Nagara

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish

Nagara (arabcha: نقارة naqr — urmoq, qoqmoq) — ikki yoqlama nogʻoraning bir turi. Ozarbayjon, Gruziya (doli), Armanistonda (dool, dhol) tarqalgan[1].

Nagara, nagora[2], nakkara nomi ostida zarbli cholgʻu asboblarining yana bir turi mavjud — Ozarbayjon (gosha nagara)[3][4], Armaniston (nagara)[3], Gruziya (diplipito)[3], Oʻzbekiston, Tojikiston[2], Hindiston[3] musiqalarida qoʻllaniladigan juft nog‘oralar. Shuningdek qarang: Nakrlar.

Ozarbayjon nog‘orasi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Ozarbayjon nog‘orasi (ozarbayjoncha: Nağara), hajmiga qarab, quyidagi turlarga bo‘linadi[2]:

  • Kyos nagara, beyuk nagara — katta nogʻora.
  • Bala nagara, chyure nagara — o‘rta.
  • Kichik nagara — kichik.

Ijro[tahrir | manbasini tahrirlash]

Nagarni ikki yoki bir qoʻl bilan oʻynaydilar, xalq ogʻzaki ijodining ayrim namunalarida tayoqchalardan foydalanadilar. Turli ansambllarda (shu jumladan, zamonaviy mug‘omlarda) ritmik cholg‘u sifatida, ayniqsa zurn, balabanlar bilan birga qo‘llaniladi. Nagar chalish katta ritmik va dinamik xilma-xillik bilan ajralib turadi[2]. „Naagar“ chalish ko‘pincha „Yalla“, „Jangi“ raqslari va boshqa ritmik raqslarga hamroh bo‘ladi. U anʼanaviy xalq marosimlarida va xalq teatr o‘yinlarida qo‘llaniladi. Hozirgi vaqtda nagara xalq cholgʻulari ansambllari va orkestrlarida yetakchi cholgʻu sifatida katta rol oʻynaydi[5].

Shuningdek qarang[tahrir | manbasini tahrirlash]

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Меджнун Керимов. Голтуг нагара // Атлас традиционной азербайджанской музыки : сайт.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Музыкальная энциклопедия 1976.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Атлас 1963.
  4. Spector, Johanna. „Nagara.“ Grove Music Online. 11 Feb. 2013; Accessed 28 Feb. 2022. https://www-oxfordmusiconline-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/grovemusic/view/10.1093/gmo/9781561592630.001.0001/omo-9781561592630-e-4002232653
  5. Алендер И.З. На́гара // Музыкальные инструменты Индии. — М.: Наука, 1979. — С. 31. — 48 с.

Adabiyotlar[tahrir | manbasini tahrirlash]