Janubiy Afrika quyoni

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Janubiy Afrika quyoni
Ilmiy tasniflashUshbu tasnifni tahrirlash
Olam: Eukariotlar
Tip: Xordalilar
Sinf: Sut emizuvchilar
Oila: Tovushqonlar
Urugʻ: Quyonlar
Turlari: Janubiy Afrika quyoni
Xalqaro ilmiy nomi
Pronolagus crassicaudatus (I. Geoffroy, 1832)
Areal
Natal Red Rock Hare area.png

Janubiy Afrika quyoni (lotincha: Pronolagus crassicaudatus) — Tovushqonlar oilasining afrikalik Pronolagus jinsi vakillaridan biri. Ushbu turning tarqalishi Janubiy Afrikaning janubi-sharqi bilan chegaralangan.

Tavsif[tahrir | manbasini tahrirlash]

Janubiy Afrika quyonlarining toʻrt turi bir-biridan ozroq farq qiladi va ularning taksonomiyasi hali toʻliq tushunilmagan. Ularni boshqa Afrika quyonlari va quyonlardan ajratib turadigan belgilar qizil-jigarrang yoki jigarrang rang boʻlib, ular dumigacha choʻzilgan, shuningdek hayvonlarning nisbatan qisqa quloqlari. Biroq, Janubiy Afrika quyoni Pronolagus jinsining eng katta turidir, lekin boshqa uch turdan faqat rangi va bosh suyagi oʻlchamidagi kichik oʻzgarishlar tufayli farq qiladi[1].

Ushbu quyonning tanasining uzunligi, oʻxshash turlarda boʻlgani kabi, 35 dan 50 gacha yoki 38 dan 56 santimetrgacha (ma'lumot manbasiga qarab), dumi 5 dan 10 gacha va uzunligi 3,5 dan 13,5 sm gacha. Quloqlarning uzunligi 6 dan 10 sm gacha, orqa oyoqlari esa 7,5 dan 10 santimetrgacha. Tana vazni 2 - 2,5 yoki 1,35 - 3,05 kg[2].

Tarqalish[tahrir | manbasini tahrirlash]

Janubiy Afrika quyonlarining tarqalishi Janubiy Afrika mintaqasida Sharqiy Keyp, KvaZulu-Natal va Janubiy Afrikaning Mpumalanga provinsiyalari bilan cheklangan, Esvatinaning koʻp qismini va Lesotoning sharqiy qismini, Mozambikning oʻta janubida Maputo provinsiyasida joylashgan[1][3].

Hayot tarzi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Ushbu tur dengiz sathidan 1550 metr balandlikgacha boʻlgan balandliklarda yashaydi. Oʻtli va buta oʻsimliklari boʻlgan qoyali togʻli hududlarni afzal koʻradi[3].

Janubiy Afrika quyoni asosan yosh donli koʻchatlar bilan oziqlanadi[3]. Turning barcha vakillari singari, u ham asosan tunda faol boʻlib, kunduzi toshlar orasidagi boʻshliqlarda dam oladi[1].

Tahdidlar va xavfsizlik[tahrir | manbasini tahrirlash]

Janubiy Afrika quyoni Xalqaro tabiatni muhofaza qilish ittifoqi[3] tomonidan xavf ostida emas deb tasniflangan.

Soʻnggi paytlarda ularning soni kamayib borayotgan boʻlsa-da, u hali ham keng tarqalgan turlarga tegishli. Yangi hisob-kitoblarga koʻra, ushbu turning 10 000 tasi uning diapazonida yashaydi, prognozlarga koʻra, keyingi 20 yil ichida taxminan 20% ga kamayish kuzatiladi[3]. Kamayishning asosiy sabablari aholi punktlari va qishloq xoʻjaligi yerlarining kengayishi va buning natijasida ushbu turga ov bosimining oshishi hisoblanadi. 1900-yildan beri bu tur oʻz yashash joyining taxminan 20-50 foizini yoʻqotgan, yana 50 foizi 2022-yilga kelib yoʻqolishi mumkin[3].

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]