Belorus tili

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Belorus tili — belorus xalqining tili. Slavyan tillarining sharqiy guruhiga kiradi. Qariyb 8 mln. kishi soʻzlashadi. 13-asrdagi ayrim yorliqdarda Belorus tiliga oid belgilar koʻrinadi. 16-asrdan boshlab Belorus tilida Buyuk Litva knyazligining yorliklari yozilgan, tarjimalar paydo boʻlgan.

„D“ tovushini „dz“, „t“ tovushini „i“ bilan ifodalash (dzed — buva, dzen — kun, sen — soya), qattiq „r“ mavjudligi (poryadok — paradok, gavaru — govoryu), „l“, „v“, „u“ning „oʻ“ga utishi Belorus tili fonetikasining oʻziga xos xususiyatlaridir. Belorus tili grammatik jihatdan rus tiliga yaqin. Lekin „g“, „k“, „x“ tovushlari „z“, „q“, „s“ bilan almashishi jihatidan Belorus tilida soʻz oʻzgarishi oʻziga xos xususiyatga ega: rutse — qoʻl, strase — qoʻrquv. Umumslavyan soʻzlari Belorus tili leksikasining asosini tashkil qiladi. Unda Belorus tilining oʻziga xos soʻzlari, boshqa slavyan tillaridan chiqib ketgan arxaik soʻzlar ham bor. Belorus tilida polyak, nemis, lotin, turkiy, litva tillaridan oʻzlashgan soʻzlar ham uchraydi. Yozuvi Kirill alifbosi asosida boʻlsada, „dj“, „dz“, „i“, „oʻ“ va b. tovush ifodalari bilan undan farqlanadi.

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil