Hizbut-Tahrir

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Bu maqola vikilashtirilishi kerak.

nothumb

Iltimos, bu maqolani Vikipediya qoida va yoʻllanmalariga muvofiq tartibga keltiring.

Hizbut TahrirKategoriya:Hizb ut-TaxrirHizbut Tahrir Alloh Taoloning ushbu soʻzlariga javoban vujudga keldi:"Oralaringizdan yaxshilikka(Islomga)daʼvat qiladigan, maʼruf ishlarga buyurib, munkar ishlardan qaytarzdigan bir jamoat boʻlsmn. Ana oʻshalar najot topguvchidardir"[3:104]Hizb Islom Ummati etib borgan ayanchli qulashdan uni uygʻotish vakufr fikrlari, qonun va hukmlaridan, kofir davlatlar hukmronligi va nufuzidan uni ozod qilish maksadida vujudga keldi. Shunipgdek, Alloh nozil qilgan narsa bilan hukm yuritishqayta joriy boʻlishi uchun islomiy xalifalik davlatini qayta tiklash uchun faoliyat olib boradi.Hizbut Tahrirning gʻoyasiHizbut Tahrirning gʻoyasi islomiy hayotni qaytadan boshlash va islomiy daʼvatni butun olamga yoyishdir. Bu gʻoya musulmonlarni Islom diyorida va islomiy jamiyatda islomiy hayotga qaytarishni anglatadi, yaʼni hayotdagi barcha ishlar sharʼiy ahkomlarga binoan yurgizilsin va hayot haqidagi nuqtai nazar Islom davlati soyasida halol va haromdan iborat boʻlsin. Islom davlati — musulmonlar xalifani tiklab Allohning Kitobi va RasuliningSunnatiga binoan va Islomni butun olamga risolat sifatida daʼvat va jidod orqali yoyishni shart k;ilib, quloq solish va itoat qilishga bayʼat kiladigan Xalifalik davlatidir.Hizbut Tahrirning maqsadiHizb Ummatni yorqin fikr yordamida toʻgʻri uygʻotishni oʻz oldiga maqsad qilib belgiladi va uni avvalgi izzat-sharafiga qaytarishga harakat qiladi. Boshqa davlatlar, Ummat va xalqlardan etakchilik tizgininitortib olib, oʻtmishda boʻlganidek Islom ahkomlariga muvofiq ish yuritadigan olamda eng birinchi davlatni Ummatga qaytarib beradi. Shuningdek, Hizb bashariyatni hidoyat sari etaklashni va Islom er yuziga batamom yoyilguncha kufrga, uningqonun va fikrlariga qarshi kurashish sari Ummatni etaklashni oʻz oldiga maqsad qilib belgiladi."تَكُونُ النُّبُوَّةُ فِيكُمْ مَا شَاءَ اللهُ أَنْ تَكُونَ، ثُمَّ يَرْفَعُهَا إِذَا شَاءَ أَنْ يَرْفَعَهَا.ثُمَّ تَكُونُ خِلاَفَةٌ عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّةِ فَتَكُونُ مَا شَاءَ اللهُ أَنْ تَكُونَ،ثُمَّ يَرْفَعُهَا إِذَا شَاءَ اللهُ أَنْ يَرْفَعَهَا.ثُمَّ تَكُونُ مُلْكًا عَاضًّا، فَيَكُونُ مَا شَاءَ اللهُ أَنْ يَكُونَ، ثُمَّ يَرْفَعُهَا إِذَا شَاءَ أَنْ يَرْفَعَهَا.ثُمَّ تَكُونُ مُلْكًا جَبْرِيَّةً، فَتَكُونُ مَا شَاءَ اللهُ أَنْ تَكُونَ، ثُمَّ يَرْفَعُهَا إِذَا شَاءَ أَنْ يَرْفَعَهَا.ثُمَّ تَكُونُ خِلاَفَةً عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّةِ.ثُمَّ سَكَتَ"„Sizlarning orangizda Allohxohlaganicha paygʻambarlik davom etadi. Soʻng Allohxohlagan paytda uni koʻtaradi. Soʻng paygʻambarlik minhoji asosida Xalifalik boʻladi va u Allohxohlagancha davom etadi. Soʻng AllohOʻzi xohlaganda uni koʻtaradi. Soʻng raiyyatiga zulm va adolatsizliklar etadigan podshohlik boʻladi va u Allohxohlagancha davom etadi. Soʻng AllohOʻzi xohlaganda uni koʻtaradi. Soʻng zolim va zoʻravon podshohlik boʻladi va u Allohxohlagancha davom etadi. Soʻng AllohOʻzi xohlaganda uni koʻtaradi. Soʻng paygʻambarlik minhoji asosida Xalifalik boʻladi.Keyin Paygʻambar s.a.s. sukutga choʻmdilar“. (Ahmad rivoyati)."Ey moʻminlar, Alloh va Uning paygʻambari sizlarni abadiy hayotberadigan narsaga(yaʼni, dinga)daʼvat qilar ekan, uni qabul qilinglar"

Taqiyyuddin Nabahoniy… Asoschi shayxKategoriya:AmirlarUolimalloma,HizbutTahrirasoschisishayxTaqiyyuddinibnIbrohimibnMustafoibnIsmoilibnYusufNabahoniydir.FalastindagibadaviyarablardanboʻlganBaniNabahonqabilasiganisbatberilib, ukishiNabahoniydeyildi.Bu qabila Falastin shimolidagi Hayfa shahriga qarashli Sofu qazosi (viloyati)ning „Ajzam“ qishlogʻini oʻziga manzil tutgan edi. Shayx shu Ajzam qishlogʻida — kuchliroq maʼlumotlarga qaraganda — hijriy 1332 yil, milodiy 1914 yilda varaʼ (diyonat) va taqvo bilan mashhur boʻlgan ilmli va dindor oilada tavallud topdi. Uning otasi shayx Ibrohim faqih kishi boʻlib, Falastin maʼorif vazirligida sharʼiy ilmlar boʻyicha mudarris boʻlib ishlar edi. Onasi ham sharʼiy ishlar boʻyicha katta bilim orttirgan ayol boʻlib, u bu bilimni otasi shayx Yusufdan olgan edi.ShayxYusufningtoʻliqismi—tarjimaihollardakoʻrsatilishicha:YusufibnIsmoilibnYusufibnHasanibnMuhammadNabahoniyShofeʼiy"AbuMahosin"dir.Uadib, shoir, soʻfiyhamdataniqliqozilardanbiriedi.UNablusaʼmol(provinsiya)laridanbiriboʻlganJaninqasabasidaqozilikqilgan.KeyinchalikQustantiniya(Istanbul)gakoʻchibMosulviloyatiaʼmollaridanbiriKuySanjiqdaqozietibtayinlangan, keyinLoziqiyadagi, soʻngraQuddusdagijazomahkamasigaboshliqqilib, keyinchalikesaBayrutdagihuquqmahkamasigaboshliqqilibtayinlangan.Uningkoʻpginaasarlariboʻlib, ularningsoni48gaetadi.Bunday muhitda oʻsib voyaga etishning shayx TaqiyyuddinningIslomiy shaxsiyati shakllanishida oʻta kuchli taʼsiriboʻldi. Shuning uchun u Qurʼonni juda erta, oʻn uch yoshidayoq toʻliq yod oldi. U ona tomondan bobosining taqvosi va ongidan qattiq taʼsirlandi va uning moʻl-koʻl ilmidan foydalandi. Taqiyyuddin siyosiy ongdan, ayniqsa muhim siyosiy masalalardan ham juda erta bahramand boʻldi. Bobosi Usmoniy davlatdagi hukumat arboblari bilan mustahkam aloqada boʻlgani bois bunday masalalardan yaxshi xabardor edi.Shayx bobosi shayx Yusuf uyushtirgan fiqhiy majlislar vamunozaralarda hozir boʻlib, ulardan foydalandi. U ana shu ilm majlislarida ishtirok etar ekan, oʻzining oʻtkir aqli va yuksak qobiliyati bilan bobosining eʼtiborini oʻziga tortdi. Shuning uchun bobosi ungakatta ahamiyat berib, sharʼiy taʼlimni davom ettirishi uchun uni al-Azharga yuborish zarurligiga uning otasini koʻndirdi.Ilmivadars´qishiShayx Taqiyyuddin 1928 yilda al-Azharning ikkinchi bosqichiga oʻqishga kirib, uni shu yilning oʻzidayoq aʼlo baholar bilan tamomlab „gʻurabo“ diplomini oldi. Shundan keyin Dorul ulum kulliyasiga oʻqishga kirdi. Bu kulliya oʻsha paytda al-Azharga qarar edi. Bundan tashqari, shayx Azhari sharifdagi ilmiy halqalarda ham qatnashar, chunki Azhardagi eski dars nizomi bungaruxsat berar edi. Bu halqalarda shayx Muhammad al-Xozr Husayn rahimahulloh kabi taniqli shayxlar dars oʻtar edi. Bu shayxlarni unga bobosi tavsiya qildi. Shayx Nabahoniy Azharning eski nizomi bilan Dorul ulumni oʻzida jamlaganiga qaramay, jiddu jahd va harakatdaustunlik va mumtozlik namunasini koʻrsatdi. U oʻzidagi chuqur fikr, ustun raʼy, bahs-munozaralarda kuchli hujjatkeltirish bilan tanilib, tengdoshlari va muallimlari eʼtiborini oʻziga tortdi. Qohiradagi va boshqa musulmon yurtlardagi ilm dargohlari esa oʻsha paytda bunday bahs-munozaralar bilan toʻlib-toshgan edi.Shayx Nabahoniy olgan shahodatnomalar: Azharning ikkinchi bosqichi shahodatnomasi, Azhardan berilgan Gʻurabo shahodatnomasi, Qohiradagi Dorul ulum kulliyasi tomonidan berilgan arab tili va adabiyoti boʻyicha diplom. Shayx Azharga qarashli sharʼiy qozilik oliy maʼhadi tomonidan berilgan qozilik diplomiga ham ega boʻlgan. U Azharni 1932 yilda shariat ixtisosi boʻyicha oliy diplom bilan bitirdi.ShayxishlagansohalarShayx 1937 yilgacha maʼorif vazirligidagi sharʼiy taʼlim sohasida ishladi. Shu yili sharʼiy qozilik ishiga oʻtdi. Asta-sekin koʻtarilib, Hayfadagi markaziy mahkama bosh kotibi vazifasida ishlay boshladi, soʻngra maslahatchi (qozi yordamchisi), keyin 1948 yilgacha Ramla mahkamasi qozisi boʻlib ishladi. Shu yili Falastin yahudlar qoʻliga tushganidan keyin Shomga chiqib ketdi. Soʻngra shu yilning oʻzida qaytib kelib, Quddusdagi sharʼiy mahkamaga qozi etib tayinlandi. Undan keyin sharʼiy apellyatsion mahkamaga qozi etib tayinlandi. Bu vazifada 1950 yilgacha ishladi. Shu yili ishdanboʻshab, Ammondagi Islomiy ilmlar kulliyasi (fakulpteti)ning ikkinchi kurs talabalariga leksiya (maʼruza)laroʻqish vazifasiga oʻtdi. 1952 yilgacha shu vazifada ishladi. Shayx rahimahulloh ilmlar dengizi, barcha ilmlar boʻyicha keng bilim sohibi, mujtahidi mutlaq, oʻta kuchli hujjat sohibi boʻlgan notiq edi.Yozganasarlari1) „Islom nizomi“,2) „Hizbiy uyushma“,3) „Hizbut Tahrir tushunchalari“,4) „Islomda iqtisod nizomi“,5) „Islomda ijtimo nizomi“,6) „Islomda boshqaruv nizomi“,7) „Dustur“,8) „Dustur muqaddimasi“,9) „Islom davlati“,10) „Islomiy shaxsiya“ (uch juzdan iborat),11) „Hizbut Tahrirning siyosiy tushunchalari“,12) „Siyosiy qarashlar“,13) „Qaynoq nido“,14) „Xalifalik“,15) „Tafkir“,16) „Surʼat al-Badiha“ (Topqirlik),17) „Boshlanish nuqtasi“,18) „Jamiyatga kirish“,19) „Misrning qurollanishi“,20) „Misr, Suriya, Yaman ikki yoqlama bitimlari“,21) „Falastin masalasini amerikacha va inglizcha uslub bilan hal qilish“,22) „Eyzenxauer loyihasi boʻyicha siyosiy boʻshliq nazariyasi“. Bundan tashqari, shayx minglab fikriy, siyosiy, iqtisodiy nashralar muallifi hamdir.Shayx shuningdek, uning kitoblarini nashr qilish va tarqatish qonun yoʻli bilan man qilinganidan keyin ularni nashr qilish imkoni boʻlishi uchun Hizb aʼzolari nomi bilan bir qancha kitoblarni chiqardi.Ana shu kitoblar jumlasiga:1) „Ideal iqtisodiy siyosat“,2) „Marksistik sotsializmni rad etish“,3) „Xalifalik qanday qulatildi“,4) „Ahkom al-Bayyinot“,5) „Jazolar nizomi“,6) „Namoz ahkomlari“,7) „Islomiy fikr“ kabilar kiradi.Shayx ilgari — Hizbni taʼsis etishdan oldin — „Falastinni qutqarish“ va „Risolatul arab“ nomli kitoblarni ham chiqargan edi.XarakterivaaxloqiIslomiy ilmlar kulliyasining idoriy mudiri boʻlib ishlagan va shayx Taqiyyuddin kulliyaga qadam qoʻyganidan buyon undan ajralmagan ustoz Zuhayr Kahola shunday deydi: „U sofdil, ulugʻ, pokiza, ixlosli, gʻayrati toʻlib-toshgan, jonkuyar kishi edi, Ummatqalbiga (Isroil) vujudi sanchilishi oqibatida Ummat boshiga tushgan musibatlardan qattiq alam chekar edi“.Shayx oʻrta boʻyli, gavdali, gʻayratga toʻla, joʻshqin, bahsda mohir, hujjati gʻolib, oʻzi haq deb iymon keltirgan narsada mustahkam turuvchi inson edi. U oʻrtacha soqol qoʻygan, soqoliga oq aralashgan, kuchli shaxsiyat sohibiedi. Soʻzlasa nutqi taʼsirli, hujjatlashsa qanoatlantira oluvchi edi. Harakatlarning tarqoq boʻlishini, qobiqqa oʻralib olishni, Ummat uchun manfaatli boʻlgan ishlardan oʻzini olib qochishni yomon koʻrar edi. Shayx kishining oʻz shaxsiy hayoti ishlari bilangina band boʻlib qolishini yoqtirmas, Rasululloh rning:"مَنْلَمْيَهْتَمَّبِأَمْرِالْمُسْلِمِيْنَفَلَيْسَمِنْهُمْ"„Kimkimusulmonlarishihaqidaqaygʻurmasa—ulardanemas“, degansoʻzlarigaitoatqilib,Ummatgayaxshilikkeltirishgaharakatqilaredi.Shayxbuhadisnikoʻptakrorlarvadalilkeltiraredi.Shuninguchun"Ihyo"muallifiimomGʻazzoliyniIslomiyyurtlargabostiribkirgansalibchilargaqarshikurashmay, masjidgakiribkitoblariniyoziboʻtirganiniayblaredi.HizbutTahrirnituzishvaundagiharakatShayx Taqiyyuddin chuqur ahamiyat berib hizblarni va hijriy toʻrtinchi asrdan boshlab paydo boʻlgan harakatlar va tashkilotlarni oʻrgana boshladi. Ularning uslublari, fikrlari, keng tarqalishi yoki muvaffaqiyatsizlikka uchrashi sabablarini oʻrgandi. [1]

Manbalar[tahrir]