Buenos Ayres

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Buenos Ayres
Buenos Ayresning bayrogʻi
Flag
Buenos Ayresning rasmiy gerbi
Gerb
34°35′59″S 58°22′55″W / 34.59972°S 58.38194°W / -34.59972; -58.38194Koordinatalari: 34°35′59″S 58°22′55″W / 34.59972°S 58.38194°W / -34.59972; -58.38194
poytaxt
Asos sana 1536
Hukumat
 • mer Horacio Rodríguez Larreta
Vaqt mintaqasi UTC
Xaritani koʻrsatish/yashirish
[[File:|290px|Buenos Ayres на карте]]
Red pog.png

Buenos Ayres — Argentina davlatining poyatxti. Shahrning toʻliq nomi Ciudad Autónoma de Buenos Aires (Buenos Aires Avtonom shahri) dir.

Buenos Ayresning markaziy maydonlaridan biri

Buenos-Ayres — Argentina poytaxti, muhim iqtisodiy, siyosiy va madaniymaʼmuriy markazi. Rasmiy chegarasi federal poytaxt okrugi hisoblanadi. LaPlata qoʻltigʻining oʻng sohilida. Aholisi 6 mln., shahar atrofi bilan 11,8 mln. kishi (1999). Yanvarning oʻrtacha temperaturasi 22°, iyulda 10°, yiliga oʻrtacha 1000 mm yogʻin tushadi.

1536 yilda ispan bosqinchilarining sardori Pedro Mendos asos solgan. 1541 yilda ispanlar indeyslarning zarbasiga bardosh berolmay, shaharga oʻt qoʻyib vayron qilishgan. 1580 yil B.A. qayta qurila boshladi. 1776 yildan LaPlata vitse qirolligi poytaxti. 1816— 26 yillarda B.A. LaPlata Birlashgan provinsiyasining, 1880 yildan Argentinaning poytaxti.

B.A. yirik temir yoʻl tuguni (undan 18 tomonga temir yoʻl ketgan) va dengiz porti (yuk tushirish va ortish yiliga 20 mln. t), Janubiy Amerikadagi havo yoʻllarining markazi; xalqaro Eseys aeroporti bor. Mamlakat importining 85%i, eksportining43% i B.A. orqali oʻtadi. Mamlakat sanoat mahsulotining deyarli 50%i B.A.da ishlab chiqariladi. Sanoatining asosiy tarmoqlari: oziq-ovqat va yengil sanoat. Mashinasozlik, neftni qayta ishlash, kimyo, elektrotexnika, farmatsevtika, yogoch tilish, sement zavodlari bor. Unt (1821 yildan), ilmiy muassasalar (adabiyot, iktisod, huquq va ijtimoiy fanlar akademiyalari), Argentina milliy kutubxonasi, 30 muzey, 40 dan ortiq teatr, konservatoriya (1893 yil), telemarkaz, metropoliten, botanika bogʻi bor. B.A.da axoliyey ispan tilida soʻzlashadigan Lotin Amerikasi davlatlari uchun kitoblar bosib chiqariladi. Shaharda koʻp qavatli, oyna va temirbetondan qurilgan mehmonxona, bank kabi maʼmuriy binolar koʻp. Meʼmoriy yodgorliklaridan Buenos-Ayres shahrining markaziy koʻchalaridan biri.

San-Ignasio cherkovi (1710—34), ratusha (1725—54), sobor (1804), "Kolon" teatri (1909) va 6. bor.

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Havolalar[tahrir]