Kvant oʻtishlar

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Kvant oʻtishlar - kvant sistemalar (atomlar, molekulalar va b.) ning bir holatdan ikkinchisiga oʻz-oʻzidan (spontan) yoki tashqi taʼsirlar natijasida majburiy oʻtishi. Fotonlar bir energetik sathdan ikkinchisiga oʻtayotganda nurlanishi yoki yutilishi, radioaktiv yadrolarning a, r\ u-yemirilishi K.oʻ. ga misol boʻla oladi. K.oʻ.da sistemaning holatini ifodalaydigan bitta yoki bir nechta kvant sonlar oʻzgaradi. K.oʻ. nurlanishli va nurlanishsiz boʻladi. Nurlanishli K.oʻ.da sistema elektromagnit nurlar (ultrabinafsha yoki infraqizil nurlar, rentgen nurlar yoki gamma-nurlar) chiqaradi yoki yutadi. Nurlanishsiz K.oʻ.da sistema boshqa sistemalar bilan taʼsirlashgandagina energiya beradi yoki oladi. Mas, atomlar yoki molekulalar oʻzaro yoki elektronlar bilan toʻqnashgandagina uygʻonishi yoki energiyasini yoʻqotishi mumkin. K.oʻ. sistemalarni oʻrganishda muhim hisoblanadi. Shuning uchun kvant mexanikada K.oʻ. energiyasini hisoblab topish muhim masalalardan biridir.[1]

Manbalar[tahrir]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil