Kubomeduza

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Avispa marina cropped.png
Ilmiy tasniflashUshbu tasnifni tahrirlash
Olam: Hayvonlar
Kenja oila: Medusozoa


Kubomeduza (lotincha: Cubozoa) — knidarlar sinfi. Bu kichik guruhga okean shoʻrligi boʻlgan tropik va iliq moʻtadil dengizlarda yashovchi 20 ga yaqin tur kiradi. Kubomeduza juda tez suzadi va yoʻnalishini osongina oʻzgartirishga qodir[1]. Charybdidae oilasining bir nechta turlari uchun jonli tugʻilish va juftlashish oʻyinlari tasvirlangan, ular hayoti davomida spermatoforik urugʻlantirish sodir boʻladi[2]. Baʼzi vakillar odamlar uchun xavflidir: ularning hujayralari tufayli kuyishlar oʻlimga olib kelishi mumkin[3].

Tarqatish[tahrir | manbasini tahrirlash]

Kubomeduzalar okean shoʻrligi bilan deyarli barcha tropik va subtropik suvlarda tasvirlangan. Moʻtadil mintaqa dengizlarida ikkita tur — Carybdea marsupialis va Carybdea rastoni ham qayd etilgan[4].

Kubomeduza
Tripedaliya cystophora

Turmush tarzi, xulq-atvori va ovqatlanishi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Bu guruh meduzalari odatda tubi qumli sayoz suvda uchraydi[5]. Kunduzi ular tubiga yaqin boʻlishga moyil boʻlib, kechasi esa suv yuzasiga koʻchiriladi. Tabiiy sharoitda kuzatishlarga gʻavvos yaqinlashganda, kubomeduzalar tezda suzishadi. Kubomeduzalar faol suzuvchilar boʻlib, daqiqada 6 metrgacha tezlikda harakatlana oladilar[6]. Baʼzi vakillar ijobiy fototaksisga ega: ular yorugʻlik manbasiga qarab yoʻnalishda harakat qilishadi.

Kubomeduzalar qirgʻoq suvlarining oziq-ovqat zanjirida muhim boʻgʻin boʻlib, ular yirtqich sifatida harakat qilishadi. Ular asosan mayda baliqlar va qisqichbaqasimonlar bilan oziqlanadi[7].

Inson xavfi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Kubomeduzalarning odamlar uchun xavfli ekanligidan dalolat beruvchi maxsus toʻrlar Shimoliy Kvinslenddagi (Avstraliya) plyajlar boʻylab ulardan himoyalanish uchun choʻzilgan[8].

Shunday qilib, Irukandji meduzasi „Irukandji sindromi“ ning sababi boʻlib, u orqa va qorindagi kuchli ogʻriqlar, juda kuchli bosh ogʻrigʻi, mahalliy terlash va qusishning kuchayishi muammolar bilan namoyon boʻladi[9].

2022-yil holatiga koʻra, guruhda ikkita tartib, sakkiz oila va 66 ga yaqin tur tasvirlangan[10].

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. https://nplus1.ru/news/2020/11/02/chironex-fleckeri
  2. https://nplus1.ru/news/2020/11/02/chironex-fleckeri
  3. https://weekend.rambler.ru/read/48932778-pochemu-kubomeduza-samoe-smertelnoe-suschestvo-na-zemle/
  4. https://nplus1.ru/news/2020/11/02/chironex-fleckeri
  5. https://nplus1.ru/news/2020/11/02/chironex-fleckeri
  6. https://weekend.rambler.ru/read/48932778-pochemu-kubomeduza-samoe-smertelnoe-suschestvo-na-zemle/
  7. https://weekend.rambler.ru/read/48932778-pochemu-kubomeduza-samoe-smertelnoe-suschestvo-na-zemle/
  8. https://weekend.rambler.ru/read/48932778-pochemu-kubomeduza-samoe-smertelnoe-suschestvo-na-zemle/
  9. https://nplus1.ru/news/2020/11/02/chironex-fleckeri
  10. https://weekend.rambler.ru/read/48932778-pochemu-kubomeduza-samoe-smertelnoe-suschestvo-na-zemle/