Graf Monte-Kristo

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Graf Monte-Kristo (frans. Le comte de Monte Cristo) - Aleksandr Dyumaning sarguzasht romani, 1844-45 yillarda yozilgan, fransuz adabiyotining klassik asari. Muallif O`rtayer dengizi bo`ylab sayohat qilayotganida, Montekristo orolini ko`rgan va u yerda ko`milgan xazinalar haqida afsonani eshitgan. Bundan keyin qahramon ismini o`ylab topgan. Muallif orol nomini o`zgartirgan xolos. Romandagi voqealar 1815-29 va 1838 yillarda bo`lib o`tadi.

Tavsif[tahrir]

Asarning bosh qahramoni, dengizchi Edmon Dantes, kema kapitanining o`lim oldi vasiyatini bajarish maqsadida Parijga xat bilan keladi. Portga kelganidan so`ng Dantes, qo`shni qishloqdagi Mersedes ismli qizga uylanishni niyat qiladi. Lekin dushmanlarining harakatlari sababli u If qasriga qamaladi. U yerda Dantes Faria ismli abbat bilan tanishadi. Faria g`oyat katta xazina ko`milgan joyni biladi va o`limidan oldin bu sirni Dantesga ochadi. Dantes qamoqdan qochadi, xazinani topadi va dushmanlaridan qasos oladi.

Roman qahramonlari[tahrir]

  • Edmon Dantes-asarning bosh qahramoni, dengizchi. Adolatsizlik bilan qamaladi. Keyinchalik Graf Monte-Kristo nomi ostida taniladi.
  • Abbat Faria-Edmon Dantesning do`sti. Olim va rohib. Dantesga xazina sirini ochadi.
  • Fernan Montego-Mersedesning qarindoshi. Baliqchi, Mersedes bilan turmush qurmoqchi bo`ladi. Keyinchalik general-leytenant, Graf Morser va Fransiya peri unvonlariga sazovor bo`ladi.
  • Mersedes Errera-Dantesning kelini, keyinchalik Fernanning hotini.
  • Alber de Morser-Fernan va Mersedeslarning o`g`li
  • Danglar-"Faraon"da ishlaydigan muhosib. Dantesga qanday xoinlik qilish haqidagi g`oyani olg`a suradi. Keyinchalik baron va davlatmand bankirga aylanadi.
  • Ermina Danglar-Danglarning hotini
  • Ejeni Danglar-Danglarning qizi. Kelajakda aktrisa bo`lishni orzu qiladi.
  • Jerar de Vilfor-Marsel prokurori yordamchisi. Keyinchalik Parijda qirol prokurori.
  • Rene de Sen-Meran-Vilforning birinchi hotini
  • Eloiza de Vilfor-Vilforning ikkinchi hotini, o`g`li Eduar uchun hamma narsaga tayyor.
  • Nuartye de Vilfor-Vilforning otasi, sobiq yakobinets va Napoleon senatori, bonapartlik klubi raisi. Keyinchalik shol kasalligiga duchor bo`ladi."Bunga qaramasdan, u fikr yuritadi, u istaydi, u xarakat qiladi"
  • Valentina de Vilfor-Vilforning to`ng`ich qizi, boy merosxo`r.
  • Eduar de Vilfor-qirol prokurorining o`g`li. Erka va tantiq.
  • Gaspar Kadruss-Dantesning qo`shnisi.
  • Djovanni Bertuchcho-graf Monte-Kristo ishlarining boshqaruvchisi. Benedettoning o`gay otasi.
  • Benedetto- surg`un qilingan, qochgan. Qirol prokurori va baronessa Danglarning nikohsiz tug`ilgan o`g`li. Parij jamiyatida vikont Andrea Kavalkanti ismi bilan taniq.
  • Pyer Morrel-Marsel savdogari, "Faraon" nomli kema egasi.
  • Maksimilian Morrel-Pyer Morrelning o`g`li.
  • Djuli Morrel (Erbo)-Pyer Morrelning qizi.
  • Emmanyuel Erbo-Djulining eri.
  • doktor dʼAvrinyi-Vilforlar oilasi shifokori. Birinchi bo`lib bu oilaning siri haqida bilib qoladi.
  • Frans dʼEpine-Valentina de Vilforning kuyovi, Alber de Morserning do`sti,
  • Lyusyen Debre-Fransiya Tashqi ishlar vazirligi qotibi.
  • Boshan-"Xolis ovoz" ro`znomasining muharriri, Alber de Morserning do`sti.
  • Raul de Shato-Reno- Fransuz zodagoni, baron, vikont de Morserning do`sti.
  • Gayde- Yaninlik pash Ali-Tebelinning qizi.
  • Luidji Vampa-yosh cho`pon, Rima atroflaridagi qaroqchilar to`dasining boshchisi. Graf Monte-Kristoga hayoti va ozodligi bilan Buning evaziga u graf va uning do`stlarini hech qachon tegmaslikka qasam ichgan.
  • Djakopo- korsikalik "Yosh Ameliya" tartanining motrosi."Yosh Ameliya" If qasridan qochayotgan Dantesni qutqaradi. Keyinchalik-graf kemasining kapitani.
  • Batisten- graf Monte-Kristoning kamerdineri.
  • Ali- qul, graf Monte-Kristoning hizmatkori.

Roman ekranlashtirilishi[tahrir]

Roman bo`yicha ko`p filmlar olingan.

  • Graf Monte-Kristo - 1908, AQSH. Rejissyorlar Frensis Boggs, Tomas Persons.
  • Graf Monte-Kristo - 1908, Italiya. Rejissyorlar Luidji Madji va Arturo Ambrozio.
  • Le Prisonnier du Château d’If (Une évasion manquée) - 1910, Fransiya. Rejissyor Viktoren Jasse.
  • Graf Monte-Kristo - 1910, AQSH.
  • Monte-Kristo - 1911, AQSH.
  • Monte-Kristo - 1912, AQSH. Rejissyor Kolin Kembill.
  • Graf Monte-Kristo - 1913, AQSH. Rejissyorlar Djozef Golden, Edvin Porter.
  • Zamonaviy Monte-Kristo - 1917, AQSH.Rejissyor Yudjin Mur.
  • Graf Monte-Kristo - 1918, Fransiya. Rejissyor Anri Pouktal, bosh rolda Leon Mato.
  • Monte-Kristo - 1922, AQSH. Rejissyor Emmet J. Flinn, bosh rolda Djon Gilbert.
  • Monte-Kristo - 1929, Fransiya. Rejissyor Genri Feskur. Bosh rollarda - Jan Anjello, Lil Dagover, Gaston Modo, Bernxard Gyo`ske.
  • Graf Monte-Kristoning topishmog`i - 1934, AQSH. Rejissyor Roulend V. Li, bosh rollarda - Robert Donat, Elissa Landi, Sindi Blekmer.
  • Graf Monte-Kristo - 1942, Meksika. Rejissyorlar Roberto Gavaldon, Chano Urueta, bosh rolda Arturo de Kordova.
  • Graf Monte-Kristo - 1942, Fransiya, Italiya. Rejissyor Rober Verne, bosh rolda Pyer Rishar-Vilm.
  • Monte-Kristoning hotini - 1946, AQSH. Rejissyor Edgar J. Ulmer.
  • Graf Monte-Kristo - 1953, Italiya, Fransiya. Rejissyor Rober Verne, bosh rolda Jan Mare.
  • Graf Monte-Kristo - 1954, Meksika, Argentina. Rejissyor Leon Klimovskiy, bosh rolda Xorxe Mistral.
  • Graf Monte-Kristo - 1961, Italiya, Fransiya. Rejissyor Klod Otan-Lara, bosh rolda Lui Jurdan.
  • Monte-Kristoning qaytishi - 1968, Fransiya. Rejissyor Andre Yunebel.
  • Graf Monte-Kristo - 1973, Avstraliya (Multfilm). Rejissyorlar Jozef Barbera, Uillyam Xanna.
  • Graf Monte-Kristo - 1975, Buyuk Britaniya, Italiya, telefilm. Rejissyor Devid Grin, bosh rolda Richard Chemberlen.
  • Graf Monte-Kristo - 1979, Fransiya, Italiya, Olmoniya, teleserial. Rejissyor Deni de La Patelyer, bosh rolda Jak Veber.
  • If qasri mahbusi - 1988, SSRI, Fransiya. Rejissyor Georgiy Yungvald-Xilkevich, bosh rollarda Viktor Avilov, Mixail Boyarskiy.
  • Graf Monte-Kristo - 1998, serial, Olmoniya, Fransiya, Italiya. Rejissyor Jozef Dayan, bosh rollarda Jerar Depardye, Ornella Muti.
  • Graf Monte-Kristo - 2002, AQSH, Buyuk Britaniya, Irlandiya. Rejissyor Kevin Reynolds, bosh rolda Jeyms Kevizel.
  • Gankusuo-Graf Monte-Kristo (g`or hokimi), 2005-2006 - anime-film, Yaponiya.
  • Montekristo - 2006, Argentina, teleserial.
  • Montekristo - 2008, Rossiya, teleserial.

Havolalar[tahrir]

Romanning asl nusxasi