Anuriya

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Anuriya (yun. an — inkor qo‘shimchasi va uron — siydik) — siydik tutilishi; bunda buyrakda hosil bo‘lgan siydik qovuqqatushmaydi. Prerenal A. buyrak tomirlarining o‘smalar bilan qisilishi yoki qayrilib ketishi, shuningdek buyrak arteriyalariga tromb yoki embol tiqilib 567qolishi natijasida kelib chiqadi. Ko‘p qon yo‘qotish, yurak-tomirlar sistema-sidagi kamchilik va shok, ich ketishi sa-babli ko‘p suyuqlik yo‘qotish, beto‘xtov qusish, badanning shishib ketishi, assit va sh.k. kasalliklarda qon aylanishining og‘ir darajada buzilishi natijasida paydo bo‘ladigan A. ham prerenal A.ga kiradi. Bunday A.da buyraklar ham, siy-dik yo‘llari ham zararlanmaydi; arteri-al bosimning pasayishi, buyraklardan kam qon o‘tishi, qonda suvning kamayi-shi va boshqa ekstrarenal omillar katta rol o‘ynagani uchun siydik to‘xtashining bu turini ekstrarenal A. deb ham atala-di. Renal (chin) A. buyrak to‘qimasining sidirg‘a patologik ja-rayondan zararla-nishi (glomerulonefrit, piyelonefrit, sulema, kantaridin, qo‘rg‘oshin tuzlari va sulfanil-amidlardan zaharlanish va h.k.) natijasida ro‘y beradi. Postre-nal (buyrak orti) A. esa yuqori siydik yo‘llarida siydik oqimini to‘suvchi bi-ror illat bo‘lishi oqibatida vujudga ke-ladi. Reflektor A. kuchli ru-hiy hayajon, jarohatlanishdan keyin qattiq og‘riq sezish natijasida paydo bo‘ladi. Ikki sutka va undan ortiq vaqt ichida siydik kelmay qolishi uremiyaga sabab bo‘ladi.

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil