Ahmadiya

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Ahmadiya — 19-asr oxirida Hindistonda vujudga kelgan diniy harakat. Mirza Gʻulom Ahmad Kodiyoniy (1835-1908) asos solgan. U 19-asrning 70-yillarida Panjob musulmonlari oʻrtasida yirik ulamo va avliyo sifatida nom chiqargan. Islom tarixi va ilohiyot boʻyicha bir necha asar yozgan. 1891-yilda „Anjumani Ahmadiya“ diniy tashkilotini tuzgan. Izdoshlari uni „paygʻambar“, deb eʼlon etgan. Vafotidan keyin uning oʻrniga Hakim Nuriddin qolgan. Bashar Ahmad ibn Gʻulom ham taniqli ahmadiya arboblaridan hisoblanadi, „Siyrat ul Mahdiy“ („Mahdiyning hayot yoʻli“), „Kalimat ulfadl“ („Ajratuvchi soʻz“) va boshqa kitoblari bor.ahmadiya aqidalari islomga zid. Ahmadiya aqidasi boʻyicha: 1) Gʻulom Ahmad vaʼda qilingan Iso Masih emish; 2) Alloh roʻza tu-tar, namoz oʻqir, uxlar, uygʻonar, yozar, imzo chekar, baʼzan adashar emish; 3) Muhammad oxirgi paygʻambar emas, 864chunki Alloh oʻz ehtiyojiga koʻra yer yuziga paygʻambarlar yuborib turar, ulardan eng afzali Gʻulom Ahmad emish; 4) Jabroil (as) Gʻulom Ahmadga vahiy olib tushar emish; 5) Kodiyon qishlogʻi Mak-kai-mukarrama va Madinai-munavvaradan afzal emish; 6) araq ichish, af’yun va boshqa mast qiluvchi narsalarni isteʼmol qilish mumkin. Hozirgi kunda ahmadiylar Hindiston va Pokistondan tashqari, bir necha arab mamlakatlari, Eron, Afgʻonistan, Afrika hamda Gʻarb mamlakatlarida tarqalgan. Londonda ularning katta markazi bor. Ahmadiylar MDH hududiga keyingi yillarda kirib keldi. Koʻproq ishbilarmon, tojir va xayriya jamiyati vakillari sifatida Tatariston va boshqa joylarda rasmiy roʻyxatdan oʻtgan. Robita al-alam al-islomi (Islom olami ittifoqi) ahmadiyani „islomga yot oqim“ deb eʼlon qilgan.

Adabiyotlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil