Yevgeniy Polivanov

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Yevgeniy Dmitriyevich Polivanov [1891.28.2 (12.3), Smolensk - 1938. 25.1, Moskva] — rus sharkshunos olimi. Bir paytning oʻzida Sharq akademiyasi (yapon tili boʻyicha, 1911) va Peterburg universitetining tarix-filologiya fakultetini tugatgan (1912). Peterburg universitetida yapon tili boʻyicha privat-dotsent (1914—16), Tashqi ishlar xalq komissarligi (1917—18), Shimoliy viloyat Axborot byurosinint sharq boʻlimi (1920) singari turli muassasalarda xizmat qilgan. 1921 yil Polivanov Toshkentga ishga yuborilgan vaTurkiston Respublikasi Davlat ilmiy kengashi raisining oʻrinbosari hamda universitet professori sifatida xizmat qilgan. 1923 yildan boshlab Oʻrta Osiyo xalklari tillari bilan faol shu-gʻullangan. 1926 yilda Samarqandga kelib, Madaniy qurilish ilmiy tadqiqot institutida xizmat qiladi. 1931 yil shu institut bilan birga Toshkentga koʻchib keladi. Nihoyat, 1934 yil Qirgʻizistonga koʻchib borib, 1937 yil 2 avgustda qibsga olingunga qadar, Qirgʻiziston Til va yozuv instituti professori lavozimida ishlaydi.

Polivanov Osiyo va Yevropadagi koʻp xalklar tillarini bilgan. U lingvistik poetika masalalari, syujetlarning bir milliy adabiyotdan ikkinchi milliy adabiyotga koʻchishi, "Manas" eposi va boshqa folklor asarlari ustida tadqiqot ishlarini olib borgan. 20 dan ziyod kitob va koʻplab maqolalar bilan umu-miy tilshunoslik, yaponshunoslik, xitoyshunoslik va turkiyshunoslik fanlari taraqqiyotiga katta hissa qoʻshgan. Polivanovning hali eʼlon qilinmagan, ammo saqlanib qolgan merosi orasida Oʻzbekistondagi dialektologik ekspeditsiya materiallarini taʼkidlash joiz. Afsuski, Polivanov qamoqqa olingach, uning barcha qoʻlyozma asarlari olib ketilgan va kuydirib tashlangan ("Uzbek tilining tadrijiy tarixi", "Xorazmdagi uzbek shevalarining muxtasar ocherki", "Uzbek tili grammatikasi boʻyicha materiallar", "Uzbek dialektologiyasi boʻyicha materiallar" va boshqalar).[1]

Manbalar[tahrir]

  1. "Polivanov Yevgeniy Dmitriyevich" OʻzME. P-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil