaqilligi eʼlon qilingandan so‘ng Navoiy kon-metallurgiya kombinati O‘zbekiston tasarrufiga o‘tkazildi. Albatta, bu jarayonlar oson kechmadi. Sobiq Markaz oltin va uran qazib oluvchi yirik korxonani mustaqil davlatga “tekin”ga berib qo‘­yishni istamasdi, albatta. Ammo, Birinchi Prezidentimizning bu boradagi qatʼiyati natijasida kombinat respublika ixtiyoriga o‘tkazildi. Xalqimizning sevimli shoiri, O‘zbekiston Qahramoni Abdulla Oripovning 2011-yilda bitilgan “Muruntov” sheʼrida bu tarix qisqacha bo‘lsada aks etgan. Ulug‘ shoirimiz yozganidek:

Kimning tomin hatto,

Qopladi tilla rangi.

Kimgadir tekkan edi

Faqat uning jarangi...

Xalqimiz ona zaminimizdagi neʼmatlardan o‘zi to‘liq bahramand bo‘lishi uchun doim kurashib keldi va bunga ishonib yashadi. Shoir aytganidek:

Erk yo‘lida farzandlar

Chekinmadi bir qadam.

Shu taxlit g‘olib bo‘ldik

Yigirma yil muqaddam...

Mustaqillikning dastlabki yillarida kombinat og‘ir ahvolga tushib qolgan edi. Moliyaviy sohada paydo bo‘lgan qiyinchiliklar, ishlab chiqarish hajmining kamayib ketishi kabi masalalar, o‘z navbatida, ishchi-­xodimlarning kayfiyatini ham tushirib yuborgan edi. XX asr 50–80-yillarida Ittifoqning turli respublikalaridan kombinatga ishga yuborilgan muhandis va ishchi-xodimlarning aksariyati o‘z yurtlariga ko‘chib ketish taraddudiga tushgan edi. Ana shu og‘ir vaziyatda, yaʼni 1991-yil oktyabr oyida Birinchi Prezidentimiz Islom Karimov Zarafshon shahriga tashrif buyurib, kombinat jamoasi bilan uchrashadi. Bu uchrashuvda kombinatni kelgusidagi rivoji, uni zamonaviy texnika va texnologiyalar bilan jihozlash masalalari bilan bir qatorda Qizilqum kengliklarida mehnat qilayotgan konchilarning mehnatini qadrlash va ularga munosib shart-­sharoitlar yaratish, ularning ijtimoiy himoyasiga katta eʼtibor berish kabi masalalar ko‘rib chiqiladi. Kombinatda vujudga kelgan barcha muammolarning yechimini topish bo‘yicha chora-tadbirlar belgilanadi, ularni tezkorlik bilan hal etish bo‘yicha topshiriqlar beriladi.

Mustaqil O‘zbekiston hukumati tomonidan moliyaviy qiyinchiliklarga qaramasdan Navoiy kon-metallurgiya kombinatiga yirik subsidiyalar ajratildi. Mazkur mablag‘ kombinatni yangi texnikalar bilan taʼminlash, ishlab chiqarishga ilg‘or texnologiyalarni joriy etishga sarflandi. Jumladan, 1992-yilda respublika hukumatining Zarafshon-Uchquduq mintaqasini ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish va NKMK korxonalari ishlarini barqarorlashtirishga yo‘naltirilgan qarori kombinat tarixida yangi davrni boshlab berdi. Hukumatimiz tomonidan kombinatning moddiy-texnika bazasini kengaytirish uchun 250 million AQSH dollari miqdorida mablag‘ ajratildi. Mazkur mablag‘ hisobidan “Muruntov” koni uchun 20 ta 170 tonnalik “Yuklid”, 63 ta 140 tonna yuk ko‘taradigan “Katerpiller” yuk mashinalari, 7 ta g‘ildirakli ekskavator hamda GPS texnologik jarayonlarni boshqarish tizimi xarid qilindi. Natijada, kombinat nafaqat ishlab chiqarish quvvatlarini saqlab qoldi, balki mahsulot ishlab chiqarish hajmini sezilarli darajada ko‘paytirishga erishdi.

Mazkur qaror asosida 1995-yilda Uchquduqda 3-gidrometallurgiya zavodi va “Ko‘kpatas” hamda “Dovgiztov” konlari ishga tushirilishi kombinat jamoasining mustaqilligimizning dastlabki yillaridagi muvaffaqiyati sifatida tarix sahifalariga zarhal harflar bilan bitildi. Bu muvaffaqiyat respublikamiz kon-metallurgiya sanoati, shu jumladan, kombinat jamoasi uchun katta g‘alaba edi. Eng muhimi, mazkur zavodning ishga tushirilishi natijasida kombinat jamoasi o‘zining tajribali muhandis, malakali mutaxassis va fidoyi ishchi-xodimlarining nimalarga qodirligini isbotlab berdi.

Kombinat muhandis va mutaxassislarining muhim yutuqlaridan yana biri – 1994-yildan boshlab uranni ishlab chiqarishda faqat yer ostida eritmaga o‘tkazish usuli, yaʼni yangi texnologiyani birinchilardan bo‘lib amalda qo‘lladilar va bugungi kunga qadar uranni qazib olish ishlari faqat shu usulda amalga oshirilmoqda.

Kombinatda ishlab chiqarilayotgan mahsulot sifatiga katta eʼtibor qaratildi. Natijada, 1995-yilda Londondagi Qimmatbaho metallar birjasi Arbitraj laboratoriyasi tomonidan kombinat oltiniga “Good Delivery” – “Optimal yetkazib berish” maqomi berildi. 1998-yilda esa Tokio birjasi ham NKMK oltinini etalon, deb eʼtirof etdi. O‘zbekiston tamg‘asi shubhalanish va tekshirishga ehtiyoj bo‘lmagan, eng oliy sifat tariqasida butun dunyoda tan olindi. Kombinatning 2-gidrometallurgiya zavodi faoliyat ko‘rsatayotganidan buyon oltin yombisining og‘irligi yuzasidan isteʼmolchilardan biror marta eʼtiroz bildirilmagan.

Mustaqillik yillarida Navoiy kon-metallurgiya kombinati turdosh korxonalar ichida jahonda yetakchi o‘rinlarda turadigan eng yirik sanoat korxonalaridan biriga aylandi. Negaki, O‘zbekiston dunyodagi juda katta oltin, kumush va boshqa qimmatbaho hamda yer bag‘rida kam uchraydigan metallar zaxiralariga ega davlatlar jumlasiga kiradi.

Qazilma boyliklar haqida gap borganda, O‘zbekistonning oltin zaxirasini alohida taʼ­kidlash joiz. Oltin qazib chiqarish bo‘­yicha respublikamiz Mustaqil Davlatlar Ham­do‘stligi mamlakatlari orasida Rossiya Fe­de­ratsiyasidan keyin ikkinchi, aholi jon boshiga to‘g‘ri keladigan oltin bo‘yicha esa birinchi o‘rinni egallaydi.

Maʼlumotlarga ko‘ra, respublikamizda 63 dan ortiq oltin konlari aniqlangan. O‘zbekiston Geologiya va mineral resurslar davlat qo‘mitasining maʼlumotlariga ko‘ra, 2018-yil 1-yanvar holatiga ko‘ra, mamlakatimiz hududidagi oltin zaxiralari salkam 6 ming tonnani tashkil etib, dunyodagi oltin qazib chiqaruvchi davlatlar o‘rtasida birinchi o‘nlikka kiradi. Bu qazilma boyliklarni qazib olishda Navoiy kon-metallurgiya kombinati jamoasi mustaqillik yillarida katta ishlarni amalga oshirdi. Zamonaviy texnika va texnologiyalar bilan jihozlangan kombinat Qizilqum vohasining iqtisodiy salohiyati, sanoati, qurilishi, madaniyatini yuksaltirishda katta kuchga aylandi.

Navoiy kon-metallurgiya kombinati faoliyatida uran ishlab chiqarish bu yillarda yana-da kengaydi. 1993-yilda Zafarobod posyolkasida joylashgan yirik uran ishlab chiqaruvchi 5-kon boshqarmasi Leninobod kon-kimyo kombinatidan NKMK tarkibiga o‘tkazildi. Mustaqillik yillarida NKMK O‘zbekistondagi uran qazib oluvchi va eksportga tabiiy uran sotuvchi yagona tashkilot bo‘lib, bu esa, o‘z navbatida, uchquduqlik konchilarga yangi imkoniyatlar eshigini ochdi. 1992–2007-yillarda kombinat urani faqat AQSHga sotilgan edi. Bugungi kunga kelib tabiiy uran Yaponiya, Xitoy, Hindiston, Fransiya va Janubiy Koreya kabi davlatlarga ham eksport qilinmoqda.

OLTIN ISHLAB CHIQARISH[tahrir | manbasini tahrirlash]

"NKMK" AJda oltin qazib olish Markaziy, Shimoliy, Janubiy kon boshqarmalari va “1-GMZ” kon boshqarmasidagi konlarda amalga oshiriladi.

Qazib olingan tarkibida oltin bo‘lgan ma’dan gidrometallurgiya zavodlarida qayta ishlanadi.

Markaziy kon boshqarmasidagi 2-gidrometallurgiya zavodi (2-GMZ)

2-gidrometallurgiya zavodi ishlab chiqarish ko‘rsatkichlari bo‘yicha Navoiy kon-metallurgiya kombinatining eng yirik va yetakchi gidrometallurgiya zavodi hisoblanadi. Mazkur korxonada tarkibida qimmatbaho metall bo‘lgan maʼdanni maydalashdan boshlab, undan tayyor mahsulot ajratib olib, oliy sifatli quyma oltin hosil qilishgacha bo‘lgan texnologik jarayonlar to‘liq amalga oshiriladi.[1]

2-GMZda ishlab chiqarilayotgan kombinatning “999,9” soflikdagi oltin quymalari jahonning qimmatbaho metallar bo‘yicha birjalarida O‘zbekistonning brendiga aylandi. Kombinat oltini London oltin quymalari bozori assotsiatsiyasi (LBMA) tomonidan “Optimal yetkazib berish” maqomiga sazovor bo‘lib, Tokio sanoat tovarlari birjasi tomonidan sertifikatlashtirildi.

Markaziy kon boshqarmasidagi 5-gidrometallurgiya zavodi (5-GMZ)

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning 2017-yil 28-martida Navoiy viloyatiga tashrifi davomida Navoiy kon-metallurgiya kombinatining 5-gidrometallurgiya zavodi qurilishiga tamal toshi qo‘yilgan edi. 2021-yilda “Auminzo-Amantoy” oltin koni negizida yiliga 5 mln tonna sulfidli va oksidli rudani qayta ishlash quvvatiga ega mazkur zavod qurib bitkazildi.[2]

Markaziy kon boshqarmasidagi 7-gidrometallurgiya zavodi (7-GMZ)

7-gidrometallurgiya zavodi – texnogen chiqindilarni qayta ishlaydigan dunyodagi eng yirik korxona.

Zamonaviy texnologiyalarga asoslangan 7-GMZda murakkab jarayonlar orqali qayta ishlangan (texnogen) maʼdanlardan mahsulot olish yo‘lga qo‘yildi. Zavodning kombinatning boshqa gidrometallurgiya zavodlaridan farqi shundaki, bu yerda qo‘llanilayotgan texnologiyalar evaziga qayta ishlangan maʼdanni yana qayta ishlab, mahsulot olish imkoniyati mavjud. [3]

Shimoliy kon boshqarmasidagi 3-gidrometallurgiya zavodi (3-GMZ)

3-gidrometallurgiya zavodi – mamlakatimiz mustaqilligining dastlabki yillarida foydalanishga topshirilgan kon-metallurgiya sohasidagi birinchi yirik sanoat obyektidir.

2019-yilda 3-gidrometallurgiya zavodida “Kokpatas” va “Dovgiztov” konlarining sulfidli maʼdanlaridan oltin ajratib olish texnologiyasini takomillashtirish” investitsion loyihasi amalga oshirildi. Ushbu loyiha doirasida zavod chiqindilarini qayta ishlashga mo‘ljallangan filtrlash, quritish va quydirish bo‘yicha yangi majmua qurilib ishga tushirildi. [4]

Janubiy kon boshqarmasidagi 4-gidrometallurgiya zavodi (4-GMZ)

4-gidrometallurgiya zavodi – Navoiy kon-metallurgiya kombinatining zamonaviy korxonalaridan biridir. 2009-yilda Samarqand viloyati Qo‘shrabot tumani Zarkent qo‘rg‘onida zavod qurilishi boshlandi. Kombinat jamoasining hamjihatlikdagi mehnatlari natijasida, zavod juda qisqa vaqtda, yaʼni, 11 oyda barpo etilib, 2010-yilning avgust oyida ishga tushirildi. [5]

“1-GMZ” kon boshqarmasidagi 1-gidrometallurgiya zavodi (1-GMZ)

Mamlakatimiz mustaqillik yillarida 1-gidrometallurgiya zavodida katta o‘zgarishlar yuz berdi. Zavod dastlab uranni qayta ishlash va uran oksidi-chala oksidi ishlab chiqarish uchun qurilgan edi. Yillar davomida bu yerda boyitishning yangi texnologiyalari ishlatib kelindi. Yangi texnologik liniyalar barpo etildi, maʼdan hamda eritmalarni qayta ishlash hajmlari muttasil oshirib borildi. [6]



KON ISHLARI[tahrir | manbasini tahrirlash]

"Navoiy kon-metallurgiya kombinati" AJda ochiq kon ishlari Markaziy, Shimoliy kon boshqarmalari va “1-GMZ” kon boshqarmasidagi ochiq konlarda amalga oshiriladi.

“Muruntov” koni

“Muruntov” koni - Markaziy Qizilqumda, Navoiy shahridan 180 km shimolda, Zarafshon shahridan 40 km sharqda, Tomditovning janubiy etagida joylashgan. Dunyodagi eng yirik kon hisoblanadi. Kon oltin zaxirasi bo‘yicha XX asr moʻjizasi sifatida tan olingan.

Geologik tadqiqotlar natijasida o‘tgan asrning birinchi yarim yilligida hozirgi “Muruntov” koni joylashgan hududda ulkan oltin zahirasi mavjudligi bashorat qilingan. Keyinchalik mashhur o‘zbek geologi Ibrohim Hamroboyev boshchiligida olib borilgan qidiruv ishlarida bu haqiqat ekanligi o‘z tasdig‘ini topgan. 1965-yilda konni o‘zlashtirishga tamal toshi qo‘yilib, 1967-yil 1-martida birinchi portlatish amalga oshirilgan.

1969-yil 21-iyulda tarixiy voqea – 2-gidrometallurgiya zavodida birinchi marta “Muruntov” konidan qazib olingan maʼdandan 11 kilogramm 820 grammlik sof oltin yombisi olindi.

2010-yilda kombinat mutaxassislarining yuksak salohiyati bilan jahonda yagona va noyob bo‘lgan yiliga 14 mln tonna maʼdanni 285 metr balandlikka olib chiqish imkonini beruvchi, qiyalik burchagi 37 gradus va umumiy uzunligi 1802 metr bo‘lgan tik-qiya konveyeri (KNK-270) foydalanishga topshirilishi kon-metallurgiya tarixida olamshumul yangilik bo‘ldi. Ushbu konveyerning foydalanishga topshirilishi konda rudani transportlarda tashish masofasini 4,5 kilometrga, ko‘tarish balandligini esa 285 metrga qisqartirishga erishildi. Konveyer ishlatilishining iqtisodiy samarasi 101 milliard so‘mni tashkil qildi.  

Bugungi kunda konining uzunligi 4,3 kilometr, kengligi 3,2 kilometr, chuqurligi 650 metrni tashkil etadi.

Kondan yiliga o‘rtacha 42 million tonnadan ortiq maʼdan qazib olinmoqda.

Hozirda konda 2,6 ming nafardan ortiq ishchi-xodimlar ishlab kelmoqda.

“Muruntov” koni geologlar tomonidan eng yirik oltin zaxirasiga ega kon sifatida eʼtirof etilib, uning zaxirasi 4,5 ming tonnadan ortiq baholangan.

Konni o‘zlashtirishning V navbati kelgusida kon chuqurligini 1050 metrgacha yetkazish va maʼdan qazib olish hajmini yiliga 50 mln tonnaga yetkazish imkonini beradi.

“Muruntov” koni 2020, 2021-yillarda ketma-ket ikki marotaba xalqaro “Kitco” tahliliy markazi sarhisobiga ko‘ra, oltin qazib olish bo‘yicha jahonda birinchi o‘rinni qo‘lga kiritdi.

Nufuzli “Forbes” nashri O‘zbekistonda maydoni bo‘yicha dunyodagi eng yirik ochiq oltin koni – “Muruntov” koni joylashganligi hamda ushbu kon dunyodagi eng yirik oltin zaxirasiga ega bo‘lishi mumkinligini qayd etdi. [7] [8] [9] [10]

1977-yilda “Muruntov” konida markaziy gamma-aktivlashtirilgan tahlil laboratoriyasi ishga tushirildi. Mazkur laboratoriya ishga tushirilganidan boshlab 24 mln dan ortiq namunalar tahlil qilindi.

Konning markaziy gamma-aktivlashtirilgan tahlil laboratoriyasi noyob texnologiyalarga asoslangan. Hozirgi kunda laboratoriyada kuniga bitta tezlatgichda 3,5 mingdan ortiq namuna tahlil qilinmoqda. Laboratoriyada qisqa muddat 17 soniya ichida rudadagi oltin tarkibini aniqlab berish imkoniyati mavjud. Dunyodagi hech bir fizik laboratoriya bu hajmda tahlil o‘tkazish imkoniyatiga ega emas.

Hozirgi vaqtda bu laboratoriya tog‘-kon sanoatida geologik namunalarda oltinni aniqlash oltin yadrolarini faollashtirish usuliga asoslangan dunyodagi yagona amaldagi laboratoriya bo‘lib qolmoqda. [11]

  1. „2-gidrometallurgiya zavodi“.
  2. „5-gidrometallurgiya zavodi“.
  3. „7-gidrometallurgiya zavodi“.
  4. „3-gidrometallurgiya zavodi“.
  5. „4-gidrometallurgiya zavodi“.
  6. „1-gidrometallurgiya zavodi“.
  7. „"Mururntov" koni“.
  8. „"Горный журнал" (5-son 2021-yil, 43-bet)“.
  9. „"O‘zbekiston iqtisodiy axborotnomasi" (1-son 2021-yil, 30-bet)“.
  10. „"Горный журнал" (9-son 2018-yil, 33, 57, 90-betlar):“.
  11. „Markaziy gamma-aktivlashtirilgan tahlil laboratoriyasi“.

KORPORATIV BOSHQARUV[tahrir | manbasini tahrirlash]

“NKMK” AJ Kuzatuv kengashi a’zolari [1]

F.I.SH. Egallab turgan lavozimi
1. Qo‘chqorov Jamshid Anvarovich O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining o‘rinbosari – iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vaziri, kengash raisi
2. Shadiev Olimjon Kasimovich Kuzatuv kengashi mustaqil a’zosi, kengash raisining o‘rinbosari
3. Ishmetov Timur Amindjanovich O‘zbekiston Respublikasi Moliya vaziri, kengash a’zosi
4. Davletov Ruslanbek Kuroltayevich O‘zbekiston Respublikasi Adliya vaziri, kengash a’zosi
5. Ortiqov Akmalxon Juraxonovich O‘zbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi direktori, kengash a’zosi
6. Abdinazarov Bobur Kalandarovich O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vaziri o‘rinbosari, kengash a’zosi
7. Ponkratova Olga Igorevna Kuzatuv kengashi mustaqil a’zosi
8. Tanlov asosida Kuzatuv kengashi mustaqil a’zosi
9. Jumanazarov Akmal Ruzikulovich O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi Sanoat va uning bazaviy tarmoqlarini hamda kooperatsiya aloqalarini rivojlantirish masalalari departamenti boshlig‘i o‘rinbosari, kengash a’zosi


“NKMK” AJ Boshqaruvi a’zolari

Sanaqulov Quvondiq Sanaqulovich - “Navoiy kon-metallurgiya kombinati” aksiyadorlik jamiyati Boshqaruvi raisi – Bosh direktori [2]

Ravshanov Atabek Fayzullayevich - “Navoiy kon-metallurgiya kombinati” aksiyadorlik jamiyati bosh muhandisi, boshqaruv a’zosi [3]

Taparov Qurbanmurat Xolmuratovich - “Navoiy kon-metallurgiya kombinati” aksiyadorlik jamiyati bosh direktorining xodimlar va ma’muriy masalalar bo‘yicha o‘rinbosari, boshqaruv a`zosi [4] Shaymardanov Aleksey Sergeyevich - “Navoiy kon-metallurgiya kombinati” aksiyadorlik jamiyati bosh direktorining iqtisod va moliya bo‘yicha o‘rinbosari, boshqaruv a’zosi [5]

Xaitova Milana Rustamovna - “Navoiy kon-metallurgiya kombinati” aksiyadorlik jamiyati bosh yuriskonsulti, boshqaruv a’zosi [6]

  1. „“NKMK” AJ Kuzatuv kengashi a’zolari“.
  2. „"NKMK" AJ Boshqaruv raisi – Bosh direktori“.
  3. „“NKMK” AJ bosh muhandisi, boshqaruv a’zosi“.
  4. „"NKMK" AJ bosh direktorining xodimlar va ma’muriy masalalar bo‘yicha o‘rinbosari, boshqaruv a`zosi“.
  5. „“NKMK” AJ bosh direktorining iqtisod va moliya bo‘yicha o‘rinbosari, boshqaruv a’zosi“.
  6. „“NKMK” AJ bosh yuriskonsulti, boshqaruv a’zosi“.

KOMBINAT XRONIKASI[tahrir | manbasini tahrirlash]

2022-yil[tahrir | manbasini tahrirlash]


O‘zbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi davlat ishtirokidagi korxonalarning moliyaviy hisobotlar tahlilini e’lon qildi. 2021-yil yakuni bo‘yicha moliyaviy hisobotlar tahlili natijasi ko‘ra, eng ko‘p sof foyda olgan va dividend to‘lagan korxona Navoiy kon-metallurgiya kombinati bo‘ldi.

- Kanadaning Кitсо xalqaro tahliliy markazi 2021-yilda dunyodagi Top-10 ta eng yirik konlar ro‘yxatini eʼlon qildi. Mazkur ro‘yxatga ko‘ra, “Muruntov” koni 2021-yilda oltin qazib olish bo‘yicha dunyoda yetakchi bo‘ldi. O‘tgan yili “Muruntov” konidan 2 mln unsiyadan ko‘proq oltin qazib olingan.

- “NKMK” AJ tomonidan amalga oshirilayotgan investitsion loyihalar doirasida Tomdi tumani hududidagi “Balpantog‘” va “Tomdibuloq” konlarida birinchi portlatish ishlari amalga oshirildi va qazib olish ishlari boshlandi.

- “NKMK” AJ tomonidan O‘zbekiston Jurnalistlari ijodiy uyushmasi bilan hamkorlikda “Milliy jurnalistika: anʼanalar davomiyligi va zamonaviylik” mavzusida birinchi respublika mediaforumi o‘tkazildi.

- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 5-martdagi “8-mart – Xalqaro xotin-qizlar kuni munosabati bilan mukofotlash to‘g‘risida”gi farmoniga ko‘ra, “NKMK” AJ Shimoliy kon boshqarmasi kran mashinisti Bashorat Tursunova “Mehnat shuhrati” ordeni bilan mukofotlandi.

- “NKMK” AJ Shimoliy kon boshqarmasiga qarashli “Dovgiztov” koni tashkil topganligiga 20 yil to‘ldi.

- 2022-yil 1-yanvardan “Navoiy kon-metallurgiya kombinati” aksiyadorlik jamiyati, “Navoiyuran” davlat korxonasi, “Navoiy kon-metallurgiya kombinati jamg‘armasi” davlat muassasi mustaqil ish boshladi. [1] 


2021-yil[tahrir | manbasini tahrirlash]


2021-yil 8-oktabr kuni Navoiy kon-metallurgiya kombinati homiyligida Zarafshon shahrida imkoniyati cheklangan bolalar uchun barpo etilgan zamonaviy maxsus maktabgacha taʼlim tashkiloti foydalanishga topshirildi.

- O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 27-avgust kuni Navoiy viloyatiga tashrifi davomida Navoiy kon-metallurgiya kombinatining texnogen chiqindilarni qayta ishlash korxonasi – 7-gidrometallurgiya zavodi faoliyati bilan tanishdi.

- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 25-avgustdagi “O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining o‘ttiz yilligi munosabati bilan davlat xizmatchilari hamda ishlab chiqarish va ijtimoiy-iqtisodiy sohalar xodimlaridan bir guruhini mukofotlash to‘g‘risida”gi farmoniga ko‘ra, “Navoiy mashinasozlik zavodi” ishlab chiqarish birlashmasi direktori O‘ktam Rahmatov “O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan sanoat xodimi” faxriy unvoni, Zarafshon qurilish boshqarmasi boshlig‘i Ali Eshonqulov “O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan quruvchi” faxriy unvoni, Investitsiyalar departamenti boshlig‘i Neʼmat Ro‘ziyev “Mehnat shuhrati” ordeni, Janubiy kon boshqarmasi “Zarmitan” koni lahimchisi Shavkat Tursunov “Do‘stlik” ordeni, Markaziy kon boshqarmasi “Muruntov” koni ekskavator mashinisti Zohiddin Bobayev “Shuhrat” medali bilan mukofotlandi.

- Markaziy kon boshqarmasi “Muruntov” konida konni o‘zlashtirishning V-navbati investitsion loyihasi doirasida Shimoliy-sharqiy davriy oqim texnologiyasi majmuasi foydalanishga topshirildi.

- Markaziy kon boshqarmasida yiliga 15 mln tonna texnogen chiqindilarni qayta ishlash imkonini beruvchi 7-gidrometallurgiya zavodi ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi.

- Janubiy kon boshqarmasida “G‘ujumsoy” konida maydalash-saralash texnologik tizim va ko‘chma to‘ldirish qurilmasi hamda “Zarmitan” konining “Asosiy” stvoli maydonida qurilgan shaxta ko‘tarish qurilmasi binosi va stvol kopyori ishga tushirildi.

- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 30-iyuldagi “Xalqlar do‘stligi kuni munosabati bilan bir guruh yurtdoshlarimizni mukofotlash to‘g‘risida”gi farmoniga ko‘ra, “Zarafshon” qurilish-montaj boshqarmasi boshlig‘i Vaxtang Kapanadze “Mehnat shuhrati” ordeni bilan mukofotlandi.

- Navoiy kon-metallurgiya kombinati raqamlashtirishda qo‘lga kiritgan ijobiy natijalari uchun “Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish va faoliyatni raqamlashtirish borasida eng yuqori natijaga erishgan xo‘jalik boshqaruvi organi” nominatsiyasida eʼtirof etildi.

- Jahonning nufuzli Forbes nashri xabar qilishicha, Butunjahon oltin kengashi maʼlumotlariga asosan O‘zbekiston oltin ishlab chiqarish bo‘yicha dunyoning yetakchi 10 ta mamlakati qatoriga kirdi. Forbes nashri O‘zbekistonda maydoni bo‘yicha dunyodagi eng yirik ochiq oltin koni – “Muruntov” koni joylashganligi hamda ushbu kon dunyodagi eng yirik oltin zaxirasiga ega bo‘lishi mumkinligini qayd etdi.

- 5-kon boshqarmasi tashkil topganligiga 50 yil to‘ldi.

- 30-martda O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Navoiyuran” davlat korxonasi, “Navoiy kon-metallurgiya kombinati” aksiyadorlik jamiyati va “Navoiy kon-metallurgiya kombinati jamg‘armasi” davlat muassasasi faoliyatini tashkil etish to‘g‘risida”gi qarori qabul qilindi.

- Kitco tahliliy markazi maʼlumotlariga ko‘ra, 2020-yilda Muruntov koni oltin qazib olish bo‘yicha jahonda yetakchi bo‘ldi.

- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 4-martdagi “8-mart – Xalqaro xotin-qizlar kuni munosabati bilan mukofotlash to‘g‘risida”gi farmoniga ko‘ra, “Navoiy mashinasozlik zavodi” ishlab chiqarish birlashmasining uchastka kran mashinisti Dildor Tilabova “Mehnat shuhrati” ordeni bilan mukofotlandi.

- Navoiy kon-metallurgiya kombinati “Gender tenglik faoli” milliy tanlovning “Gender tenglikni taʼminlashda eng faol vazirlik/davlat muassasasi, tashkilot va idoralar” nominatsiyasida g‘oliblikni qo‘lga kiritdi. [2]


2020-yil[tahrir | manbasini tahrirlash]


Navoiy mashinasozlik zavodining quyish sexida qo‘lda qoliplash yangi uchastkasi ishga tushirildi;

- Qoraqalpog‘iston Respublikasi Taxiatosh tumanidagi Taxiatosh metall konstruksiyalar va nostandart jihozlar ishlab chiqarish zavodida metallarni ruxlash uchastkasi foydalanishga topshirildi;

- Shimoliy kon boshqarmasi “Dovg‘iztov” koni hududida ishchi-xizmatchilar uchun ikkita yotoqxona foydalanishga topshirildi;

- 6 martda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Navoiy kon-metallurgiya kombinati” davlat korxonasini isloh qilish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori qabul qilindi;

- Shimoliy kon boshqarmasiga qarashli 3-gidrometallurgiya zavodi foydalanishga topshirilganiga 25 yil to‘ldi;

- Janubiy kon boshqarmasiga qarashli 4-gidrometallurgiya zavodi foydalanishga topshirilganiga 10 yil to‘ldi;

- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 28-avgustdagi “O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining yigirma to‘qqiz yilligi munosabati bilan davlat xizmatchilari hamda ishlab chiqarish va ijtimoiy-iqtisodiy sohalar xodimlaridan bir guruhini mukofotlash to‘g‘risida”gi farmoniga ko‘ra, NKMK bosh muhandisining ishlab chiqarish bo‘yicha o‘rinbosari Serob Isuns “O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan sanoat xodimi” faxriy unvoni, Janubiy kon boshqarmasi “Zarmitan” koni lahimchisi Abdug‘ani Usmonov “Mehnat shuhrati” ordeni, NKMK texnik nazorat xizmati boshlig‘i Baxtiyor Xolmurodov “Do‘stlik” ordeni bilan taqdirlandi.

- 2-gidrometallurgiya zavodining qayta ishlash quvvatlarini kengaytirishga qaratilgan investitsiya loyihasi doirasida Markaziy kon boshqarmasi 2-GMZda 29, 30-tegirmon bloklari ishga tushirildi.

- 7-gidrometallurgiya zavodi quvvatlarini oshirishga qaratilgan investitsiya loyihasining birinchi va ikkinchi bosqichi doirasida 7-GMZda to‘rtta tegirmon bloklari ishga tushirildi.

- Markaziy kon boshqarmasi 2-gidrometallurgiya zavodining tayyor mahsulot sexi negizida oltin va kumushdan o‘lchovli quymalar ishlab chiqarish bo‘yicha zamonaviy yuqori texnologiyalarga asoslangan majmua ishga tushirildi.

- 5-kon boshqarmasi 3-geotexnologik koni “Jingeldi” maydonida 120 o‘rinli ishchilar shaharchasi foydalanishga topshirildi. [3]


2019-yil[tahrir | manbasini tahrirlash]


9-yanvarda O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Navoiy kon-metallurgiya kombinati” davlat korxonasi faoliyati samaradorligini oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori qabul qilindi;

- 17-yanvarda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Kon-metallurgiya tarmog‘i korxonalari faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori qabul qilindi;

- Jizzax viloyati Zomin tumanida “NKMK” sanatoriysi foydalanishga topshirildi;

- Zarafshon shahridagi “Shodlik” mehribonlik uyi tarbiyalanuvchilari uchun “Bolalar shaharchasi” foydalanishga topshirildi;

- Uchquduq shahrida “Oltin ko‘l” dam olish majmuasi foydalanishga topshirildi;

- Shimoliy kon boshqarmasi 3-gidrometallurgiya zavodida Sorbsiyalash jarayoni chiqindilarini yuqori samarali kuydirish majmuasi foydalanishga topshirildi;

- Navoiy kon-metallurgiya kombinati London oltin quymalari bozori assotsiatsiyasi (LBMA – London Bullion Market Association) tomonidan bozor talablariga to‘la rioya qilish borasida navbatdagi test sinovlaridan muvaffaqiyatli o‘tganligini tasdiqlovchi sertifikatini qo‘lga kiritdi;

- Zarafshon shahri markazida “Favvoralar sayilgohi”ning navbatdagi bosqichi foydalanishga topshirildi;

- Samarqand viloyati Qo‘shrabot tumanida zamonaviy chorvachilik kompleksi foydalanishga topshirildi;

- Qoraqalpog‘iston Respublikasi Taxiatosh tumanida 20 ming bosh broyler jo‘ja boqishga mo‘ljallangan parrandachilik fermasi foydalanishga topshirildi;

- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 29-avgustdagi “O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining yigirma sakkiz yilligi munosabati bilan davlat xizmatchilari hamda ishlab chiqarish va ijtimoiy-iqtisodiy sohalar xodimlaridan bir guruhini mukofotlash to‘g‘risida”gi farmoniga ko‘ra, Janubiy kon boshqarmasi “G‘ujumsoy” koni uchastka lahimchisi Komil Tangirov “O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan sanoat xodimi” unvoni hamda Shimoliy kon boshqarmasi Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari markazi muhandis-dasturchisi Aleksandr Xalturinskiy “Jasorat” medali bilan taqdirlandi. [4]


2018-yil[tahrir | manbasini tahrirlash]


Zarafshon shahrida favvoralar xiyoboni qurildi;

- Janubiy kon boshqarmasi “G‘ujumsoy” konida chuqurligi 500 metr, aylanasi 6 metr bo‘lgan yangi shaxta ishga tushirildi;

- Uchquduq shahrida “Konchi” sihatgohi qayta rekonstruksiya qilindi;

- Samarqand viloyati Urgut tumanida “Kelajak” bolalar sog‘lomlashtirish oromgohi foydalanishga topshirildi;  

- Nurobod shaharchasida “Ko‘zmunchoq” maktabgacha ta’lim muassasasi foydalanishga topshirildi;  

- 5-kon boshqarmasi 4-geotexnologik konida noyob va noyob yer elementlarini ishlab chiqarish bo‘limi foydalanishga topshirildi;

- 18-oktabrda  O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Navoiy shahri va “Navoiy kon-metallurgiya kombinati” davlat korxonasi tashkil topganligining 60 yilligini keng nishonlash to‘g‘risida”gi qarori qabul qilindi;

- 5-noyabrda O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Muruntov” konini o‘zlashtirish (V navbati) I bosqichi” investitsiya loyihasining texnik-iqtisodiy asosini tasdiqlash to‘g‘risida”gi qarori qabul qilindi. [5]


2017-yil[tahrir | manbasini tahrirlash]


«Auminzo-Amantoy» oltin qazib olish koni foydalanishga topshirildi;

- Yevropa Sifat tadqiqotlari jamiyati tomonidan NKMKga xalqaro sifat talablari darajasidagi faoliyati uchun sertifikat va esdalik statuetkasi topshirildi;

-  Birlashgan Millatlar Tashkilotining Butunjahon intellektual mulk tashkiloti tomonidan kombinatning 12 nafar olim va mutaxassislari murakkab tarkibli oltin rudalaridan oltinni ajratib olish texnologiyasini yaratganliklari uchun “Eng yaxshi ixtirochi” oltin medali bilan taqdirlandi;

- Uchquduq shahrida musiqali favvora va “Kelajak” yoshlar markazi qurildi;

- Navoiy shahridagi “So‘g‘diyona” stadioni rekonstruksiya qilinib, foydalanishga topshirildi;

- Zafarobod qo‘rg‘onida “Yangi hayot” sog‘lomlashtirish majmuasi qurildi;

- Zarafshon shahrida “Neptun” suv havzasi rekonstruksiya qilindi;

- O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M.Mirziyoyev tomonidan 2017-2026-yillarda kombinatda qimmatbaho metallar qazib olish hajmini oshirish Dasturi tasdiqlandi;

- 28 -martda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Navoiy davlat konchilik institutiga tashrif buyurib, “Auminzo-Amantoy” oltin konlari negizida Navoiy kon-metallurgiya kombinatining 5-gidrometallurgiya zavodi qurilishining boshlanishiga bag‘ishlangan tantanali marosimda ishtirok etdi. [6]

  1. „Xronika, 2022-yil“.
  2. „Xronika, 2021-yil“.
  3. „Xronika, 2020-yil“.
  4. „Xronika, 2019-yil“.
  5. „Xronika, 2018-yil“.
  6. „Xronika, 2017-yil“.