Boris Lisunov

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish
Boris Pavlovich Lisunov
Boris Pavlovich Lisunov.jpg
Shaxsiy maʼlumotlari
Tavalludi 19-avgust 1898-yil(1898-08-19)
Durnovskaya, SSRI
Vafoti 3-noyabr 1946-yil(1946-11-03)
(48 yoshda)
Moskva
Mukofotlari Order of Lenin ribbon bar.png SU Order of the Red Star ribbon.svg
Unvoni polkovnik

Boris Pavlovich Lisunov ( 1898 yil 19 avgust - 1946 yil 3 noyabr ) - sovet aviakonstruktori, polkovnik-muhandis, Li-2 samolyotini ishlab chiqarish tashkilotchisi (uning nomi bilan atalgan).

Tarjimai holi[tahrir | manbasini tahrirlash]

1898 yil 19 avgustda Astraxan viloyatining Enotaev tumanidagi Durnovskaya qishlog'ida (hozirgi Narimanovskiy tumani, Rassvet qishlog'i) kazak yuzboshi oilasida tug'ilgan. 1918-yilda Saratov 2-sonli erkaklar gimnaziyasining 8-sinfini tamomlagan. N.E. Jukovskiy nomidagi Harbiy havo muhandislik akademiyasini 1926-yilda imtiyozli diplom bilan tugatgan. Uning hamkasbi samolyot dizayneri Sergey Vladimirovich Ilyushin edi, Lisunov keyinchalik u bilan birga ishladi va oilalar bilan do'stlashdi. 1926 yildan Ultimatum otryadida muhandis-mexanik sifatida xizmat qildi. U Xarkov aviatsiya zavodining bosh muhandisi bo'lib ishlagan, u erda taniqli sovet uchuvchisi Valeriy Chkalov bilan tanishgan. 1938 yil 27 yanvarda u Moskva chekkasidagi Ximki shaxridagi 84-sonli samolyot zavodining texnik direktori etib tayinlanadi [1] [2] . 1941-yil 11-sentabrda front chizigʻining yaqinlashib qolganligi munosabati bilan samolyot zavodini Toshkentga evakuatsiya qilish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi. Lisunov boshchiligida zavod butunlay Toshkentga ko'chiriladi, yangi joyda ( TAPOiCH ) qayta tiklanadi va front ehtiyojlari uchun samolyotlar yetkazib bera boshlaydi [3] .

Toshkentda Lisunovning salomatligi yomonlashib, yurak xurujiga uchraydi. 1946-yil fevralida B.P. Lisunov Moskvaga Aviatsiya sanoati xalq komissarligining 10-bosh boshqarmasining bosh texnologi lavozimiga chaqirildi. 1946 yil 3 noyabrda Moskvada 48 yoshida vafot etadi [4] . Donskoy qabristoniga dafn etilgan.

Li-2[tahrir | manbasini tahrirlash]

Asosiy maqola: Li-2

Li-2, Minsk-Borovaya

1936 yil sentyabr oyida Lisunov SSSRda ishlab chiqarish litsenziyasini olish uchun Duglas DC-3 samolyotini loyihalash va yig'ish texnologiyasini o'rganish uchun AQShga uzoq muddatli xizmat safarga yuboriladi. 1937-yilda Vladimir Myasishchev hibsga olinganidan so'ng, SSSRda "Duglas" ishlab chiqarishni moslashtirish loyihasini boshqarish avval A.A. Senkovga (PS-84 samolyoti), keyinroq B.P. Lisunovga (Li-2) topshiriladi. Samolyot SSSRda amaldagi texnologik standartlarni hisobga olgan holda dyuymli tizimdan metrik tizimga aylantirildi va yangi mahalliy dvigatellariga ega bo'ldi, ular ham Amerika modellarining mahalliy moslashuvi edi. Sovet modifikatsiyasi DC-3 - Li-2 turli maqsadlar uchun 14000 ga yaqin samolyotlar ishlab chiqarildi va 1940-yillarda aviatsiyada deyarli 40 yil xizmat qilgan mamlakatdagi eng yirik fuqarolik samolyotiga aylandi [5] .

Xotira[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Toshkentda bir ko'cha Toshkent avtomobil xalqa yo'lidan boshlab Slonima va Alimkent ko'chalari kesishmasigacha Lisunov nomidagi ko'cha edi. 2009-yilda Lisunov ko'chasi Qorasuv ko'chasi deb o'zgartirildi. [6]
  • Shuningdek, Toshkentda toʻrt kvartaldan iborat Lisunov dahasi bor edi. Biroq, xuddi shu nomdagi ko'cha singari, 2009-yilda u ham Aviasozlar dahasi deb qayta nomlandi.
  • Lisunovlar oilasi arxivi Astraxan viloyati davlat arxivida saqlanadi [7]
  • Rassvet o'rta maktabida B.P. Lisunovning hayoti yo'liga bag'ishlangan esdalik stendi mavjud. [4]

Mukofotlari[tahrir | manbasini tahrirlash]

Shuningdek qarang[tahrir | manbasini tahrirlash]

Eslatmalar (tahrirlash)[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. „Лисунов Борис Павлович (1898—1946) — Отечественные бомбардировщики 1945—2000“. 30-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-avgust 2011-yil. Arxivlandi 2012-03-30 Wayback Machine saytida.
  2. Газиев, Радик. „Авиаконструктор Б. П. Лисунов. К 120-летию со дня его рождения“ (10-dekabr 2018-yil).
  3. Горбунов Николай Петрович. „Штрихи к биографии авиаконструктора Б.П.Лисунова“. Вестник Астраханского казачьего войска (8 мая 1997).
  4. 4,0 4,1 Торопицын В.Л. (2013). Лисунов Борис Павлович (1898-1946), потомственный казак, авиаинженер-полковник, организатор серийного производства самолета ЛИ-2 (V-e Бирюковские чтения: Материалы Бирюковских чтений (13 сентября 2013 года). — Астрахань: Государственное предприятие Астраханской области «Издательско-полиграфический комплекс «Волга», 2013. - с. nashri). ISBN 978-5-98066-145-8.  Manba xatosi: Invalid <ref> tag; name ":1" defined multiple times with different content
  5. Л.Л.Селяков. Тернистый путь в никуда. Записки авиаконструктора. - М.: 4 - филиал Воениздата, М. 1997 г. - 256 с., ил., гр.
  6. Очередная порция переименований ташкентских улиц и массивов. Комментарии : LiveInternet — Российский Сервис Онлайн-Дневников[sayt ishlamaydi] Andoza:Недоступная ссылка
  7. „Архив семьи Лисуновых“. Государственных архив Астраханской области. Arxivlandi 2019-06-04 Wayback Machine saytida.