Ahmadiya

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Ahmadiya — 19- a. oxirida Hindistonda vujudga kelgan diniy harakat. Mirza G‘ulom Ahmad Kodiyo-niy (1835—1908) asos solgan. U 19-a.ning 70-yillarida Panjob musulmonla-ri o‘rtasida yirik ulamo va avliyo si-fatida nom chiqargan. Islom tarixi va ilohiyot bo‘yicha bir necha asar yozgan. 1891 yilda "Anjumani Ahmadiya" diniy tashkilotini tuzgan. Izdoshlari uni "payg‘ambar", deb e’lon etgan. Vafoti-dan keyin uning o‘rniga Hakim Nurid-din qolgan. Bashar Ahmad ibn G‘ulom ham taniqli A. arboblaridan hisoblanadi, "Siyrat ul Mahdiy" ("Mahdiyning hayot yo‘li"), "Kalimat ul-fadl" ("Ajratuvchi so‘z") va boshqa kitoblari bor.A. aqidalari islomga zid. A. aqidasi bo‘yicha: 1) G‘ulom Ahmad va’da qilingan Iso Masih emish; 2) Alloh ro‘za tu-tar, namoz o‘qir, uxlar, uyg‘onar, yozar, imzo chekar, ba’zan adashar emish; 3) Muhammad (sav) oxirgi payg‘ambar emas, 864chunki Alloh o‘z ehtiyojiga ko‘ra yer yuzi-ga payg‘ambarlar yuborib turar, ulardan eng afzali G‘ulom Ahmad emish; 4) Ja-broil (as) G‘ulom Ahmadga vahiy olib tushar emish; 5) Kodiyon qishlog‘i Mak-kai-mukarrama va Madinai-munavvara-dan afzal emish; 6) araq ichish, af’yun va boshqa mast qiluvchi narsalarni iste’mol qilish mumkin. Hozirgi kunda ahmadiylar Hindiston va Pokistondan tashqari, bir necha arab mamlakatlari, Eron, Afg‘onistan, Afrika hamda G‘arb mamla-katlarida tarqalgan. Londonda ularning katta markazi bor. Ahmadiylar MDH hududiga keyingi yillarda kirib keldi. Ko‘proq ishbilarmon, tojir va xayriya jamiyati vakillari sifatida Tatariston va boshqa joylarda rasmiy ro‘yxatdan o‘tgan. Robita al-alam al-islomi (Islom olami ittifoqi) A.ni "islomga yot oqim" deb e’lon qilgan.Abduqayum Azimov.

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil