Matnli xabarlar tili

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish

Qisqa xabarlar xizmati (qisqacha- SMS ) matnli gaplashish yoki matn yozish tili [1] - bu 1990-yillarning oxiri va 2000-yillarning boshida mobil telefonda matnli xabarlar va vaqti-vaqti bilan elektron pochta va tezkor xabar almashish kabi Internetga asoslangan muloqot orqali tez-tez ishlatiladigan qisqartirilgan til va jargon hisoblanadi. [2]

Dastlabki ishlab chiqarilgan mobil telefonda xabarlashishning xususiyatlari foydalanuvchilarni qisqartmalardan foydalanishga undadi. 2G texnologiyasi matn kiritishni qiyinlashtirdi, chunki har bir harfni yaratish uchun kichik klaviaturani bir necha marta bosishni talab qildi va xabarlar odatda 160 belgi (yoki 1280 bit ) bilan cheklangan edi. Bunday muammolarni hal qilish uchun SMS tili matnli xabarlarni tezroq yozish imkonini berdi, shu bilan birga 160 belgidan ortiq uzunlikdagi xabarlar uchun mobil tarmoq provayderlari tomonidan qo‘shimcha to‘lovlar undirilmadi.

Tarixi[tahrir | manbasini tahrirlash]

SMS tili telegraf tiliga o'xshaydi, ya'ni ikkisida ham to'lovlar qancha so'z yozilganligiga ko'ra undiriladi. Ushbu til matnli xabar almashishning makon, vaqt va xarajat bilan cheklanganligini hisobga olgan holda juda ixcham so'zlar orqali his-tuyg'ularni [3] aniqlik bilan ifodalash uchun iloji boricha kam harflardan foydalanishga intiladi. Bunday tildan foydalanishning ommalashishini sababi esa, dastlabki SMS atigi 160 belgiga ruxsat berganligi va xabar almashuvchilar har bir yuborgan (va ba'zan qabul qilgan) xabarlari uchun kichik to'lov to'lashganligi bo'lgan. Bundan tashqari yuqorida aytilganidek, xabarlarni yaratishdagi qiyinchilik va samarasizlik, xabarlashish yanada tejamkor tilga bo'lgan istakni keltirib chiqardi. [4]

Unda internetga o'xshash ba'zi xususiyatlar bor va Telex kabi taxnologiyalarning evolyutsiyasi chat xonalarida matnlarni faqat muhim joylarini qisqartirish orqali yozib olish metodini rivojlanishiga bog'liq ekanligidan kelib chiqadi. Shunga o'xshab, bunday o'zgartirish har bir xabar uchun ajratilgan joydan unumli foydalanish; mobil telefonlarda ko'p vaqt oluvchi va ko'pincha kichik klaviaturalar uchun noqulaylik tug'diradigan holatlarni kamaytirishga intildi. Shunga o'xshash qisqartirib yozish uslublarini 120 yil oldin, telegraf operatorlari rasmiy xabarlarni o'zaro almashganlarida zamonaviy matnga o'xshash qisqartmalardan foydalanganliklari ko'rishimiz mumkin. [5] Faramerz Dabhoiwala 2016 yilda The Guardian jurnalida shunday deb yozgan edi: “ Lingvistik puristlarni dahshatga soladigan tilni zamonaviy qo‘llashlar aslida chuqur tarixiy ildizlarga ega. "OMG" (Oh my God) qisqartmasi ham 1917-yilda dengiz qahramoni, flot admirali Lord Fisher tomonidan birinchi marotaba ishlatilgan". [6] [7]

Umuman olganda, SMS tili jo'natuvchiga kamroq yozish va tezroq muloqot qilish imkonini beradi. Bir misol, "tomorrow (ertaga)" o'rniga "tmr" dan foydalanish. Shunga qaramay, SMS tilidagi so'zlarni yaratish va ulardan foydalanishning standart qoidalari mavjud emas. Har qanday so'z qisqartirilishi mumkin (masalan, "text (matn)" dan "txt" ga). So'zlarni raqamlar bilan birlashtirib ularni qisqartirish ham mumkin, (masalan, "later (keyinroq)" ni "l8r"shaklida), bunda omofonik sifati uchun "8" raqamidan foydalanilmoqda. [8]

SMS tili ko'p tilli ob'ekt sifatida[tahrir | manbasini tahrirlash]

Ba'zilar SMS tilini ingliz tilining lahjasi sifatida ko'rishlari mumkin, [9]agarda u ingliz tilining to'liq hosilasi bo'lmasa, kuchli dialekt deyishimiz mumkin. Uunday bo'lmasligi ham mumkin. Bunday fikrlarning kelib chiqishi mobil telefonlar kontseptsiyasi va ularni tarqatilishining dastlabki bosqichlarida faqat cheklangan miqdordagi standart tillardan foydalanish mumkinligidan paydo bo'lgan bo'lishi mumkin. [10]

Symbian va shunga o'xshash til paketlari kabi mobil operatsion tizim (OT) bunday interfeyslar bilan jihozlangan mahsulotlarni lingvistik lokalizatsiya qilishga imkon beradi, huddi shunday holat yaqinda joriy qilingan Symbianda uchradi (Symbian Belle), ya'ni u 48 dan ortiq til va dialektlarning va orfografiyalarini qo'llab-quvvatlaydi, bunday yangilik butun dunyo bo'ylab foydalanuvchilar tomonidan ishlatiladigan tillarni hisobga oladigan bo'lsak ayni muddao bo'ladi. Bu borada tadqiqotchi Mohammad Shirali-Shahreza (2007) [11] mobil telefon ishlab chiqaruvchilar o'z telefonlari tarqatilishi kerak bo'lgan joylarda "mamlakatning mahalliy tilini" qo'llashni taklif qilishlarini ta'kidlaydi.

Shunga qaramay, SMSda ingliz bo'lmagan tillar va skriptlardan foydalanishga qo'shimcha cheklovlar sifatida turli omillar ta'sir qiladi. Bu, ayniqsa, lotin alifbosiga asoslanmagan imlolarni ishlatadigan (ya'ni lotin alifbosidan foydalanmaydigan), masalan, kirill yoki yunon harflaridan foydalanganda xabar uzunligini cheklanishi o'sha tillarning inglizlashuviga turtki beradi. [12] Boshqa tomondan esa, tadqiqotchi Gillian Perrett ingliz tilining ingliz tilidan tashqari boshqa tildagi kontekstlarga ishlatilishi va qo'llanilishidan keyin ingliz tilining de-anglikizatsiyasini (ingliz tilidan kamroq foydalalnishga harakat qilish) [13] ni paydo bo'lishini kuzatdi.

Shunday qilib, SMS tilida makon, vaqt va xarajat cheklovlarini kamaytirish bo'yicha ko'rilgan chora-tadbirlardan tashqari, butun dunyo bo'ylab tillarning xilma-xilligi va xususiyatlarini o'ziga xosligi SMS til(lar)ining xususiyatlari va uslubiga qo'shimcha cheklovlar qo'shadi.

Lingvistik xususiyatlar va uslub[tahrir | manbasini tahrirlash]

SMS tilini yaratish va undan foydalanishning asosiy sababi eng kam belgilar yordamida tushunarli xabarni etkaza olish edi. Buning ikkita sababi bor: birinchi navbatda, telekommunikatsiya kompaniyalari har bir SMS uchun belgilar sonini cheklab qo‘ygan va yuborilgan har bir SMS uchun foydalanuvchidan haq undirgan. Xarajatlarni kamaytirish uchun foydalanuvchilar kerakli xabarni yetkazishda iloji boricha kamroq so'zlardan foydalanish bilan birga bermoqchi bo'lgan ma'lumotini ham aniq yetkazish yo'lini topishlari kerak edi. Ikkinchidan, telefonda yozish odatda kompyuter klaviaturasida yozishdan ko'ra sekinroq va katta harflarni yozish ham vaqt oladi. Natijada tinish belgilari, grammatika qoidalari va bosh harflar ko'p jihatdan e'tiborga olinmaydi.

Ko'pgina mamlakatlarda odamlarning oylik ta'rif rejalari doirasida cheksiz xabar jo'nata olishlari mumkin, garchi bu qaysi davlatligi va operatorga qarab juda katta farq qiladi. Biroq, telefon ekranlar hali ham kichik va ma'lumot kiritish muammosi davom etmoqda ekan, qisqartirish uchun SMS tili hali ham keng qo'llanilishda davom etadi.

SMS tilining lingvistik va uslubiy xususiyatlariga oid tadqiqotlar va tasniflar Krispin Thurlou, [14] Lopez Rua, [15] va Devid Kristal tomonidan amalga oshirilgan va turli xulosalar taklif qilingan. [16] Garchi ular tomonidan berilgan xulosalar to'liq bo'lmasa-da, SMS tili xususiyatlarining ba'zilari quyidagilardan foydalanishni o'z ichiga oladi:

  • Initializatsiyalar (bosh harflardan tashkil topgan qisqartmalar va qisqartmalar )
  • Qisqartirish va qisqartmalar, so'z birliklarini qoldirib ketish.
  • Noaniq qisqartirishlarni talqin qilishda pragmatika va kontekst
  • Reaksiyani bildiruvchi belgilar
  • Piktogrammalar va logogrammalar (rebus qisqartmasi)
  • Paralingvistik va prozodik xususiyatlar
  • Bosh harf bilan yozish
  • Kulgichlar
  • Imlodagi o'zgarishlar
  • Tinish belgilari yoki ularning yetishmasligi

Initializatsiyalar (bosh harflardan tashkil topgan qisqartmalar va qisqartmalar) [17][tahrir | manbasini tahrirlash]

Bir xil qisqartmalarga ega bo'lgan so'z yoki iboralarga ko'plab misollar mavjud (masalan, lol laugh out loud(baland ovozda kulish), lots of love(ko'p sevgi) yoki little old lady(kichkina kampir) ma'nosini anglatishi mumkin; 'cryn' esa crying (yig'lash), yoki crayon (rangli qalam) larni anglatishi mumkin).

Qisqartirish va qisqartmalar [18] va so'z birliklarini tashlab yuborish [19][tahrir | manbasini tahrirlash]

Umumiy qisqartmasi bo'lmagan so'zlar uchun foydalanuvchilar odatda so'zdan unlilarni olib tashlaydilar va o'quvchi undoshlar berilgan qatorni kerakli unlilarni qo'shish orqali tushunib olishi talab qilinadi (masalan, dictionary (lug'at)- dctnry va keyboard (klaviatura)- kybrd bo'ladi). Vaqt va makon cheklovlarini yengib o'tishga qaratilgan harakatlar doirasida so'zlarni, ayniqsa, yordamchi so'zlar (masalan, "a" va "the" kabi artikllarni) tashlab yuborish ham qo'llaniladi. [20]

Yozilayotgan so'zni oldindan ekranga chiqarish(bashorat qilish) funksiyasini smartfonlarda qo'llanilishi va to'liq QWERTY klaviaturalari bilan jihozlangan smartfonlarning paydo bo'lishi kabi qulayliklar SMS tilidagi qisqartmalardan foydalanishni kamaytirishga yordam beradi. 

Noaniq qisqartmalarni talqin qilishda pragmatika va kontekst[tahrir | manbasini tahrirlash]

Xabarni qabul qiluvchilar qisqartirilgan so'zlarni kontekstga qarab izohlashlari kerak bo'ladi. Misol uchun, agar kimdir ttyl, lol ni ishlatib sizga xabar yozsa, u siz bilan keyinroq gaplashishni va sizga muxabbatini aytishi, yoki siz bilan keyinroq gaplashishini, baland ovozda kulayotganini anglatishi mumkin. Boshqa bir misolda, agar kimdir omg, lol dan foydalansa, ular ey Xudoyim, muxabbat bilan deyishi yoki undan farqli o'laroq ey Xudoyim, o'zini kulgidan to'xtatolmayotganligini anglatishi mumkin.

Shuning uchun, matn mazmunini talqin qilishda kontekst hal qiluvchi ahamiyatga ega va tanqidchilar aynan shu kamchilik uchun ham SMS tilini ishlatmaslik kerkligini sabab sifatida ko'rsatadilar (garchi nafaqat ingliz tilida,balki dunyodagi boshqa tillar da ham, turli kontekstlarda turli xil ma'noga ega bo'lgan ko'plab so'zlar mavjud).

SMS tili har doim ham standart grammatikaga bo'ysunmaydi yoki uning qoidlariga rioya qilmaydi va bunga qo'shimcha ravishda matnlarda ishlatiladigan so'zlar odatda umumiy lug'atlarda topilmaydi yoki til akademiyalari tomonidan tan olinmaydi.

Reaksiya bildiruvchi belgilar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Internet Relay Chat (IRC) ning har bir qismida mavjud bo'lgan "reaksiya bildiruvchi belgilar" SMS tilida ham uchraydi. Reaksiya bildiruvchi belgilar oldingi xabarga bo'lgan munosabatni bildiruvchi "ha, men bilaman" kabi iboralar yoki so'zlarni o'z ichiga oladi. Ularni SMS tilidan farqi esa, ko'p so'zlar og'zaki nutqdan farqli ravishda qisqartiriladi. [21]

Piktogrammalar va logogrammalar (rebus qisqartmasi) [22][tahrir | manbasini tahrirlash]

SMS tilidagi ba'zi belgilarni butun so'zlarni ifodalash uchun rasmlar va bitta harfni qo'shish yoki raqamlardan foydalangan holda rebusga o'xshash matnni xosil qilishga o'xshatish mumkin (masalan, "i <3 u", love (sevgi) uchun yurak piktogrammasidan foydalanilgan va you (seni) ni ifodalash uchun 'u' harfi ishlatiladi. ).

Bunday tilda bir nechta ierogliflar (boshlovchilar uchun tushunarli kodlar) va bir qator yuz ifodalari mavjud. [23]

Paralingvistik va prozodik xususiyatlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

SMS tilidagi prosodik xususiyatlar qo'shimcha semantik va sintaktik ma'lumotlarni kontekst orqali taqdim etishga qaratilgan bo'lib, unday xabarlarni qabul qiluvchilar kontekstga mosroq va aniqroq ma'noni chiqarish uchun foydalanishi mumkin. Ular yuz ifodasi va ovoz ohangi kabi og'zaki prozodik xususiyatlarning matnli ekvivalentini topib ularni yetkazishga qaratilgan bo'lishi mumkin. [24] [25] Aslida, SMS tili yozma matn formatida mavjud bo'lsa ham, u murakkab tuzilishga ega emasligi va uning ma'nosi kontekstga bevosita bog'liq bo'lishi bilan oddiy nutqqa juda o'xshaydi.

Bosh harf bilan yozish[tahrir | manbasini tahrirlash]

SMS tilida bosh harflar bilan yozishda uchta holat mavjud: [26]

  • Bosh harflarsiz yozish
  • Faqat birinchi so'zning bosh harf bilan yozilishi
  • Barcha grammatik qoidalarga mos keladigan holatdagina to'liq bosh harf bilan yozish

Aksariyat SMS-xabarlar katta harflar bilan yozilmaydi. Xabarning birinchi so'zini bosh harflar bilan boshlash, aslida, ataylab qilinmasligi mumkin chunki bunday holat qurilmalarning asosiy harflar sozlamalari bilan bog'liq bo'ladi ko'p hollarda. Katta harflar ham ba'zida hissiyotlarni ifodalashi ham mumkin, bunda so'zning har biri bosh harfda bo'lganligi hissiyotning kuchayganligini ko'rsatish ya'ni baland ovozning matn ekvivalentiga o'tkazganligini ifodalashi mumkin. [27]

Emoji, yulduzcha emotsiyasi va kulgichlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Tana tili va yuz ifodalari nutqni qanday qabul qilinishini o'zgartirishi mumkin bo'lganidek, emoji va kulgichlar ham matnli xabarning ma'nosini o'zgartirishi mumkin, farqi shundaki, SMS jo'natuvchining haqiqiy nutq ohangini faqat kulgich orqali aniqlash oson emas. Tabassumli emojidan foydalanish xabar jo'natuvchini baxtli ekanligini emas, balki istehzoli matn jo'natganligini ifodalamoqda deb qabul qilinishi mumkin, shuning uchun o'quvchi butun xabardan kelib chiqib, jo'natuvchi holatini aniqlashi kerak bo'ladi. [28]

Tinish belgilaridan va bosh harflardan foydalanish orqali emotsiyalarni bildirish ushbu belgilarning an'anaviy vazifasidan chalg'ishiga olib keladi. Shunga qaramay, ulardan foydalanish turli madniyatdagi odamlarda turlicha bo'ladi. Masalan, haddan tashqari ko'p tinish belgilaridan foydalanib emoji yaratmasdan turib ham muloqotning paralingvistik vositalari orqali muloqot qilish uchun foydalanish mumkin: "Salom! ! ! !" . [29]

Tinish belgilari yoki uning yetishmasligi[tahrir | manbasini tahrirlash]

SMS tilida unlilar va so'zlarning tinish belgilari odatda tushib qoladigan bo'lsa-da, Devid Kristal apostroflar juda tez-tez uchrab turishini kuzatadi. U 544 ta xabar bo'yicha Amerika tadqiqotini keltirib o'tadi, bu erda SMS tilida apostroflarning yozilishi taxminan 35 foizni tashkil qiladi. [22] Bu kutilmagan hol, chunki matnli xabarga apostrofni kiritish bir necha bosqichlardan iborat. Apostroflardan foydalanish foydalanuvchilar noto'g'ri tushunilishi mumkin bo'lgan so'zlarning ma'nosini aniqlashga urinishlari bilan ham bog'liq emas.

Ingliz tilida apostrofni tushurib qoldirish xabarni noto'g'ri tushunilishiga olib keladigan holatlar kam bo'lsa-da bor. Masalan, apostrofsiz "we're" so'zini "were" deb noto'g'ri o'qish mumkin. Shunga qaramay, ular noaniq bo'lsada, asosan to'g'ri tushuniladi, chunki o'quvchilar so'zning ma'nosini topish uchun jumlaning qaysidir qismi va kontekst kabi boshqa belgilarga tayanishi mumkin. "Im" va "Shes" kabi boshqa ko'plab so'zlar uchun hech qanday noaniqlik yo'q. Foydalanuvchilar o‘z xabarlari to‘g‘ri tushunilishini ta’minlash uchun apostroflardan foydalanishlari shart emasligi sababli, bu hodisa qisman xabar qisqa vaqt ichida tushunarli bo‘lishi uchun aniqlikni saqlamoqchi bo‘lgan xabar jo'natuvchilar bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. [22] Mobil telefonning keng tarqalgan avtomatik tuzatish funksiyasi SMS xabarlardagi apostrof chastotasini oshirishga yordam beradi, chunki foydalanuvchi xabardor bo'lmasa ham, u ko'plab umumiy so'zlarga apostrof qo'yadi, masalan, "I'm", "I'll", "I'd".

Ohang[tahrir | manbasini tahrirlash]

Imlodagi o'zgarishlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Foydalanuvchilar, ba'zi holatlarda, standart imloni ishlatishdan ko'ra, ularning ta'sirchan kuchi va niyatini aks ettiruvchi imlolardan foydalanishlari mumkin. Misol uchun, "standart" kulgini bildirish uchun "haha" dan foydalanish va kulgining yanada shovqinli yoki yovuzona ovozini bildirish uchun "muahaha" dan foydalanish bunga misol bo'la oladi. [30]

Bunda imlodagi o'zgarishlar yashash joyiga qarab ham o'zgarishi mumkin. Shunday qilib, SMS tili o'zining mintaqaviy o'zgarishi bilan ham shaxsning identifikatsiya belgisi sifatida xizmat qiladi. [31]

SMS lug'atlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

SMS tili hali ham an'anaviy va barqaror shakl sifatida, na dialekt, na til sifatida qabul qilinmagan. Natijada, (ham asosiy sabab) e'tiborga molik leksikografik sa'y-harakatlar va SMS tiliga oid nashrlar (masalan, lug'atlar) hali hanuz paydo bo'lmoqda. [32] Ba'zi ekspertlarning ta'kidlashicha, "nogrammatik" matnli xabarlardan foydalanish SMS tilini ko'p bolalar uchun "oddiy til" ning bir qismiga aylanishiga yordam berdi. 

SMSni hujjatlashtirish bo'yicha ko'plab norasmiy urinishlar amalga oshirildi. Masalan, Vodacom xizmat ko'rsatuvchi provayderi o'z mijozlariga mobil telefon xaridiga qo'shimcha sifatida SMS lug'atini ham taqdim etadi. [32] Bundan tashqari, Vodacom o'z veb-saytida qisqartmalar va qisqartmalar ro'yxatini ularning ma'nolari bilan taqdim etadi. [33] [34]

Internet orqali SMS lug'atlar bilan ta'minlash uchun ko'plab boshqa harakatlar qilingan. Odatda SMS tilida ishlatiladigan "so'zlar" ning alifbo tartibida ro'yxati va ularning mo'ljallangan ma'nolari taqdim etiladi. [35] [36] Matnli xabarlar ham ba'zi veb-saytlarda standart tilga "tarjima" qilinishi mumkin, garchi o'sha "tarjimalar" har doim ham hamma tomonidan qabul qilinmasa ham. [37]

  1. also known as txt-speak, txtese, chatspeak, txt, txtspk, txtk, txto, texting language, txt lingo, SMSish, txtslang, txt talk, text shorthand
  2. Silberstein, Sandra „Maintaining "Good Guys" and "Bad Guys": Implicit Language Policies in Media Coverage of International Crises“,. The Oxford Handbook of Language Policy and Planning (en) Tollefson: . New York: Oxford University Press, 2018 — 318–332 bet. DOI:10.1093/oxfordhb/9780190458898.013.18. ISBN 978-0-19-045889-8. 
  3. Huang. „Technology: Textese May Be the Death of English“ (en). Newsweek (1-avgust 2008-yil). Qaraldi: 20-dekabr 2011-yil.
  4. „History of Short Message Service (SMS)“. Reviews and Ratings of SMS Marketing Services. Best Text Marketing (16-noyabr 2010-yil). Qaraldi: 18-mart 2012-yil.
  5. Radnedge. „The stripped-down form of writing that goes with texting has been with us for more than 120 years, research has uncovered“. metro.co.uk (16-avgust 2011-yil). 20-avgust 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-dekabr 2011-yil.
  6. Dabhoiwala, Faramerz. „How English Became English by Simon Horobin review – 'OMG' was first used 100 years ago“. The Guardian (Review section) (2-aprel 2016-yil), s. 7. Qaraldi: 8-aprel 2016-yil.
  7. Fisher, John Arbuthnot. Memories. London: Hodder and Stoughton, 1919 — 78 bet. 
  8. Beverly, Plester; Wood, Clare; Joshi, Puja (2009). "Exploring the relationship between children's knowledge of text message abbreviations and school literacy outcomes". British Journal of Developmental Psychology 27 (1): 145–161. doi:10.1348/026151008X320507. PMID 19972666. 
  9. Huang. „Technology: Textese May Be the Death of English“ (en). Newsweek (1-avgust 2008-yil). Qaraldi: 20-dekabr 2011-yil. Huang, Lily (1 August 2008). "Technology: Textese May Be the Death of English". Newsweek. Retrieved 20 December 2011.
  10. Shirali-Shahreza, Mohammad (2007). "Multilingual SMS". Idea Group Inc.. Category: Mobile Phone: 666–668. http://www.igi-global.com/viewtitlesample.aspx?id=17153. 
  11. Shirali-Shahreza, Mohammad (2007). "Multilingual SMS". Idea Group Inc.. Category: Mobile Phone: 666–668. http://www.igi-global.com/viewtitlesample.aspx?id=17153. Shirali-Shahreza, Mohammad (2007). "Multilingual SMS". Idea Group Inc. Category: Mobile Phone: 666–668.
  12. Crystal, David. Txtng the gr8 db8. New York: Oxford University Press, 2009. 
  13. Perrett. „Globalization and the de-Anglicization of English“. Universiti Brunei Darussalum. Qaraldi: 18-mart 2012-yil.
  14. Thurlow. „Generation Txt? The sociolinguistics of young people's text messaging.“. Discourse Analysis Online (DAOL).
  15. López-Rúa, Paula (2007). "Teaching L2 vocabulary through SMS language: some didactic guidelines". ELIA (7): 165–188. 
  16. Crystal, David. Txtng the gr8 db8. New York: Oxford University Press, 2009. Crystal, David (2009). Txtng the gr8 db8. New York: Oxford University Press.
  17. López-Rúa, Paula (2007). "Teaching L2 vocabulary through SMS language: some didactic guidelines". ELIA (7): 165–188. López-Rúa, Paula (2007). "Teaching L2 vocabulary through SMS language: some didactic guidelines". ELIA (7): 165–188.
  18. Thurlow. „Generation Txt? The sociolinguistics of young people's text messaging.“. Discourse Analysis Online (DAOL). Thurlow, Crispin. "Generation Txt? The sociolinguistics of young people's text messaging". Discourse Analysis Online (DAOL).
  19. Freudenberg. „Investigating the impact of SMS speak on the written work of English first language and English second language high school learners“. MA Thesis: Philosophy Stellenbosch University. Qaraldi: 19-mart 2012-yil.
  20. Freudenberg. „Investigating the impact of SMS speak on the written work of English first language and English second language high school learners“. MA Thesis: Philosophy Stellenbosch University. Qaraldi: 19-mart 2012-yil. Freudenberg, Kristy. "Investigating the impact of SMS speak on the written work of English first language and English second language high school learners" (PDF). MA Thesis: Philosophy Stellenbosch University. Retrieved 19 March 2012.
  21. Muhammad, Shaban Rafi. „SMS text analysis: Language, gender and current practices“. 11-oktabr 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-fevral 2012-yil.
  22. 22,0 22,1 22,2 Crystal, David. Txtng the gr8 db8. New York: Oxford University Press, 2009. Crystal, David (2009). Txtng the gr8 db8. New York: Oxford University Press.
  23. Walters, Guy. „New Statesman“. {{cite magazine}}: Cite magazine requires |magazine= (yordam)
  24. Watt, Helen J. (2010). "How Does the Use of Modern Communication Technology Influence Language and Literacy Development? - A Review". Contemporary Issues in Communication Science and Disorders 37: 141–148. doi:10.1044/cicsd_36_F_141. http://www.nsslha.org/uploadedFiles/NSSLHA/publications/cicsd/2010F-Use-of-Modern-Communication-Technology.pdf. 
  25. Nancy Anashia Ong'onda; Peter Maina Matu; Pamela Anyango Oloo (2011). "Syntactic Aspects in Text Messaging". World Journal of English Language 1 (1). 
  26. Ling, Richard. 2005. "The socio-linguistics of SMS: An analysis of SMS use by a random sample of Norwegians" in Mobile communications: Renegotiation of the social sphere, edited by R. Ling and P. Pedersen. London: Springer.
  27. Watt, Helen J. (2010). "How Does the Use of Modern Communication Technology Influence Language and Literacy Development? - A Review". Contemporary Issues in Communication Science and Disorders 37: 141–148. doi:10.1044/cicsd_36_F_141. http://www.nsslha.org/uploadedFiles/NSSLHA/publications/cicsd/2010F-Use-of-Modern-Communication-Technology.pdf. Watt, Helen J. (2010). "How Does the Use of Modern Communication Technology Influence Language and Literacy Development? - A Review" (PDF). Contemporary Issues in Communication Science and Disorders. 37: 141–148. doi:10.1044/cicsd_36_F_141.
  28. Ahmed, Sabreena; Nurullah, Abu Sadat; Sakar, Subarna (2010). The Use of SMS and Language Transformation in Bangladesh. 
  29. Freudenberg. „Investigating the impact of SMS speak on the written work of English first language and English second language high school learners“. MA Thesis: Philosophy Stellenbosch University. Qaraldi: 19-mart 2012-yil. Freudenberg, Kristy. "Investigating the impact of SMS speak on the written work of English first language and English second language high school learners" (PDF). MA Thesis: Philosophy Stellenbosch University. Retrieved 19 March 2012.
  30. Muhammad, Shaban Rafi. „SMS text analysis: Language, gender and current practices“. 11-oktabr 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-fevral 2012-yil. Muhammad, Shaban Rafi. "SMS text analysis: Language, gender and current practices" (PDF). Archived from the original (PDF) on 11 October 2010. Retrieved 27 February 2012.
  31. Nancy Anashia Ong'onda; Peter Maina Matu; Pamela Anyango Oloo (2011). "Syntactic Aspects in Text Messaging". World Journal of English Language 1 (1). Nancy Anashia Ong'onda; Peter Maina Matu; Pamela Anyango Oloo (2011). "Syntactic Aspects in Text Messaging". World Journal of English Language. 1 (1).
  32. 32,0 32,1 Mphahlele, Mampa Lorna „The Impact of Short Message Service (SMS) Language on Language Proficiency of Learners and the SMS Dictionaries: A Challenge for Educators and Lexicographers“,. Proceedings of the IADIS International Conference Mobile Learning 2005 Isaías: . International Association for Development of the Information Society, 2005 — 161–168 bet. ISBN 972-8939-02-7. 
  33. „SMS Dictionary“. Vodacom Messaging. Qaraldi: 16-mart 2012-yil.
  34. Mphahlele, Mampa Lorna „The Impact of Short Message Service (SMS) Language on Language Proficiency of Learners and the SMS Dictionaries: A Challenge for Educators and Lexicographers“,. Proceedings of the IADIS International Conference Mobile Learning 2005 Isaías: . International Association for Development of the Information Society, 2005 — 161–168 bet. ISBN 972-8939-02-7. Mphahlele, Mampa Lorna; Mashamaite, Kwena (2005). "The Impact of Short Message Service (SMS) Language on Language Proficiency of Learners and the SMS Dictionaries: A Challenge for Educators and Lexicographers" (PDF). In Isaías, Pedro; Borg, Carmel; Kommers, Piet; Bonanno, Philip (eds.). Proceedings of the IADIS International Conference Mobile Learning 2005. International Association for Development of the Information Society. pp. 161–168. ISBN 972-8939-02-7. Archived from the original (PDF) on 26 December 2010. Retrieved 27 February 2012.
  35. „Text Abbreviations Used in SMS Messaging“ (11-sentabr 2019-yil). Qaraldi: 11-sentabr 2019-yil.
  36. „Text Message Translator, Online Text Message Dictionary“. Qaraldi: 22-mart 2012-yil.
  37. „Translate your txt messages“. Qaraldi: 22-mart 2012-yil.